Frans – didactiek
1. Taalinitiatie
Verschil taalinitiatie, talensensibilisering en formeel vreemdetalenonderwijs
Taalinitiatie is taal aanbieden op een speelse, impliciete manier zonder doelen te koppelen.
Leerlingen leren al doende. Er komt geen grammatica of woordenschat bij kijken.
- Schriftelijke taal (lezen & schrijven) wordt afgeraden.
- Auditief en visueel aanbod
- Motiverende context
- Kan Frans, Engels of Duits zijn
- Vanaf kleuterklas
- Voertaal (taal waarin je de les geeft) = doeltaal (Frans, Engels, Duis)
o DUS: als je Frans wilt aanleren geef je de les ook in het Frans
Bij talensensibilisering is het niet de bedoeling om een andere taal aan te leren, maar het
ontdekken dat er nog andere talen en culturen bestaan, een bewustmaking van het feit dat er
mensen zijn die een andere taal spreken.
- Is een soort attitudevorming: leerlingen leren openstaan voor andere talen en
gewoonten
- Voertaal = Nederlands
Formeel vreemdetalenonderwijs is de expliciete instructie van een vreemde taal. Hierbij wordt
de taal echt aangeleerd.
- In Vlaanderen verplicht vanaf 5de leerjaar
- Vroeger beginnen mag (sinds 1/9/2014)
- Engels en Duits mogen ook aan bod komen
CLIL = Content and Language Integrated Learning
- Vorm van meertalige instructie waarin een niet-taalvak in een andere taal onderwezen
wordt dan de moedertaal van de leerling
- Bv. een Nederlandstalige leerkracht geschiedenis die zijn vak in het Frans geeft
We diepen het onderdeel ‘taalinitiatie’ verder uit.
Europese Raad van Barcelona (2002)
Doelstelling van Europese Unie:
Elke Europese burger beheerst op het einde van zijn/haar schoolloopbaan naast hun moedertaal
minstens 2 andere vreemde talen.
→ Dus: zo vroeg mogelijk beginnen
Doelen
Attitudes:
- Positieve attitude: durven meedoen, plezier beleven, gemotiveerd zijn om bij te leren,
openstaan voor nieuwe ervaringen …
- Succeservaring en zelfvertrouwen
- Openheid ten aanzien van talen (cultuur van meertaligheid)
- Culturele competentie
- Uiteindelijk: stimuleren van het verlangen om (talen) te leren
,Taalvaardigheden:
- Taalvaardigheden ontwikkeling: luisteren, spreken, observeren, analyseren
- Luistervaardigheid staat centraal
- Situaties met meer talen leren aanpakken en beheersen (algemene meertalige competentie)
- Onbewust de Franse taal verwerven (niet expliciet)
Voordelen en risico’s
Voordelen:
- Positieve invloed op de ontwikkeling van kinderen
- Later gemakkelijk een vreemde taal leren (deels door positieve attitude)
- Uitspraak
- Interculturele competentie
Risico’s/randvoorwaarden:
- Taal leren is verbonden aan communicatieve nood
- Taalvaardigheid van leerkracht is van groot belang
- Geschikt materiaal moeilijk te vinden
Aanpak: opbouw van de activiteiten
Herhalen → herkennen → actief gebruiken
Zo actief mogelijk. Bv: opdrachten uitvoeren, voorwerpen nemen, uitbeelden, prenten aanduiden,
voorwerpen sorteren, nazeggen, meezingen, vragen stellen, antwoorden geven, …
Fase 1: HERHALEN
- Taalrijke context aanbieden aan de hand van een lied, prent, boek, … rijker dan wat de
leerlingen dienen te onthouden
- Leerkracht zegt de woorden of taalstructuren voor, de leerlingen herhalen
- Op speelse manier: heel luid, heel stil, jongens, meisjes, traag, snel, …
Fase 2: HERKENNEN
- Oefeningen die gericht zijn op het herkennen van nieuwe woorden en taalstructuren
- Bv. kaartjes met dieren op, rechtstaan als het dier op jouw kaartje wordt genoemd
