Pedagogiek hoofdstuk 1: Seksualiteit
Begin adolescentie: bepaald door natuur.
Eind adolescentie: bepaald door cultuur.
Begrip adolescentie heeft het begrip puberteit vervangen.
De prepuberteit
Lichamelijke rijping in gang gezet door hypothalamus Geeft instructie aan hypofyse om gonadotrope hormonen
af te scheiden.
- Gonadotrope hormonen = Hormonen die specifiek van invloed zijn op de geslachtsklieren. (Meisjes:
eierstokken (maken oestrogenen), jongens: zaadballen (maken androgenen) Belangrijkste androgeen =
progesteron).
5 zichtbare lichamelijke veranderingen
1. Meisjes: +- 10,5 jaar: Groeien eierstokken en produceren oestrogenen. +- 13 jaar: Ongesteld.
Jongens: +- 12,5 jaar: Groeien de zaadballen en produceren androgenen en volgt eerste zaadlozing.
2. De eerste tekenen van de secundaire geslachtskenmerken.
3. Vet- en spierweefsel Vet als voedselreserve Vrouwen meer nodig vanwege zwangerschappen.
Plaats waar vet wordt opgeslagen is verschillend bij man en vrouw. Meisjes: Rond heupen, billen en dijen.
Jongens: Rond middel. Jongens worden gespierder in de adolescentie.
4. Bloedsomloop en luchtwegen; Vergroting hart en longen. Zorgt ervoor dat jonge mensen uiteindelijk
sterk zijn en een groot uithoudingsvermogen hebben.
5. Groeispurt: Duurt ruim 4 jaar. Je wordt ook zwaarder.
De groeispurt
Meisjes: Begin 10,5 jaar, hoogtepunt (snelheid) 12 jaar. Groeien gem. tot 17e.
Jongens: Begin 11,5 jaar, hoogtepunt (snelheid) 12,5 jaar. Groeien gem. tot 18,5.
Het onzichtbare puberbrein
Hersenen groeien door tot in de puberteit. 2 belangrijke groeipieken:
1. 12 jaar: Piek in hersenkwab vlak achter voorhoofd; is betrokken bij denken, kiezen, plannen, beheersen van
impulsen en uitstellen van bevrediging.
2. 16 jaar: Piek in zij kwab; betrokken bij emoties en taal.
Golf van aanmaak van verbindingen tussen hersencellen: synaptogenese. Direct na een piek: Volume
van grijze cellen wordt gesnoeid en gereorganiseerd Volume neemt af en verbindingen worden daardoor
verfijnder, genuanceerder en efficiënter. Verbindingen die niet worden gebruikt worden verwijderd.
Myeline (zit om de zenuwbanen) wordt dikker, zodat informatie verwerking vanuit hersenen sneller gaat.
Door reorganisatie: Onrust in het hoofd Wisselvallig gedrag.
Beginnende menstruatie
In een warm klimaat menstrueren meisjes eerder.
Het blijkt dat meisjes van wie de vader op de hoogte is en positief reageert op het feit dat zijn dochter
vrouw aan het worden is, minder menstruatieklachten hebben dan meisjes waarbij dit niet gebeurt.
Een meisje die over menstruatie is voorgelicht door haar moeder klaagt minder over menstruaties, dan
wanneer de informatie uit een andere bron komt (zus, vriendin, internet). Fysiologie wordt beïnvloed
door emotie, cognitie (als je wordt voorgelicht), sociaal (hoe erover wordt gesproken).
De betekenis van borsten
Borstontwikkeling neemt een belangrijke plaats in Is voor buitenstaanders zichtbaar én heeft in onze cultuur een
belangrijk aandeel in het seksuele schoonheidsideaal. Emotioneel: Verschillend, ligt aan zelfbeeld en
lichaamsbeeld.
Uiterlijk als bron van onzekerheid
Begin middelbare school: Heel anders dan basisschool. Overgang in emotionele omschakeling. Valt dit samen
met puberteit: Kan onzekerheid veroorzaken.
Van 7-12 jr. is het zelfvertrouwen van jongens en meisjes, gevoel van competentie en eigenwaarde,
grotendeels gebaseerd op wat zij kunnen en kennen.
Ervaring met seksualiteit
Seksuele verlangen.
Toenemende seksuele activiteit Meer kans op geslachtsziektes Kan leiden tot onvruchtbaarheid bij
vrouwen.
Tienermoeders
Afname aantal tienermoeders Vooral bij Turken oorzaak: Afname tienermeisjes die vanuit Turkije en Marokko
naar NL komen om te trouwen en kinderen te krijgen. Bij Antilliaanse meisjes is geboorte cijfer 8× zo groot als bij
autochtone meisjes. Staan vaak ook alleen voor verzorging en opvoeding van het kind. Sociale
problematiek is groot. Krijgen weinig informatie over seks en voorbehoedsmiddelen.
Homoseksualiteit
Tweeslachtigheid in de moderne ontwikkelingspsychologische literatuur:
1. Homoseksualiteit is geaccepteerde vorm van seksualiteit.
Begin adolescentie: bepaald door natuur.
