Kinderrechten
1. Inleiding
2. Het verdrag inzake de rechten van het Kind (VRK)
1. Historiek
2. Opbouw
3. Basisbeginselen
4. Thematische indeling: provisie-, protectie- en participatierechten
5. Schematisch overzicht op PowerPoint of bundel
6. Toezicht & klachtenprocedure
3. Andere bronnen van kinderrechten
1. Internationale verdragen
2. Nationale & regionale wetgeving
4. Kinderrechtenactoren
1 Inleiding
Kinderrechten zijn meer dan enkel een juridisch verhaal
Naast “juridische betekenis” is er ook een “maatschappelijke betekenis”
o Manier waarop volwassenen en structuren met kinderen en jongeren omgaan
o Dat uit zich -in professionele of persoonlijke context- in ons gedrag, onze houding, onze waarden,
overtuigingen, cultuur …
o Belangrijk voor de manier waarop jeugdprofessionals in hun dagelijks handelen omgaan met
kinderen, jongeren en hun context
o Kinderrechten (en mensenrechten in het algemeen) zijn daarom ook een “handelingskader”. Cfr.
pedagogie !
Hou volgende situaties in gedachten
o Uit De Standaard van 5 juli 2018: Amper
3,5 jaar is Giulietta uit Geraardsbergen,
en ze heeft al een contract bij een Frans
kindermodellenbureau.
o Een jongen met het syndroom van Down
volgde al jaren les op een basisschool,
maar is plots niet meer welkom: de
school vindt geen leerkracht die hem in
de klas wil.
o Buren spannen rechtszaak in tegen kinderdagverblijf / speelpleinwerking wegens geluidsoverlast
o Nieuw decreet jeugddelinquentierecht behoudt “uithandengeving”. Dat is een systeem waarbij
minderjarigen vanaf 16 jaar bij ernstige feiten berecht worden als volwassenen.
o Minderjarige asielzoekers worden opgesloten in gesloten centrum met oog op repatriëring
o OCMW weigert dringende medische hulp aan gezinnen met minderjarige kinderen die onwettig in
het land verblijven
, 2 Verdrag inzake de rechten v/h kind
2.1 Historiek
Verdrag is gesloten in de VN op 20 november 1989
Slechts 1 land ratificeerde het verdrag niet: de VS (Somalië ratificeerde in 2015)
Is stap in evolutie van kinderrechten
1924: Verklaring van Genève over de rechten van het kind
1959: verklaring van de rechten van het kind
Verdrag is aangevuld door 3 facultatieve protocollen:
1. Protocol inzake betrokkenheid van kinderen bij gewapende conflicten
2. Protocol inzake verkoop van kinderen, kinderprostitutie en kinderpornografie
3. Klachtenprotocol dat voorziet in individuele klachtenprocedure een klachtenprocedure
tussen staten en een onderzoeksprocedure
VRK directe werking in België? Discussie in rechtspraak
o Sommigen hoven en rechtbanken staan weigerachtig tegenover directe werking en
kennen directe werking slechts uitzonderlijk toe aan beperkt aantal artikels
o Andere Hoven en rechtbanken aanvaarden wel directe werking van meerdere artikels
van het VRK (art. 37, 40…, over art. 12 is discussie)
Gebrek aan directe werking wil niet zeggen dat bepaling geen belang heeft !
