Diversiteit in de samenleving
Hoofdstuk 1
1.1 Achtergronden
Maatschappelijke ontwikkelingen en bepaalde vormen van sociale uitsluiting die zich voordoen in
onze maatschappij:
Globalisering
Proces van wereldwijde economische, politieke en culturele integratie(mensen die zich met elkaar
mengen). Dit begon al vanaf de 20e eeuw en zorgt ervoor dat kapitaal, goederen en vooral mensen
zich sneller en makkelijker kunnen verplaatsen.
Gebeurtenissen die aan de andere kant van de wereld plaatsvinden hebben directe invloed op ons
leven.
Glokalisering
Hierbij wordt de lokale identiteit steeds belangrijker. Denk aan ontgroening(minder jongeren in de
bevolking) en vergrijzing(meer ouderen in de bevolking). Dit is een voorbeeld van een veranderende
samenleving die een lokale context duiden en zo een andere diversiteit aanduid. (bevorderen
diversiteit)
Informatisering en technologisering
Dit is een tweede factor die diversiteit bevordert. Informatie en technologie wordt steeds
makkelijker over de hele wereld verspreid.
Transculturaliteit
Er worden veel woorden en gedragingen uit andere landen overgenomen uit verschillende talen.
Hierbij kan je denken aan elkaar een boks geven, mensen over de hele wereld weten wat dit is.
1.1.2 samen leven in contexten van diversiteit: als wij met elkaar botsen
Interculturele attitude
Iedereen kijkt op een andere manier naar elkaar en naar het andere cultuur
Etnocentrisme
Als je de wereld om je heen alleen maar ziet vanuit je eigen normen en waarden. Aan de hand van de
normen en waarden vanuit je eigen cultuur beschouw je dan ook het andere cultuur.
Etnorelativisme (cultuurrelativisme)
Een vorm van denken vanuit respect of erkenning voor het andere cultuur in plaats van deze te
willen veranderen.
Universalisme
Een manier van kijken die probeert de overeenkomsten tussen culturen te benaderukken en niet de
verschillen.
,Emancipatie en empowerment
Het streven naar een volwaardige plaats in de samenleving vanuit een achtergestelde positie. Hierbij
gaat het niet om onmogelijkheden of onkunde, maar om aanwezige kennis en kunde. Zo worden
cliënten, deelnemers of burgers geen slachtoffers maar partners en regisseurs van hun eigen proces.
Salience
Iemand valt op omdat hij/zij zich anders gedraagt dan wat normaal of gewoon is in een bepaalde
context.
Salience-ervaringen of salience-interacties
Een onderdeel van uitsluitingsmechanismen. In dit contact zijn de gemaakte opmerkingen meestal
goed bedoeld, deze worden alleen door de ontvanger verkeerd ontvangen waardoor beide partijen
niet meer gelijkwaardig zijn. Denk aan waar kom je eigenlijk echt vandaan? Dit kan leiden tot een
(on)bewuste vorm van uitsluiting.
Stereotypen
Veronderstellingen over personen of groepen mensen, een vaststaand beeld over iemand wat niet
de werkelijkheid hoeft te zijn(vooroordeel)
Elke attitude bestaat uit 3 componenten:
1. Cognitieve componenten
Iemands kennis en opvattingen over een product of ander object, het onderdeel van de attitude dat
uit rationale benadering voorkomt.
2. Emotionele componenten
Dit deel geeft de ervaring betekenis, het gevoel wat erbij komt.
3. Conatieve componenten
Iemand zijn/haar beoogde of feitelijke gedrag met betrekking tot het object.
Deze componenten vormen de basis voor het gedrag en handelen ten opzichten van die persoon of
bij het nadenken en spreken over die persoon.
Discriminatie
Pas als het stereotypen of vooroordeel zich in gedrag vertaalt spreken we over discriminatie. Dit is
het ongelijk behandelen, achterstellen of uitsluiten van mensen op basis van persoonlijke
kenmerken.
Positieve discriminatie
Het bij gelijke geschiktheid voorkeur geven aan mensen met een fysieke uitdaging of aan vrouwen.
Racisme
Als een groep om raciale(omdat het een ander ras is) redenen minderwaardig behandeld wordt of er
over hen vernederende uitspraken worden gedaan
Pygmalion of rosenthaleffect
Hierbij leiden hogere verwachtingen tot hogere prestaties.
