Samenvatting Communiceren - Contact maken, houden en verdiepen
Frank Oomkes, Alan Garner en Robin Oomkes
Hoofdstuk: Communicatie
Communicatie = alle gedrag, verbaal en non-verbaal, in de aanwezigheid van anderen waarvan we
ons bewust zijn.
Het is onmogelijk niet te communiceren in het bijzijn van anderen.
3 redenen om te communiceren:
1. Lichamelijk reden: bijv voedsel, onderdak, veiligheid en seks.
2. Interpersoonlijke reden: bijv afhankelijkheid en agressie
3. Maatschappelijke reden: samenwerken in en tussen groepen is noodzakelijk om te kunnen zorgen
voor voeding, onderdak en veiligheid.
Elke boodschap heeft twee lagen: een inhoudelijke laag en een relationele laag.
Inhoudelijk = De letterlijke betekenis
Relationeel = Hoe de inhoud begrepen moet worden, hoe de zender zichzelf ziet, hoe hij de relatie
en de ontvanger ziet en hoe de zender wil dat de ontvanger reageert.
Referentiekader = persoonlijk begrip van de wereld.
Als non-verbale signalen de verbale boodschap tegenspreken wint de non-verbale boodschap altijd:
- Non verbale boodschappen vindt men belangrijker omdat ze relationeel zijn
- Het zenden en ontvangen van non-verbale signalen gebeurt meestal onbewust
- Het is moeilijk met het lichaam te liegen dan met woorden.
Er zijn 3 soorten interne ruis:
- Verward denken
- Psychologische ruis
- Semantische/taalkundige ruis
Er zijn 7 selectieprocessen:
- Selectief uitzenden
- Selectieve kennisname
- Selectieve aandacht
- Selectieve waarneming
- Selectief onthouden
- Selectief aanvaarden
- Selectief met anderen over dingen praten
Er zijn 3 factoren die de kans op succes bij interpersoonlijke communicatie vergroten:
1. Verbale en non-verbale informatie vullen elkaar aan en herhalen de hoofdboodschap
2. Mensen communiceren het liefst met anderen uit dezelfde cultuur en subcultuur. Daarbij hechten
ze ongeveer dezelfde betekenis aan woorden
3. Er vindt voortduren feedback plaats. Dat maakt verduidelijking en aanpassingen van de
boodschap mogelijk.
Kanaalruis = alle signalen van buitenaf die spreken, luisteren, kijken of voelen bemoeilijken.
, Het maakt bij communicatie uit:
Waar je met iemand praat
In welke subcultuur de communicatie plaats vindt (Elke samenleving heeft eigen regels, rituelen,
normen en waarden.)
Op welk moment. Hoe lang duurt een gesprek, op welk moment van de dag etc.
Met wie. De relatie die zender en ontvanger met elkaar hebben
Met welke omstanders. De aanwezigheid van derden maakt uit voor de boodschap
Er zijn communicatiepatronen. Er zijn 3 relationele patronen:
- Complementaire – gedrag van de een vult het gedrag van de ander aan
- Symmetrische – Beiden hebben zelfde positie, kan strijd opleveren.
- Flexibele – wisselende rollen en is daarmee meest gelijkwaardig en stabiel.
Rituelen zijn ook een vorm van communicatiepatronen (voorbeeld: begroeten en afscheid nemen).
Regels die onder alle omstandigheden van toepassing zijn bij communicatie:
- Houd de behoefte en persoonlijkheid van de ontvanger in gedachten en concentreer je niet alleen
op wat je probeert te bereiken.
- Let goed op wat de zender werkelijk uitzendt, en richt je niet alleen op wat je horen wilt
- Controleer telkens of je de ander werkelijk begrepen hebt.
Hoofdstuk: Metataal: tussen de regels door lezen
70% van de interpersoonlijke communicatie verloopt via non-verbale kanalen.
Metataal geeft andere betekenissen aan woorden dan de normale taal. Het is een taal binnen de
taal.
Metataal kan boodschappen verzachten, laat ons manipuleren en kan emoties laten uiten zonder
onaardig te worden. Metataal maakt het makkelijk om vooroordelen te herkennen. Mensen
gebruiken metataal opzettelijk on onopzettelijk om zichzelf en de ander te beschermen of te
misleiden.
Woorden dragen max 7% bij aan de totale indruk tijdens een gesprek. Het gaat meer om het
begrijpen van de omstandigheden, de persoon en de lichaamstaal.
Het woord 'mijn' geeft betrokkenheid aan van de spreker met de woorden die er volgen. De
woorden 'met' en 'tegen' geven afstand tussen mensen aan.
Misleiden door overdrijven komt veel voor op de woningmarkt. Het benadrukken van het voordeel
van een nadeel: bijv: bedrading is vernieuwd (gwe dus niet).
Wat niet gezegd wordt in een advertentie is vaak het belangrijkste. Je kan herkennen dat er iets niet
gezegd wordt doordat de zin of de stem hapert.
Cliches zijn kan en klare woorden en zinnen voor mensen die een situatie niet met eigen woorden
kunnen beschrijven Ze kunnen een aanwijzing geven over wat de spreker denkt.
'trouwens' en 'o ja' kunnen een waarschuwing zijn, de woorden die volgen zijn vaak het belangrijkste
van het hele gesprek.
'Heus', 'werkelijk' en 'eerlijk' kunnen aangeven dat de spreker niet zo eerlijk is als hij beweert.
'Niet' en 'toch' aan het einde van de zin dwingen de toehoorder het met de spreker eens te zijn.
'Natuurlijk' wordt gebruikt om de luisteraard een veronderstelling op de dringen.
