Eliminatie: Biotransformatie en Excretie
Biotransformatie
Biotransformatie: het proces van chemische omzetting van stoffen in het lichaam
Biotransformatie van xenobiotica (lichaamsvreemde stoffen) wordt door een aantal factoren
beïnvloed:
● Diersoort
● Leeftijd → bij neonaten is de leverfunctie nog niet optimaal ontwikkeld
● Voeding
● Co-expositie (remming en inductie, competitie)
Fase I Reacties
Fase I reactie: niet synthetische omzetting → er wordt een functionele groep gevormd
waarop evt. een fase II enzym kan aangrijpen
Gekatalyseerd door microsomale heemeiwitten: “cytochroom P450” (CYP450)
Het is een opeenvolging van RedOx reacties, waarbij uiteindelijk het CYP450 gereduceerd
wordt en het substraat (farmacon) wordt geoxideerd.
Reductie (CYP450), hydrolyse (esterasen) en andere omzettingen behoren tot fase I
reacties.
Voorbeelden van Fase I reacties:
● Oxidatiereacties:
○ R-CH3 → R-CH2OH
○ R1-NH-R2 → R1-NOH-R2
● Hydrolysereacties:
○ R1-CO-O-R2 → R1-COOH + R2-OH
Oxidases introduceren polaire groepen (-OH, -O)
Drug + O2 + NADPH → Drugwateroplosbaar-O + H2O + NADP+
● NADPH vanuit PPP → reducing agent: verliest een elektron
● Gekatalyseerd door CYP450
Non-P450 katalysatoren
● Bv. alcohol dehydrogenase
CYP450 naamgeving
● CYP 3A4
○ 3: familie (getallen)
○ A: subfamilie (letters)
○ 4: iso-enzym (getallen)
Biotransformatie
Biotransformatie: het proces van chemische omzetting van stoffen in het lichaam
Biotransformatie van xenobiotica (lichaamsvreemde stoffen) wordt door een aantal factoren
beïnvloed:
● Diersoort
● Leeftijd → bij neonaten is de leverfunctie nog niet optimaal ontwikkeld
● Voeding
● Co-expositie (remming en inductie, competitie)
Fase I Reacties
Fase I reactie: niet synthetische omzetting → er wordt een functionele groep gevormd
waarop evt. een fase II enzym kan aangrijpen
Gekatalyseerd door microsomale heemeiwitten: “cytochroom P450” (CYP450)
Het is een opeenvolging van RedOx reacties, waarbij uiteindelijk het CYP450 gereduceerd
wordt en het substraat (farmacon) wordt geoxideerd.
Reductie (CYP450), hydrolyse (esterasen) en andere omzettingen behoren tot fase I
reacties.
Voorbeelden van Fase I reacties:
● Oxidatiereacties:
○ R-CH3 → R-CH2OH
○ R1-NH-R2 → R1-NOH-R2
● Hydrolysereacties:
○ R1-CO-O-R2 → R1-COOH + R2-OH
Oxidases introduceren polaire groepen (-OH, -O)
Drug + O2 + NADPH → Drugwateroplosbaar-O + H2O + NADP+
● NADPH vanuit PPP → reducing agent: verliest een elektron
● Gekatalyseerd door CYP450
Non-P450 katalysatoren
● Bv. alcohol dehydrogenase
CYP450 naamgeving
● CYP 3A4
○ 3: familie (getallen)
○ A: subfamilie (letters)
○ 4: iso-enzym (getallen)