Self-fulfilling prophecy
De manier waarop we de ander zien kan een positieve of negatieve invloed hebben op de ander.
Wanneer je hoge verwachtingen van iemand hebt benader je die genen bewust of onbewust op een
positieve manier.
, Golemeffect
Negatieve of lage verwachtingen die leiden tot lagere prestaties.
Etnisch profileren
Het gebruik door de politie van criteria of overwegingen omtrent ras, huidskleur, etniciteit,
nationaliteit, taal en religie bij opsporing van rechtshandhaving. In de praktijk betekend dit dat
polities of andere professionals bepaalde etnische groepen aanhouden op straat zonder dat daar een
directe aanleiding voor is.
1.1 visie op diversiteit
Diversiteit
De verscheidenheid van mensen. Op het niveau van individuen en groepen is dat al datgene waarin
mensen van elkaar verschillen. De term diversiteit gaat uit van het verschil of van het niet een
eenheid zijn van een bepaalde verzameling of cultuur. De verscheidenheid van mensen wordt ook
gevormd door leeftijd, sekse, status, afkomst, verblijfsduur, sociaal economische positie etc.
Innerlijke diversiteit
Iedereen heeft andere unieke eigenschappen
Hoofdstuk 2
H2.2 emancipatiebeweging
In de 20e en 21e eeuw waren er veel emancipatiebewegingen
Emancipatiebeweging
De strijd voor het vrijkomen van vroegere beperkende bepalingen en het verkrijgen van gelijke
rechten.
Emancipatoire bewegingen:
- Feminisme
- LHBTI+ beweging
- Migranten-zelf organisatie
Deze drie bewegingen hebben een sterke invloed gehad op de diversiteit van nu
Het feminisme
Vroeger werden de vrouwen als zwak gezien en de mannen als sterk, de mannen werkten en de
vrouwen zorgden voor de kinderen. Uit deze historische context is het feminisme ontstaan.
De eerste feministische golf 1850-1900
Richtte zich op
- Vrouwenkiesrecht
- Arbeidspositie van de vrouw
- Bescherming van sekswerkers
De tweede feministische golf 1965-1980
Richtte zich op
- Arbeid en rechtspositie
- Onderwijs
- Machts- en besluitvorming
Hoofdstuk 1
1.1 Achtergronden
Maatschappelijke ontwikkelingen en bepaalde vormen van sociale uitsluiting die zich voordoen in
onze maatschappij:
Globalisering
Proces van wereldwijde economische, politieke en culturele integratie(mensen die zich met elkaar
mengen). Dit begon al vanaf de 20e eeuw en zorgt ervoor dat kapitaal, goederen en vooral mensen
zich sneller en makkelijker kunnen verplaatsen.
Gebeurtenissen die aan de andere kant van de wereld plaatsvinden hebben directe invloed op ons
leven.
Glokalisering
Hierbij wordt de lokale identiteit steeds belangrijker. Denk aan ontgroening(minder jongeren in de
bevolking) en vergrijzing(meer ouderen in de bevolking). Dit is een voorbeeld van een veranderende
samenleving die een lokale context duiden en zo een andere diversiteit aanduid. (bevorderen
diversiteit)
Informatisering en technologisering
Dit is een tweede factor die diversiteit bevordert. Informatie en technologie wordt steeds
makkelijker over de hele wereld verspreid.
Transculturaliteit
Er worden veel woorden en gedragingen uit andere landen overgenomen uit verschillende talen.
Hierbij kan je denken aan elkaar een boks geven, mensen over de hele wereld weten wat dit is.
1.1.2 samen leven in contexten van diversiteit: als wij met elkaar botsen
Interculturele attitude
Iedereen kijkt op een andere manier naar elkaar en naar het andere cultuur
Etnocentrisme
Als je de wereld om je heen alleen maar ziet vanuit je eigen normen en waarden. Aan de hand van de
normen en waarden vanuit je eigen cultuur beschouw je dan ook het andere cultuur.
Etnorelativisme (cultuurrelativisme)
Een vorm van denken vanuit respect of erkenning voor het andere cultuur in plaats van deze te
willen veranderen.
Universalisme
Een manier van kijken die probeert de overeenkomsten tussen culturen te benaderukken en niet de
verschillen.
