Volledige
samenvatting (hoor- en
oefencolleges)
Spraak: therapie
Academiejaar: 2021-2022 & docenten: Hilde Coppens, Els Geypen,
Annelies Labaere en Melissa Konings
, Samenvatting spraak: therapie
HC1: algemene beschouwingen
Opfrissing: spraak
Op welke leeftijd komen welke klanken voor?
De linkerkant van het balkje geeft weer dat het door 75% goed
geproduceerd wordt, de rechterkant door 90%.
De “s” is bv. de klank dat op latere leeftijd verworven wordt. De f, k,
m… zijn al rond 3j door 90% gekend.
Hoe verder in het schema, hoe complexer de klanken te produceren
zijn.
Fonologische processen:
Vele kinderen voeren tijdens het leren van de SK heel wat
vereenvoudigingsprocessen door. Dit zijn veranderingen in articulatieplaats,
klankvolgorde, en/of klankstructuur. Ze worden doorgevoerd op klank-, syllabe-
en woordniveau.
Syllabestructuurprocessen: syllabedeletie, clusterreductie, deletie
eindconsonant, reduplicatie, epenthesis, metathesis, coalescentie
Substitutieprocessen: verschuivingen, stopping, (de)nasalisatie, gliding,
(de-)affricatie (de-affrcatie: chocolade -> sokolade & affricatie: soep -> choep)
Assimilatieprocessen: progressieve/regressieve assimilatie
Fenomenologie SKS (spraakklankstoornissen)
Definitie SKS (of ook SSD: speech sound disorder):
Het is een overkoepelend begrip voor articulatiestoornissen en fonologische stoornissen.
Articulatiestoornissen is een probleem in het produceren van SK (onjuiste
articulatiebewegingen), fonologische stoornissen zijn problemen bij het toepassen van de
correcte fonologische regels.
De indeling van de SKS
Een eerste grote indeling van stoornissen:
- Dyslalieën: dit is heel stamelende spraak. Het is een functionele SKS en vormt ook de
grootste groep (75-80%). Er is geen duidelijke etiologie. De oorzaak is
foutief/niet/onvoldoende leren.
- Dysglossieën: dit is een afwijking thv articulatieorganen (vb. tandafwijkingen, schisis)
- Spraakapraxieën: dit is een aangeboren/verworven programmeringsstoornis. Het is
een zeldzaam probleem met het willekeurig uitvoeren van articulatiebewegingen tgv
hersenletsel.
- Dysartrieën: probleem thv bezenuwing en dus met de aansturing van articulatoren.
- Dysaudie: secundaire stoornis tgv gehoorstoornis.
samenvatting (hoor- en
oefencolleges)
Spraak: therapie
Academiejaar: 2021-2022 & docenten: Hilde Coppens, Els Geypen,
Annelies Labaere en Melissa Konings
, Samenvatting spraak: therapie
HC1: algemene beschouwingen
Opfrissing: spraak
Op welke leeftijd komen welke klanken voor?
De linkerkant van het balkje geeft weer dat het door 75% goed
geproduceerd wordt, de rechterkant door 90%.
De “s” is bv. de klank dat op latere leeftijd verworven wordt. De f, k,
m… zijn al rond 3j door 90% gekend.
Hoe verder in het schema, hoe complexer de klanken te produceren
zijn.
Fonologische processen:
Vele kinderen voeren tijdens het leren van de SK heel wat
vereenvoudigingsprocessen door. Dit zijn veranderingen in articulatieplaats,
klankvolgorde, en/of klankstructuur. Ze worden doorgevoerd op klank-, syllabe-
en woordniveau.
Syllabestructuurprocessen: syllabedeletie, clusterreductie, deletie
eindconsonant, reduplicatie, epenthesis, metathesis, coalescentie
Substitutieprocessen: verschuivingen, stopping, (de)nasalisatie, gliding,
(de-)affricatie (de-affrcatie: chocolade -> sokolade & affricatie: soep -> choep)
Assimilatieprocessen: progressieve/regressieve assimilatie
Fenomenologie SKS (spraakklankstoornissen)
Definitie SKS (of ook SSD: speech sound disorder):
Het is een overkoepelend begrip voor articulatiestoornissen en fonologische stoornissen.
Articulatiestoornissen is een probleem in het produceren van SK (onjuiste
articulatiebewegingen), fonologische stoornissen zijn problemen bij het toepassen van de
correcte fonologische regels.
De indeling van de SKS
Een eerste grote indeling van stoornissen:
- Dyslalieën: dit is heel stamelende spraak. Het is een functionele SKS en vormt ook de
grootste groep (75-80%). Er is geen duidelijke etiologie. De oorzaak is
foutief/niet/onvoldoende leren.
- Dysglossieën: dit is een afwijking thv articulatieorganen (vb. tandafwijkingen, schisis)
- Spraakapraxieën: dit is een aangeboren/verworven programmeringsstoornis. Het is
een zeldzaam probleem met het willekeurig uitvoeren van articulatiebewegingen tgv
hersenletsel.
- Dysartrieën: probleem thv bezenuwing en dus met de aansturing van articulatoren.
- Dysaudie: secundaire stoornis tgv gehoorstoornis.
