HC01 - Embryonale Ontwikkeling en
de Functionele Bouw van de Lever
25-04-2022
Lever- en galblaasontwikkeling
● 2 kiembladen
○ Mesoderm
■ Septum transversum →
diafragma
■ Vitellinevaten
○ Endoderm → oerdarm
■ Voordarm → ventrale
endodermale knop
● Craniale deel → lever
en galgangen
● Caudale deel → galblaas en ductus cysticus
● Sinusoïden
○ Vv. vitellinae → leversinusoïden, deel van v.
cava caudalis, poortader, ductus venosus
● Ductus venosus
○ R en L v. umbilicalis → R gaat in regressie, L
maakt een verbinding met vv. vitellinae
■ Bloed is al zuurstofrijk → pakt de weg
van de minste weerstand → direct door
het leverweefsel heen
Ligging en grootte
● Craniaal in de buikholte, tegen het diafragma aan → intrathoracale deel van het
abdomen
● Rechts in de buikholte → diersoortverschillen
○ Hond → redelijk in het midden
, ○ Varken → verder naar rechts
○ Koe → helemaal rechts
● Grootte
○ Röntgenfoto
■ Hepatomegalie
■ Verkleinde lever
Bevestiging
● Dorsale ophangband → na maagdraaiing omentum majus
● Tussen maag en lever → ventraal mesogastrium wordt
omentum minus
● Lever verbonden met buikwand door ligamentum
falciforme
● Ligamenta coronaria → verbinding lever en diafragma
● Ligamenta triangulare → bevestiging aan dorsolaterale
buikwand
Vorm
● L en R lob → lobus caudatus en lobus quadratus
● Centraal → leverpoort
○ Bloedvat, zenuwen, levervaten
● Tussen L lob en lobus quadratus → ligamentum falciforme
● Tussen R lob en lobus quadratus→ galblaas
● Diersoortverschillen
○ Paard
■ Vrij geel (meer vet)
■ Deuken vanwege rechter nier, maag en duodenum (zie je bij alle
diersoorten terug)
○ Hond
■ Diepe inkepingen
○ Varken
■ Bindweefselschot tussen lobuli
,Galblaas en galafvoer
● Galblaas → opslagvat
● Dieren zonder galblaas → bredere afvoergangen
Leverpoort, bloedvoorziening en vena porta
● Leverpoort
○ V. portae hepatis
○ A. hepatica
○ Omentum minus
○ Galblaas
● Bloedvoorziening
○ 80% vena porta → zuurstofarm
○ 20% a. hepatica → zuurstofrijk
○ Beide binnenkomst via leverpoort
○ Beide vertakken in interlobulaire arteriolen en venulen
○ Via leversinusoïden (langs hepatocyten) naar interlobulaire centraal vene.
○ Centraal venen voeren af naar vv. hepatica
○ Vv hepatica voeren bloed af naar vena cava caudalis
● Vena porta
○ Afvoer van veneus bloed uit MDK naar de lever (miltvene,
venae mesenterica cranialis en caudalis)
○ Maag t/m grootste deel rectum
○ Afvoer voorste delen (mondholte) en laatste deel rectum
en anus via vena cava caudalis/cranialis etc.. buiten de
lever om
● Hepatische driehoek
○ 3 vaten → galafvoer, poortader, leverslagader
Histologie lever
, ● Morfologie
○ Klassieke anatomische lobulus → 6hoek
■ Op iedere hoek een portale driehoek
■ In het midden → centrale afvoer van vene
● Bloedvoorziening/galafvoer
○ Portale lobulus → portale driehoek
centraal
■ Hoekpunten → centrale
venen
● Metabole/fysiologische activiteit
○ Zones op basis van
zuurstofarm/-rijk bloed
■ Centraal → portale
driehoek
■ Hoekpunten → centrale
venen
○ Portale acinus → 3 zones
● Capillairtypen
○ Continue capillair + gefenestreerde capillair →
continue basaalmembraan
○ Sinusoïden → basaalmembraan onderbroken
■ Grotere gaatjes ontstaat
● Kupffercellen
○ In sinusoïden
○ Macrofagen die grote moleculen al kunnen
afbreken → lever kan het verder verwerken
de Functionele Bouw van de Lever
25-04-2022
Lever- en galblaasontwikkeling
● 2 kiembladen
○ Mesoderm
■ Septum transversum →
diafragma
■ Vitellinevaten
○ Endoderm → oerdarm
■ Voordarm → ventrale
endodermale knop
● Craniale deel → lever
en galgangen
● Caudale deel → galblaas en ductus cysticus
● Sinusoïden
○ Vv. vitellinae → leversinusoïden, deel van v.