,Emancipatie en empowerment
Het streven naar een volwaardige plaats in de samenleving vanuit een achtergestelde positie. Hierbij
gaat het niet om onmogelijkheden of onkunde, maar om aanwezige kennis en kunde. Zo worden
cliënten, deelnemers of burgers geen slachtoffers maar partners en regisseurs van hun eigen proces.
Salience
Iemand valt op omdat hij/zij zich anders gedraagt dan wat normaal of gewoon is in een bepaalde
context.
Salience-ervaringen of salience-interacties
Een onderdeel van uitsluitingsmechanismen. In dit contact zijn de gemaakte opmerkingen meestal
goed bedoeld, deze worden alleen door de ontvanger verkeerd ontvangen waardoor beide partijen
niet meer gelijkwaardig zijn. Denk aan waar kom je eigenlijk echt vandaan? Dit kan leiden tot een
(on)bewuste vorm van uitsluiting.
Stereotypen
Veronderstellingen over personen of groepen mensen, een vaststaand beeld over iemand wat niet
de werkelijkheid hoeft te zijn(vooroordeel)
Elke attitude bestaat uit 3 componenten:
1. Cognitieve componenten
Iemands kennis en opvattingen over een product of ander object, het onderdeel van de attitude dat
uit rationale benadering voorkomt.
2. Emotionele componenten
Dit deel geeft de ervaring betekenis, het gevoel wat erbij komt.
3. Conatieve componenten
Iemand zijn/haar beoogde of feitelijke gedrag met betrekking tot het object.
Deze componenten vormen de basis voor het gedrag en handelen ten opzichten van die persoon of
bij het nadenken en spreken over die persoon.
Discriminatie
Pas als het stereotypen of vooroordeel zich in gedrag vertaalt spreken we over discriminatie. Dit is
het ongelijk behandelen, achterstellen of uitsluiten van mensen op basis van persoonlijke
kenmerken.
Positieve discriminatie
Het bij gelijke geschiktheid voorkeur geven aan mensen met een fysieke uitdaging of aan vrouwen.
Racisme
Als een groep om raciale(omdat het een ander ras is) redenen minderwaardig behandeld wordt of er
over hen vernederende uitspraken worden gedaan
Pygmalion of rosenthaleffect
Hierbij leiden hogere verwachtingen tot hogere prestaties.
Self-fulfilling prophecy
De manier waarop we de ander zien kan een positieve of negatieve invloed hebben op de ander.
Wanneer je hoge verwachtingen van iemand hebt benader je die genen bewust of onbewust op een
positieve manier.
, Golemeffect
Negatieve of lage verwachtingen die leiden tot lagere prestaties.
Etnisch profileren
Het gebruik door de politie van criteria of overwegingen omtrent ras, huidskleur, etniciteit,
nationaliteit, taal en religie bij opsporing van rechtshandhaving. In de praktijk betekend dit dat
polities of andere professionals bepaalde etnische groepen aanhouden op straat zonder dat daar een
directe aanleiding voor is.
1.1 visie op diversiteit
Diversiteit
De verscheidenheid van mensen. Op het niveau van individuen en groepen is dat al datgene waarin
mensen van elkaar verschillen. De term diversiteit gaat uit van het verschil of van het niet een
eenheid zijn van een bepaalde verzameling of cultuur. De verscheidenheid van mensen wordt ook
gevormd door leeftijd, sekse, status, afkomst, verblijfsduur, sociaal economische positie etc.
Innerlijke diversiteit
Iedereen heeft andere unieke eigenschappen
Hoofdstuk 2
H2.2 emancipatiebeweging
In de 20e en 21e eeuw waren er veel emancipatiebewegingen
Emancipatiebeweging
De strijd voor het vrijkomen van vroegere beperkende bepalingen en het verkrijgen van gelijke
rechten.
Emancipatoire bewegingen:
- Feminisme
- LHBTI+ beweging
- Migranten-zelf organisatie
Deze drie bewegingen hebben een sterke invloed gehad op de diversiteit van nu
Het feminisme
Vroeger werden de vrouwen als zwak gezien en de mannen als sterk, de mannen werkten en de
vrouwen zorgden voor de kinderen. Uit deze historische context is het feminisme ontstaan.
De eerste feministische golf 1850-1900
Richtte zich op
- Vrouwenkiesrecht
- Arbeidspositie van de vrouw
- Bescherming van sekswerkers
De tweede feministische golf 1965-1980
Richtte zich op
- Arbeid en rechtspositie
- Onderwijs
- Machts- en besluitvorming