Fase 3: ACTIEF GEBRUIKEN
- Eerst receptieve focus, nu productieve focus
- Leerlingen benoemen zelf de dingen die ze geleerd hebben (kleuren, dieren …)
- Als leerkracht help je naar een kleien context rond de woorden die de leerlingen kunnen
gebruiken
Evaluatie:
- Observatieschema’s
- Eventueel zelfevaluatie
- Combinatie: portfolio
- MAAR: geen eindtermen of leerplandoelen, dus geen punten op taalinitiatie! = formatief
, Methodes voor taalinitiatie:
- Hocus & Lotus
o Spelenderwijs kennismaken met vreemde taal
o Van tweede kleuterklas tot tweede leerjaar
o Handleiding, video’s, strips, cd’s …
- Pistache (de muis)
o Van derde kleuterklas tot eerste graad lagere school, inspirerend materiaal voor
sensibilisering én initiatie
o Gebruik maken van de handpop Pistache om de kinderen te laten experimenteren
met de vreemde taal
- Alex et Zoé
o Van eerste leerjaar tot vierde leerjaar
o Luisteren, muzische activiteiten, crea-momenten, …
o Eerder ‘schools’: werkschriftje
- Oh là là
o Van derde kleuterklas tot 4de leerjaar
o Vooral gericht op muziek: via kinderliedjes of rijmpjes naar spontane taalactiviteiten
o Context wordt gecreëerd door de leerkracht door middel van mooi geïllustreerde
Nederlandstalige verhalen
- Mini Max / Mini Maxine
o Voorloper van Supermax
o Taalinitiatie voor 1e, 2de, 3de en 4de leerjaar
- Filou
o 3de kleuterklas
o Muzische tussendoortjes
- Tatou le Matou
o Eerste en tweede leerjaar
o Jonge kinderen op een gestructureerde maar speelse manier kennis te laten maken
met Frans
- Cocorico
o Muzische activiteiten in het Frans voor lagere klassen van de basisschool
o Per leerjaar 5 thematische bundeltjes, een handleiding, een dvd, 2 luistercd’s
- Mila Lila
o Kleuters, eerste graad
o Educatieve site http://www.milalila.com/
1. Taalinitiatie
Verschil taalinitiatie, talensensibilisering en formeel vreemdetalenonderwijs
Taalinitiatie is taal aanbieden op een speelse, impliciete manier zonder doelen te koppelen.
Leerlingen leren al doende. Er komt geen grammatica of woordenschat bij kijken.
- Schriftelijke taal (lezen & schrijven) wordt afgeraden.
- Auditief en visueel aanbod
- Motiverende context
- Kan Frans, Engels of Duits zijn
- Vanaf kleuterklas
- Voertaal (taal waarin je de les geeft) = doeltaal (Frans, Engels, Duis)
o DUS: als je Frans wilt aanleren geef je de les ook in het Frans
Bij talensensibilisering is het niet de bedoeling om een andere taal aan te leren, maar het
ontdekken dat er nog andere talen en culturen bestaan, een bewustmaking van het feit dat er
mensen zijn die een andere taal spreken.
- Is een soort attitudevorming: leerlingen leren openstaan voor andere talen en
gewoonten
- Voertaal = Nederlands
Formeel vreemdetalenonderwijs is de expliciete instructie van een vreemde taal. Hierbij wordt
de taal echt aangeleerd.
- In Vlaanderen verplicht vanaf 5de leerjaar
- Vroeger beginnen mag (sinds 1/9/2014)
- Engels en Duits mogen ook aan bod komen
CLIL = Content and Language Integrated Learning
- Vorm van meertalige instructie waarin een niet-taalvak in een andere taal onderwezen
wordt dan de moedertaal van de leerling
- Bv. een Nederlandstalige leerkracht geschiedenis die zijn vak in het Frans geeft
We diepen het onderdeel ‘taalinitiatie’ verder uit.
Europese Raad van Barcelona (2002)
Doelstelling van Europese Unie:
Elke Europese burger beheerst op het einde van zijn/haar schoolloopbaan naast hun moedertaal
minstens 2 andere vreemde talen.