cava caudalis, poortader, ductus venosus
● Ductus venosus
○ R en L v. umbilicalis → R gaat in regressie, L
maakt een verbinding met vv. vitellinae
■ Bloed is al zuurstofrijk → pakt de weg
van de minste weerstand → direct door
het leverweefsel heen
Ligging en grootte
● Craniaal in de buikholte, tegen het diafragma aan → intrathoracale deel van het
abdomen
● Rechts in de buikholte → diersoortverschillen
○ Hond → redelijk in het midden
, ○ Varken → verder naar rechts
○ Koe → helemaal rechts
● Grootte
○ Röntgenfoto
■ Hepatomegalie
■ Verkleinde lever
Bevestiging
● Dorsale ophangband → na maagdraaiing omentum majus
● Tussen maag en lever → ventraal mesogastrium wordt
omentum minus
● Lever verbonden met buikwand door ligamentum
falciforme
● Ligamenta coronaria → verbinding lever en diafragma
● Ligamenta triangulare → bevestiging aan dorsolaterale
buikwand
Vorm
● L en R lob → lobus caudatus en lobus quadratus
● Centraal → leverpoort
○ Bloedvat, zenuwen, levervaten
● Tussen L lob en lobus quadratus → ligamentum falciforme
● Tussen R lob en lobus quadratus→ galblaas
● Diersoortverschillen
○ Paard
■ Vrij geel (meer vet)
■ Deuken vanwege rechter nier, maag en duodenum (zie je bij alle
diersoorten terug)
○ Hond
■ Diepe inkepingen
○ Varken
■ Bindweefselschot tussen lobuli
,Galblaas en galafvoer
● Galblaas → opslagvat
● Dieren zonder galblaas → bredere afvoergangen
Leverpoort, bloedvoorziening en vena porta
● Leverpoort
○ V. portae hepatis
○ A. hepatica
○ Omentum minus
○ Galblaas
● Bloedvoorziening
○ 80% vena porta → zuurstofarm
○ 20% a. hepatica → zuurstofrijk
○ Beide binnenkomst via leverpoort
○ Beide vertakken in interlobulaire arteriolen en venulen
○ Via leversinusoïden (langs hepatocyten) naar interlobulaire centraal vene.
○ Centraal venen voeren af naar vv. hepatica
○ Vv hepatica voeren bloed af naar vena cava caudalis
● Vena porta
○ Afvoer van veneus bloed uit MDK naar de lever (miltvene,
venae mesenterica cranialis en caudalis)
○ Maag t/m grootste deel rectum
○ Afvoer voorste delen (mondholte) en laatste deel rectum
en anus via vena cava caudalis/cranialis etc.. buiten de
lever om
● Hepatische driehoek
○ 3 vaten → galafvoer, poortader, leverslagader
Histologie lever
, ● Morfologie
○ Klassieke anatomische lobulus → 6hoek
■ Op iedere hoek een portale driehoek
■ In het midden → centrale afvoer van vene
● Bloedvoorziening/galafvoer
○ Portale lobulus → portale driehoek
centraal
■ Hoekpunten → centrale
venen
● Metabole/fysiologische activiteit
○ Zones op basis van
zuurstofarm/-rijk bloed
■ Centraal → portale
driehoek
■ Hoekpunten → centrale
venen
○ Portale acinus → 3 zones
● Capillairtypen
○ Continue capillair + gefenestreerde capillair →
continue basaalmembraan
○ Sinusoïden → basaalmembraan onderbroken
■ Grotere gaatjes ontstaat
● Kupffercellen
○ In sinusoïden
○ Macrofagen die grote moleculen al kunnen
afbreken → lever kan het verder verwerken
