Methodisch handelen
Gespreksvoering Voor Sociaal Werkers:
Hoofdstuk 1 – De basis
Socialisatie is het je eigen maken van gewoontes en gebruiken van die groep waarbinnen je opgroeit
en vindt plaats van de ene generatie op de andere
- Primaire socialisatie
o Uit je opvoeding en contact met naasten
- Secundaire socialisatie
o Kijk op de wereld, lid van kleine groepen
Referentiekader = primaire + secundaire
Je referentiekader bestaat uit alle regels, normen en waarden en bepaalt, vaak onbewust, je kijk op
het leven, de werkelijkheid en hoe je iets beoordeelt.
Karaktertrekken zijn stabiele gedragspatronen, gedachten en emoties die veel van ons gedrag
voorspellen je karakter is hoe je bent.
Temperament erf je van je ouders aangeboren
Big Five vijf dimensies waarop ieder mens een bepaalde score haalt
1. Extraversie
2. Altruïsme
o De mate waarin je het belang van een ander boven je eigen belang stelt tolerant,
hulpvaardig
3. Consciëntieusheid (zorgvuldigheid)
o Mate in waarin je georganiseerd en doelgericht te werk gaat betrouwbaar en
gewetensvol
4. Neuroticisme
o De mate waarin een persoon zich zorgen maakt
5. Openheid voor nieuwe ervaringen
o nieuwsgierig en fantasievol
Kernkwaliteiten zijn positieve eigenschappen die tot het wezen of de kern van een persoon behoren.
Valkuilen (vervormingen) zijn een doorgeschoten kwaliteit.
Kernkwadrant van Ofman:
Hierin maak je een overzicht van elkaar beïnvloedde eigenschappen van jezelf of van de ander.
Een valkuil kun je niet verminderen uitdaging tegenover zetten wanneer deze voldoende is
ontwikkeld balans tussen je kernkwaliteit en uitdaging je komt niet terecht in je valkuil
Allergie is een doorgeschoten uitdaging.
Model van gepland gedrag:
Attitudes: meningen en voorkeuren, ideeën over mensen, voorwerpen en andere zaken in devorm
van beoordelingen. Ik kan ik kan niet: de ander zat in jouw allergie, het lag aan de
omstandigheden of de context voorgaand aan het gesprek
, Kernkwadrant van Ofman
- Is een veelgebruikte en toegankelijke methode om je eigen kernkwaliteiten en valkuilen in
beeld te brengen.
- Volgens Ofman zijn kernkwaliteiten de specifieke sterktes die jou kenmerken, die je makten
tot wie je bent. Dit zijn positieve punten. Als je doorschiet in je kwaliteit, wordt het een
valkuil. Je kwaliteit wordt dan een zwakte.
Wat voel je?
Inlevingsvermogen staat voor het goed kunnen inschatten van andermans gevoelens, verwachtingen
en intenties en dit staat aan de basis van een goede hulpverleningstraject. Theory of mind: we
hebben het vermogen om een inschatting te maken van wat anderen in een bepaalde situatie
denken of voelen, we kunnen ons handelen daarop aanpassen we zijn empatisch en hebben
inlevingsvermogen.
Johari-venster: hierin maak je inzichtelijk welke eigenschappen bekend zijn aan jezelf en aan de
ander.
- Vrije ruimte: openbaar gebied
- Blinde vlek: slechte-ademgebied, anderen weten het van jou jij niet
o Oplossen: feedback vragen
- Privé: weet je zelf wel, deel je niet angst iets niet goed doen
o Oplossen:
- Onbekend gebied
Hierdoor krijg je een compleet beeld van jezelf. Doel: vrije ruimte zo groot mogelijk te maken
Wat beweegt je?
Waarom doet iemand wat hij doet, waarom denkt iemand wat hij denkt?
Hoe zie je jezelf?
Reflecteren is nadenken over een gebeurtenis, een ervaring, een situatie in de beroepscontext, met
als doel om te leren handelen in toekomstige situaties.
Spiraalmodel van Korthagen:
Fase 1: Handelen/ervaring opdoen
Je handelt in een bepaalde situatie of je schrijft achteraf hoe je hebt gehandeld
Fase 2: Wat is er gebeurd?
Je blikt terug op die ervaring en die betekenisvolle situatie. Je stelt jezelf daarbij de volgende
vragen: wat wilde ik? Wat voelde ik? Wat dacht ik? Wat wilde de ander?
Fase 3: Wat vond ik daarin belangrijk?
Hier kom je tot de kern: wat is de oorzaak van je handelen op dat moment?
Hier kun je ook noemen of je dit vaker in soortgelijke situaties overkomt
Fase 4: Tot welke voornemens of leerwensen leidt dat?
Hoe zou je de volgende keer anders kunnen handelen?
