Maatschappelijke vraagstukken
Het belang van een individu en het collectief: wat belangrijk kan zijn voor één persoon, is niet altijd in
het belang van de hele groep. In een situatie waarin visies en belangen van mensen botsen en er een
gemeenschappelijke oplossing moet worden gezocht noemen we maatschappelijke vraagstukken.
Vaak wordt er gezocht naar een compromis (= overeenkomst waarbij alle partijen iets toegeven)
Onze standpunten en ideeen worden bepaald door onze waarden (= uitgangspunten of principes die
mensen belangrijk vinden in hun leven en die ze daarom willen nastreven)
Uit waarden kunnen idealen ontstaan (= zaken die je graag zou willen bereiken in je leven)
Waarden leiden daarnaast ook tot gedragsregels, normen (= opvattingen over hoe je je op grond van
een bepaalde waarde behoort te gedragen)
Uit de waarde eerlijkheid volgt de norm dat je niet steelt
We spreken van een maatschappelijk vraagstuk wanneer:
Grote groepen in de samenleving de gevolgen ervan ondervinden het probleem is op
macroniveau, maar de gevolgen met je op microniveau (individueel)
Tegengestelde belangen meespelen een belang is het voor- of nadeel dat iemand ergens
bij heeft.
o Belangentegenstellingen kunnen ontstaan uit verschillen in levensovertuiging of
sociaaleconomische positie.
o Een dilemma is een lastige keuze uit twee of meer alternatieven die allemaal
duidelijke nadelen hebben
Een gemeenschappelijke oplossing nodig is wordt vaak door politici gedaan en brengt
nieuwe regels en wetten met zich mee.
De dynamiek van de samenleving is het constant veranderen van normen, waarden en belangen.
Deze zijn afhankelijk van;
De plaats
De tijd
De groep
Macht
bij het vaststellen van regels en het maken van afspraken heb je te maken met macht (= het
vermogen om het gedrag van andere dwingend te beïnvloeden).
Macht die geaccepteerd is noemen we ook wel gezag.
Formele macht/ formeel gezag is geïnstitutionaliseerde machtsuitoefening die vastgelegd is in regels
en wetten.
Informele macht is elkaar beïnvloeden zonder formeel systeem van regels en sancties.
De manier waarop iemand het gedrag van andere kan beïnvloeden, heeft te maken met welke
machtsbronnen hij tot zijn beschikking heeft (geld, functie, beroep, kennis etc..)
Sociale ongelijkheid
In onze samenleving bestaat nog steeds sociale ongelijkheid (=een ongelijke verdeling van
maatschappelijke kansen, inkomen en politieke macht
Sociale cohesie
Sociale cohesie is de mate waarin mensen door onderlinge bindingen het gevoel hebben bij elkaar te
horen. Het is belangrijk dat er rekening wordt gehouden met de normen, waarden en belangen van
andere. In elke samenleving is er een sterke interdependentie (= mensen zijn afhankelijk van elkaar)
Het belang van een individu en het collectief: wat belangrijk kan zijn voor één persoon, is niet altijd in
het belang van de hele groep. In een situatie waarin visies en belangen van mensen botsen en er een
gemeenschappelijke oplossing moet worden gezocht noemen we maatschappelijke vraagstukken.
Vaak wordt er gezocht naar een compromis (= overeenkomst waarbij alle partijen iets toegeven)
Onze standpunten en ideeen worden bepaald door onze waarden (= uitgangspunten of principes die
mensen belangrijk vinden in hun leven en die ze daarom willen nastreven)
Uit waarden kunnen idealen ontstaan (= zaken die je graag zou willen bereiken in je leven)
Waarden leiden daarnaast ook tot gedragsregels, normen (= opvattingen over hoe je je op grond van
een bepaalde waarde behoort te gedragen)
Uit de waarde eerlijkheid volgt de norm dat je niet steelt
We spreken van een maatschappelijk vraagstuk wanneer:
Grote groepen in de samenleving de gevolgen ervan ondervinden het probleem is op
macroniveau, maar de gevolgen met je op microniveau (individueel)
Tegengestelde belangen meespelen een belang is het voor- of nadeel dat iemand ergens
bij heeft.
o Belangentegenstellingen kunnen ontstaan uit verschillen in levensovertuiging of
sociaaleconomische positie.
o Een dilemma is een lastige keuze uit twee of meer alternatieven die allemaal
duidelijke nadelen hebben
Een gemeenschappelijke oplossing nodig is wordt vaak door politici gedaan en brengt
nieuwe regels en wetten met zich mee.
De dynamiek van de samenleving is het constant veranderen van normen, waarden en belangen.
Deze zijn afhankelijk van;
De plaats
De tijd
De groep
Macht
bij het vaststellen van regels en het maken van afspraken heb je te maken met macht (= het
vermogen om het gedrag van andere dwingend te beïnvloeden).
Macht die geaccepteerd is noemen we ook wel gezag.
Formele macht/ formeel gezag is geïnstitutionaliseerde machtsuitoefening die vastgelegd is in regels
en wetten.
Informele macht is elkaar beïnvloeden zonder formeel systeem van regels en sancties.
De manier waarop iemand het gedrag van andere kan beïnvloeden, heeft te maken met welke
machtsbronnen hij tot zijn beschikking heeft (geld, functie, beroep, kennis etc..)
Sociale ongelijkheid
In onze samenleving bestaat nog steeds sociale ongelijkheid (=een ongelijke verdeling van
maatschappelijke kansen, inkomen en politieke macht
Sociale cohesie
Sociale cohesie is de mate waarin mensen door onderlinge bindingen het gevoel hebben bij elkaar te
horen. Het is belangrijk dat er rekening wordt gehouden met de normen, waarden en belangen van
andere. In elke samenleving is er een sterke interdependentie (= mensen zijn afhankelijk van elkaar)