'ja maar' is een poging anderen voor ej standpunt te winnen door te doen alsof je het met hem eens
Frank Oomkes, Alan Garner en Robin Oomkes
Hoofdstuk: Communicatie
Communicatie = alle gedrag, verbaal en non-verbaal, in de aanwezigheid van anderen waarvan we
ons bewust zijn.
Het is onmogelijk niet te communiceren in het bijzijn van anderen.
3 redenen om te communiceren:
1. Lichamelijk reden: bijv voedsel, onderdak, veiligheid en seks.
2. Interpersoonlijke reden: bijv afhankelijkheid en agressie
3. Maatschappelijke reden: samenwerken in en tussen groepen is noodzakelijk om te kunnen zorgen
voor voeding, onderdak en veiligheid.
Elke boodschap heeft twee lagen: een inhoudelijke laag en een relationele laag.
Inhoudelijk = De letterlijke betekenis
Relationeel = Hoe de inhoud begrepen moet worden, hoe de zender zichzelf ziet, hoe hij de relatie
en de ontvanger ziet en hoe de zender wil dat de ontvanger reageert.
Referentiekader = persoonlijk begrip van de wereld.
Als non-verbale signalen de verbale boodschap tegenspreken wint de non-verbale boodschap altijd:
- Non verbale boodschappen vindt men belangrijker omdat ze relationeel zijn
- Het zenden en ontvangen van non-verbale signalen gebeurt meestal onbewust
- Het is moeilijk met het lichaam te liegen dan met woorden.
Er zijn 3 soorten interne ruis:
- Verward denken
- Psychologische ruis
- Semantische/taalkundige ruis
Er zijn 7 selectieprocessen:
- Selectief uitzenden
- Selectieve kennisname
- Selectieve aandacht
- Selectieve waarneming
- Selectief onthouden
- Selectief aanvaarden
- Selectief met anderen over dingen praten
Er zijn 3 factoren die de kans op succes bij interpersoonlijke communicatie vergroten:
1. Verbale en non-verbale informatie vullen elkaar aan en herhalen de hoofdboodschap
2. Mensen communiceren het liefst met anderen uit dezelfde cultuur en subcultuur. Daarbij hechten
ze ongeveer dezelfde betekenis aan woorden
3. Er vindt voortduren feedback plaats. Dat maakt verduidelijking en aanpassingen van de
boodschap mogelijk.
Kanaalruis = alle signalen van buitenaf die spreken, luisteren, kijken of voelen bemoeilijken.
, Het maakt bij communicatie uit:
Waar je met iemand praat
In welke subcultuur de communicatie plaats vindt (Elke samenleving heeft eigen regels, rituelen,
normen en waarden.)
Op welk moment. Hoe lang duurt een gesprek, op welk moment van de dag etc.
Met wie. De relatie die zender en ontvanger met elkaar hebben
Met welke omstanders. De aanwezigheid van derden maakt uit voor de boodschap
Er zijn communicatiepatronen. Er zijn 3 relationele patronen:
- Complementaire – gedrag van de een vult het gedrag van de ander aan
- Symmetrische – Beiden hebben zelfde positie, kan strijd opleveren.
- Flexibele – wisselende rollen en is daarmee meest gelijkwaardig en stabiel.
Rituelen zijn ook een vorm van communicatiepatronen (voorbeeld: begroeten en afscheid nemen).
Regels die onder alle omstandigheden van toepassing zijn bij communicatie:
- Houd de behoefte en persoonlijkheid van de ontvanger in gedachten en concentreer je niet alleen
op wat je probeert te bereiken.
- Let goed op wat de zender werkelijk uitzendt, en richt je niet alleen op wat je horen wilt
- Controleer telkens of je de ander werkelijk begrepen hebt.
Hoofdstuk: Metataal: tussen de regels door lezen
70% van de interpersoonlijke communicatie verloopt via non-verbale kanalen.
Metataal geeft andere betekenissen aan woorden dan de normale taal. Het is een taal binnen de
taal.
Metataal kan boodschappen verzachten, laat ons manipuleren en kan emoties laten uiten zonder
onaardig te worden. Metataal maakt het makkelijk om vooroordelen te herkennen. Mensen
gebruiken metataal opzettelijk on onopzettelijk om zichzelf en de ander te beschermen of te
misleiden.
Woorden dragen max 7% bij aan de totale indruk tijdens een gesprek. Het gaat meer om het
begrijpen van de omstandigheden, de persoon en de lichaamstaal.
Het woord 'mijn' geeft betrokkenheid aan van de spreker met de woorden die er volgen. De
woorden 'met' en 'tegen' geven afstand tussen mensen aan.
Misleiden door overdrijven komt veel voor op de woningmarkt. Het benadrukken van het voordeel
van een nadeel: bijv: bedrading is vernieuwd (gwe dus niet).
Wat niet gezegd wordt in een advertentie is vaak het belangrijkste. Je kan herkennen dat er iets niet
gezegd wordt doordat de zin of de stem hapert.
Cliches zijn kan en klare woorden en zinnen voor mensen die een situatie niet met eigen woorden
kunnen beschrijven Ze kunnen een aanwijzing geven over wat de spreker denkt.
'trouwens' en 'o ja' kunnen een waarschuwing zijn, de woorden die volgen zijn vaak het belangrijkste
van het hele gesprek.
'Heus', 'werkelijk' en 'eerlijk' kunnen aangeven dat de spreker niet zo eerlijk is als hij beweert.
'Niet' en 'toch' aan het einde van de zin dwingen de toehoorder het met de spreker eens te zijn.
'Natuurlijk' wordt gebruikt om de luisteraard een veronderstelling op de dringen.
'ja maar' is een poging anderen voor ej standpunt te winnen door te doen alsof je het met hem eens