Gespreksvoering Voor Sociaal Werkers:
Hoofdstuk 1 – De basis
Socialisatie is het je eigen maken van gewoontes en gebruiken van die groep waarbinnen je opgroeit
en vindt plaats van de ene generatie op de andere
- Primaire socialisatie
o Uit je opvoeding en contact met naasten
- Secundaire socialisatie
o Kijk op de wereld, lid van kleine groepen
Referentiekader = primaire + secundaire
Je referentiekader bestaat uit alle regels, normen en waarden en bepaalt, vaak onbewust, je kijk op
het leven, de werkelijkheid en hoe je iets beoordeelt.
Karaktertrekken zijn stabiele gedragspatronen, gedachten en emoties die veel van ons gedrag
voorspellen je karakter is hoe je bent.
Temperament erf je van je ouders aangeboren
Big Five vijf dimensies waarop ieder mens een bepaalde score haalt
1. Extraversie
2. Altruïsme
o De mate waarin je het belang van een ander boven je eigen belang stelt tolerant,
hulpvaardig
3. Consciëntieusheid (zorgvuldigheid)
o Mate in waarin je georganiseerd en doelgericht te werk gaat betrouwbaar en
gewetensvol
4. Neuroticisme
o De mate waarin een persoon zich zorgen maakt
5. Openheid voor nieuwe ervaringen
o nieuwsgierig en fantasievol
Kernkwaliteiten zijn positieve eigenschappen die tot het wezen of de kern van een persoon behoren.
Valkuilen (vervormingen) zijn een doorgeschoten kwaliteit.
Kernkwadrant van Ofman:
Hierin maak je een overzicht van elkaar beïnvloedde eigenschappen van jezelf of van de ander.
Een valkuil kun je niet verminderen uitdaging tegenover zetten wanneer deze voldoende is
ontwikkeld balans tussen je kernkwaliteit en uitdaging je komt niet terecht in je valkuil
Allergie is een doorgeschoten uitdaging.
Model van gepland gedrag:
Attitudes: meningen en voorkeuren, ideeën over mensen, voorwerpen en andere zaken in devorm
van beoordelingen. Ik kan ik kan niet: de ander zat in jouw allergie, het lag aan de
omstandigheden of de context voorgaand aan het gesprek
, Kernkwadrant van Ofman
- Is een veelgebruikte en toegankelijke methode om je eigen kernkwaliteiten en valkuilen in
beeld te brengen.
- Volgens Ofman zijn kernkwaliteiten de specifieke sterktes die jou kenmerken, die je makten
tot wie je bent. Dit zijn positieve punten. Als je doorschiet in je kwaliteit, wordt het een
valkuil. Je kwaliteit wordt dan een zwakte.
Wat voel je?
Inlevingsvermogen staat voor het goed kunnen inschatten van andermans gevoelens, verwachtingen
en intenties en dit staat aan de basis van een goede hulpverleningstraject. Theory of mind: we
hebben het vermogen om een inschatting te maken van wat anderen in een bepaalde situatie
denken of voelen, we kunnen ons handelen daarop aanpassen we zijn empatisch en hebben
inlevingsvermogen.
Johari-venster: hierin maak je inzichtelijk welke eigenschappen bekend zijn aan jezelf en aan de
ander.
- Vrije ruimte: openbaar gebied
- Blinde vlek: slechte-ademgebied, anderen weten het van jou jij niet
o Oplossen: feedback vragen
- Privé: weet je zelf wel, deel je niet angst iets niet goed doen
o Oplossen:
- Onbekend gebied
Hierdoor krijg je een compleet beeld van jezelf. Doel: vrije ruimte zo groot mogelijk te maken
Wat beweegt je?
Waarom doet iemand wat hij doet, waarom denkt iemand wat hij denkt?
Hoe zie je jezelf?
Reflecteren is nadenken over een gebeurtenis, een ervaring, een situatie in de beroepscontext, met
als doel om te leren handelen in toekomstige situaties.
Spiraalmodel van Korthagen:
Fase 1: Handelen/ervaring opdoen
Je handelt in een bepaalde situatie of je schrijft achteraf hoe je hebt gehandeld
Fase 2: Wat is er gebeurd?
Je blikt terug op die ervaring en die betekenisvolle situatie. Je stelt jezelf daarbij de volgende
vragen: wat wilde ik? Wat voelde ik? Wat dacht ik? Wat wilde de ander?
Fase 3: Wat vond ik daarin belangrijk?
Hier kom je tot de kern: wat is de oorzaak van je handelen op dat moment?
Hier kun je ook noemen of je dit vaker in soortgelijke situaties overkomt
Fase 4: Tot welke voornemens of leerwensen leidt dat?
Hoe zou je de volgende keer anders kunnen handelen?