Eind adolescentie: bepaald door cultuur.
Begrip adolescentie heeft het begrip puberteit vervangen.
De prepuberteit
Lichamelijke rijping in gang gezet door hypothalamus Geeft instructie aan hypofyse om gonadotrope hormonen
af te scheiden.
- Gonadotrope hormonen = Hormonen die specifiek van invloed zijn op de geslachtsklieren. (Meisjes:
eierstokken (maken oestrogenen), jongens: zaadballen (maken androgenen) Belangrijkste androgeen =
progesteron).
5 zichtbare lichamelijke veranderingen
1. Meisjes: +- 10,5 jaar: Groeien eierstokken en produceren oestrogenen. +- 13 jaar: Ongesteld.
Jongens: +- 12,5 jaar: Groeien de zaadballen en produceren androgenen en volgt eerste zaadlozing.
2. De eerste tekenen van de secundaire geslachtskenmerken.
3. Vet- en spierweefsel Vet als voedselreserve Vrouwen meer nodig vanwege zwangerschappen.
Plaats waar vet wordt opgeslagen is verschillend bij man en vrouw. Meisjes: Rond heupen, billen en dijen.
Jongens: Rond middel. Jongens worden gespierder in de adolescentie.
4. Bloedsomloop en luchtwegen; Vergroting hart en longen. Zorgt ervoor dat jonge mensen uiteindelijk
sterk zijn en een groot uithoudingsvermogen hebben.
5. Groeispurt: Duurt ruim 4 jaar. Je wordt ook zwaarder.
De groeispurt
Meisjes: Begin 10,5 jaar, hoogtepunt (snelheid) 12 jaar. Groeien gem. tot 17e.
Jongens: Begin 11,5 jaar, hoogtepunt (snelheid) 12,5 jaar. Groeien gem. tot 18,5.
Het onzichtbare puberbrein
Hersenen groeien door tot in de puberteit. 2 belangrijke groeipieken:
1. 12 jaar: Piek in hersenkwab vlak achter voorhoofd; is betrokken bij denken, kiezen, plannen, beheersen van
impulsen en uitstellen van bevrediging.
2. 16 jaar: Piek in zij kwab; betrokken bij emoties en taal.
Golf van aanmaak van verbindingen tussen hersencellen: synaptogenese. Direct na een piek: Volume
van grijze cellen wordt gesnoeid en gereorganiseerd Volume neemt af en verbindingen worden daardoor
verfijnder, genuanceerder en efficiënter. Verbindingen die niet worden gebruikt worden verwijderd.
Myeline (zit om de zenuwbanen) wordt dikker, zodat informatie verwerking vanuit hersenen sneller gaat.
Door reorganisatie: Onrust in het hoofd Wisselvallig gedrag.
Beginnende menstruatie
In een warm klimaat menstrueren meisjes eerder.
Het blijkt dat meisjes van wie de vader op de hoogte is en positief reageert op het feit dat zijn dochter
vrouw aan het worden is, minder menstruatieklachten hebben dan meisjes waarbij dit niet gebeurt.
Een meisje die over menstruatie is voorgelicht door haar moeder klaagt minder over menstruaties, dan
wanneer de informatie uit een andere bron komt (zus, vriendin, internet). Fysiologie wordt beïnvloed
door emotie, cognitie (als je wordt voorgelicht), sociaal (hoe erover wordt gesproken).
De betekenis van borsten
Borstontwikkeling neemt een belangrijke plaats in Is voor buitenstaanders zichtbaar én heeft in onze cultuur een
belangrijk aandeel in het seksuele schoonheidsideaal. Emotioneel: Verschillend, ligt aan zelfbeeld en
lichaamsbeeld.
Uiterlijk als bron van onzekerheid
Begin middelbare school: Heel anders dan basisschool. Overgang in emotionele omschakeling. Valt dit samen
met puberteit: Kan onzekerheid veroorzaken.
Van 7-12 jr. is het zelfvertrouwen van jongens en meisjes, gevoel van competentie en eigenwaarde,
grotendeels gebaseerd op wat zij kunnen en kennen.
Ervaring met seksualiteit
Seksuele verlangen.
Toenemende seksuele activiteit Meer kans op geslachtsziektes Kan leiden tot onvruchtbaarheid bij
vrouwen.
Tienermoeders
Afname aantal tienermoeders Vooral bij Turken oorzaak: Afname tienermeisjes die vanuit Turkije en Marokko
naar NL komen om te trouwen en kinderen te krijgen. Bij Antilliaanse meisjes is geboorte cijfer 8× zo groot als bij
autochtone meisjes. Staan vaak ook alleen voor verzorging en opvoeding van het kind. Sociale
problematiek is groot. Krijgen weinig informatie over seks en voorbehoedsmiddelen.
Homoseksualiteit
Tweeslachtigheid in de moderne ontwikkelingspsychologische literatuur:
1. Homoseksualiteit is geaccepteerde vorm van seksualiteit.