o Verplicht de wetgever om de bepaling om te zetten in regelgeving
o Bovendien kan een bepaling wel gebruikt worden bij de interpretatie van regels /
normen
2.2 Opbouw
Preambule: beschrijft de achterliggende beschouwingen en doelen van het verdrag. Heeft geen
bindende kracht
De tekst van het Verdrag bestaat uit 54 artikelen die als volgt zijn ingedeeld:
o Deel 1: art. 1-41 bevatten de rechten van het kind en de verplichtingen voor staten
o Deel 2: art. 42-45 regelt het toezicht en de naleving van het verdrag
o Deel 3: art. 46-54 regelt de inwerkingtreding van het verdrag
2.3 Basisbeginselen
Vier principiële bepalingen (basisbeginselen)
Staten moeten deze principes betrekken bij de interpretatie en uitvoering van alle andere
rechten in het Verdrag (transversaal):
1. Anti-discriminatieprincipe (art.2)
2. Het belang van het kind (art.3)
3. Het recht op leven en ontwikkeling (art.6)
4. Het participatieprincipe (art. 12)
1. Inleiding
2. Het verdrag inzake de rechten van het Kind (VRK)
1. Historiek
2. Opbouw
3. Basisbeginselen
4. Thematische indeling: provisie-, protectie- en participatierechten
5. Schematisch overzicht op PowerPoint of bundel
6. Toezicht & klachtenprocedure
3. Andere bronnen van kinderrechten
1. Internationale verdragen
2. Nationale & regionale wetgeving
4. Kinderrechtenactoren
1 Inleiding
Kinderrechten zijn meer dan enkel een juridisch verhaal
Naast “juridische betekenis” is er ook een “maatschappelijke betekenis”
o Manier waarop volwassenen en structuren met kinderen en jongeren omgaan
o Dat uit zich -in professionele of persoonlijke context- in ons gedrag, onze houding, onze waarden,
overtuigingen, cultuur …
o Belangrijk voor de manier waarop jeugdprofessionals in hun dagelijks handelen omgaan met
kinderen, jongeren en hun context
o Kinderrechten (en mensenrechten in het algemeen) zijn daarom ook een “handelingskader”. Cfr.
pedagogie !
Hou volgende situaties in gedachten
o Uit De Standaard van 5 juli 2018: Amper
3,5 jaar is Giulietta uit Geraardsbergen,
en ze heeft al een contract bij een Frans
kindermodellenbureau.
o Een jongen met het syndroom van Down
volgde al jaren les op een basisschool,
maar is plots niet meer welkom: de
school vindt geen leerkracht die hem in
de klas wil.
o Buren spannen rechtszaak in tegen kinderdagverblijf / speelpleinwerking wegens geluidsoverlast
o Nieuw decreet jeugddelinquentierecht behoudt “uithandengeving”. Dat is een systeem waarbij
minderjarigen vanaf 16 jaar bij ernstige feiten berecht worden als volwassenen.
o Minderjarige asielzoekers worden opgesloten in gesloten centrum met oog op repatriëring
o OCMW weigert dringende medische hulp aan gezinnen met minderjarige kinderen die onwettig in
het land verblijven
, 2 Verdrag inzake de rechten v/h kind
2.1 Historiek
Verdrag is gesloten in de VN op 20 november 1989
Slechts 1 land ratificeerde het verdrag niet: de VS (Somalië ratificeerde in 2015)
Is stap in evolutie van kinderrechten
1924: Verklaring van Genève over de rechten van het kind
1959: verklaring van de rechten van het kind
Verdrag is aangevuld door 3 facultatieve protocollen:
1. Protocol inzake betrokkenheid van kinderen bij gewapende conflicten
2. Protocol inzake verkoop van kinderen, kinderprostitutie en kinderpornografie
3. Klachtenprotocol dat voorziet in individuele klachtenprocedure een klachtenprocedure
tussen staten en een onderzoeksprocedure
VRK directe werking in België? Discussie in rechtspraak
o Sommigen hoven en rechtbanken staan weigerachtig tegenover directe werking en
kennen directe werking slechts uitzonderlijk toe aan beperkt aantal artikels
o Andere Hoven en rechtbanken aanvaarden wel directe werking van meerdere artikels
van het VRK (art. 37, 40…, over art. 12 is discussie)
Gebrek aan directe werking wil niet zeggen dat bepaling geen belang heeft !
o Verplicht de wetgever om de bepaling om te zetten in regelgeving
o Bovendien kan een bepaling wel gebruikt worden bij de interpretatie van regels /
normen
2.2 Opbouw
Preambule: beschrijft de achterliggende beschouwingen en doelen van het verdrag. Heeft geen
bindende kracht
De tekst van het Verdrag bestaat uit 54 artikelen die als volgt zijn ingedeeld:
o Deel 1: art. 1-41 bevatten de rechten van het kind en de verplichtingen voor staten
o Deel 2: art. 42-45 regelt het toezicht en de naleving van het verdrag
o Deel 3: art. 46-54 regelt de inwerkingtreding van het verdrag
2.3 Basisbeginselen
Vier principiële bepalingen (basisbeginselen)
Staten moeten deze principes betrekken bij de interpretatie en uitvoering van alle andere
rechten in het Verdrag (transversaal):
1. Anti-discriminatieprincipe (art.2)
2. Het belang van het kind (art.3)
3. Het recht op leven en ontwikkeling (art.6)
4. Het participatieprincipe (art. 12)