→ Dus: zo vroeg mogelijk beginnen
Doelen
Attitudes:
- Positieve attitude: durven meedoen, plezier beleven, gemotiveerd zijn om bij te leren,
openstaan voor nieuwe ervaringen …
- Succeservaring en zelfvertrouwen
- Openheid ten aanzien van talen (cultuur van meertaligheid)
- Culturele competentie
- Uiteindelijk: stimuleren van het verlangen om (talen) te leren
,Taalvaardigheden:
- Taalvaardigheden ontwikkeling: luisteren, spreken, observeren, analyseren
- Luistervaardigheid staat centraal
- Situaties met meer talen leren aanpakken en beheersen (algemene meertalige competentie)
- Onbewust de Franse taal verwerven (niet expliciet)
Voordelen en risico’s
Voordelen:
- Positieve invloed op de ontwikkeling van kinderen
- Later gemakkelijk een vreemde taal leren (deels door positieve attitude)
- Uitspraak
- Interculturele competentie
Risico’s/randvoorwaarden:
- Taal leren is verbonden aan communicatieve nood
- Taalvaardigheid van leerkracht is van groot belang
- Geschikt materiaal moeilijk te vinden
Aanpak: opbouw van de activiteiten
Herhalen → herkennen → actief gebruiken
Zo actief mogelijk. Bv: opdrachten uitvoeren, voorwerpen nemen, uitbeelden, prenten aanduiden,
voorwerpen sorteren, nazeggen, meezingen, vragen stellen, antwoorden geven, …
Fase 1: HERHALEN
- Taalrijke context aanbieden aan de hand van een lied, prent, boek, … rijker dan wat de
leerlingen dienen te onthouden
- Leerkracht zegt de woorden of taalstructuren voor, de leerlingen herhalen
- Op speelse manier: heel luid, heel stil, jongens, meisjes, traag, snel, …
Fase 2: HERKENNEN
- Oefeningen die gericht zijn op het herkennen van nieuwe woorden en taalstructuren
- Bv. kaartjes met dieren op, rechtstaan als het dier op jouw kaartje wordt genoemd
Fase 3: ACTIEF GEBRUIKEN
- Eerst receptieve focus, nu productieve focus
- Leerlingen benoemen zelf de dingen die ze geleerd hebben (kleuren, dieren …)
- Als leerkracht help je naar een kleien context rond de woorden die de leerlingen kunnen
gebruiken
Evaluatie:
- Observatieschema’s
- Eventueel zelfevaluatie
- Combinatie: portfolio
- MAAR: geen eindtermen of leerplandoelen, dus geen punten op taalinitiatie! = formatief
, Methodes voor taalinitiatie:
- Hocus & Lotus
o Spelenderwijs kennismaken met vreemde taal
o Van tweede kleuterklas tot tweede leerjaar
o Handleiding, video’s, strips, cd’s …
- Pistache (de muis)
o Van derde kleuterklas tot eerste graad lagere school, inspirerend materiaal voor
sensibilisering én initiatie
o Gebruik maken van de handpop Pistache om de kinderen te laten experimenteren
met de vreemde taal
- Alex et Zoé
o Van eerste leerjaar tot vierde leerjaar
o Luisteren, muzische activiteiten, crea-momenten, …
o Eerder ‘schools’: werkschriftje
- Oh là là
o Van derde kleuterklas tot 4de leerjaar
o Vooral gericht op muziek: via kinderliedjes of rijmpjes naar spontane taalactiviteiten
o Context wordt gecreëerd door de leerkracht door middel van mooi geïllustreerde
Nederlandstalige verhalen
- Mini Max / Mini Maxine
o Voorloper van Supermax
o Taalinitiatie voor 1e, 2de, 3de en 4de leerjaar
- Filou
o 3de kleuterklas
o Muzische tussendoortjes
- Tatou le Matou
o Eerste en tweede leerjaar
o Jonge kinderen op een gestructureerde maar speelse manier kennis te laten maken
met Frans
- Cocorico
o Muzische activiteiten in het Frans voor lagere klassen van de basisschool
o Per leerjaar 5 thematische bundeltjes, een handleiding, een dvd, 2 luistercd’s
- Mila Lila
o Kleuters, eerste graad
o Educatieve site http://www.milalila.com/
