5.1 bouw, groei en ontwikkeling
De organen van een plant; wortel, stengel en het blad bestaan uit drie weefsels:
- dekweefsel (epidermes) -> beschermt tegen watervlies en infecties
- vaatweefsel -> transportvaten (bastvaten en houtvaten)
- vulweefsel -> fotosynthese, opslag en stevigheid
meristeem (deelweefsel) bevinden zich in de toppen van wortels en stengels, in knoppen, in jonge
bladeren en in het cambium
- stamcellen (cellen die nog niet gedifferentieerd zijn) zorgen ervoor dat planten hun hele
leven kunnen groeien
lengtegroei (stengel- en worteltoppen)
- na de celdeling ontstaan er twee dochtercellen, eentje blijft een
meristeemcel en deelt zich later opnieuw. De andere cel ondergaat
celstrekking, deze cel groeit door opname van water en veranderd zo
van vorm (celdifferentiatie) en krijgt een speciale functie
(celspecialisatie)
diktegroei (in ringvormig meristeem -> cambrium)
- na celdeling blijft er één dochtercel in het cambrium liggen, de
andere komt erbuiten te liggen, deze vormt een houtcellen (naar
binnen toe) of een bastcellen (naar buiten toe)
houtvaten ontstaan doordat houtcellen een secundaire (van cellulose en houtstof) tegen een
primaire celwand maken. hierdoor verdwijnen de dwarswanden onder invloed van enzymen,
uiteindelijk verdwijnen ook de cellen zelf. Bij bastvaten verdwijnen deze dwarswanden niet, maar
komen er openingen in. Alleen de celkernen verdwijnen, waardoor bastcellen relatief kort leven.
Jaarring = al het hout dat gedurende één jaar is gevormd
Voorjaarshout = wijde houtvaten + dunne wanden (kunnen veel water met opgeloste stoffen
vervoeren) -> lichtgekleurd
Zomerhout = nauwere houtvaten + dikke wanden -> donkergekleurd
Jaargrens = overgang tussen voorjaarshout en zomerhout
Plastiden = celorganellen die een functie hebben bij fotosynthese, het lokken van insecten en het
opslaan van reservestoffen. -> deze worden gevormd uit proplastiden in het meristeem
De organen van een plant; wortel, stengel en het blad bestaan uit drie weefsels:
- dekweefsel (epidermes) -> beschermt tegen watervlies en infecties
- vaatweefsel -> transportvaten (bastvaten en houtvaten)
- vulweefsel -> fotosynthese, opslag en stevigheid
meristeem (deelweefsel) bevinden zich in de toppen van wortels en stengels, in knoppen, in jonge
bladeren en in het cambium
- stamcellen (cellen die nog niet gedifferentieerd zijn) zorgen ervoor dat planten hun hele
leven kunnen groeien
lengtegroei (stengel- en worteltoppen)
- na de celdeling ontstaan er twee dochtercellen, eentje blijft een
meristeemcel en deelt zich later opnieuw. De andere cel ondergaat
celstrekking, deze cel groeit door opname van water en veranderd zo
van vorm (celdifferentiatie) en krijgt een speciale functie
(celspecialisatie)
diktegroei (in ringvormig meristeem -> cambrium)
- na celdeling blijft er één dochtercel in het cambrium liggen, de
andere komt erbuiten te liggen, deze vormt een houtcellen (naar
binnen toe) of een bastcellen (naar buiten toe)
houtvaten ontstaan doordat houtcellen een secundaire (van cellulose en houtstof) tegen een
primaire celwand maken. hierdoor verdwijnen de dwarswanden onder invloed van enzymen,
uiteindelijk verdwijnen ook de cellen zelf. Bij bastvaten verdwijnen deze dwarswanden niet, maar
komen er openingen in. Alleen de celkernen verdwijnen, waardoor bastcellen relatief kort leven.
Jaarring = al het hout dat gedurende één jaar is gevormd
Voorjaarshout = wijde houtvaten + dunne wanden (kunnen veel water met opgeloste stoffen
vervoeren) -> lichtgekleurd
Zomerhout = nauwere houtvaten + dikke wanden -> donkergekleurd
Jaargrens = overgang tussen voorjaarshout en zomerhout
Plastiden = celorganellen die een functie hebben bij fotosynthese, het lokken van insecten en het
opslaan van reservestoffen. -> deze worden gevormd uit proplastiden in het meristeem
