Politieke Partijen (S0D27a)
Personen & Termen:
Hoofdstuk 1: Partijpolitieke fundraising
Geert Versnick: 30/06/2016 – Organiseert diner met enkele immobedrijven en gasten.
3 projectontwikkelaars betalen bijna heel het diner en dat terwijl
Versnick verantwoordelijke was voor Ruimtelijke planning in O-
Vlaanderen.
RTT-Schandaal: Schandaal die Frank Petermans linkt aan door corruptiebeschuldigde
Baudrin. Komt uit dat hij op een jaarlijks feest elke partij een flinke som
geld onder tafel overhandigd.
Zaak Javeau (Uniop): Uniop was een opiniepeilingsbureau die privémiddelen met middelen
van het bureau vermengde. Het bureau was een middel tot partij &
campagnefinanciëring adhv overbetaalde en nooituitgevoerde studies.
Zo werden opiniepeilingen verzonnen in het voordeel van de
opdrachtgever en de rest van het geld werd teruggestort naar de
partijkassen.
Bob Gijs: CVP Senator die in 1985 voor het eerst fiscale bevoordeling van giften
veralgemeende: giften +1000frank waren aftrekbaar als het ging om
partijen van 5+ parlementsleden. (enkel die partijen hadden recht op
fiscale vzw). Slecht 2.000.000frank mocht jaarlijks gedoneerd worden
aan partijen en het totale bedrag moest meegedeeld worden aan de
rechtbank van eerste aanleg.
Wet-Dhoore: 1989 wordt het aftrekbaar bedrag verminderd naar 350.000frank en
konden de bedrijven nog steeds financiëren zoals ze wilden. Wel werd
het totale bedrag publiek gemaakt, maar niet van de componenten van
de partij (als studiecentra etc.)
Vervolgwet (1993): Alle giften aan partijen, kandidaten of mandatarissen worden
verboden voor rechtspersonen. Enkel natuurlijke personen konden dit
nog en giften waren niet langer fiscaal aftrekbaar.
Augusta-schandaal: In 1993 in onderzoek naar moord op André Cools komt aan het licht
dat de PS smeergeld had ontvangen van Italiaans bedrijf Agusta voor
de aankoop van 46 helikopters.
Dassault-schandaal: In 1995 komt aan het licht dat de PS smeergeld heeft ontvangen in ruil
voor militaire bestellingen bij vliegtuigbouwer Dassault. Dit leidde tot
de afzetting van Vandenbroucke bij buitenlandse zaken en Willy Claes
als NAVO-secretaris-generaal. PS betaalde dit bedrag uit eigen kas ->
Grote geldnood -> Extra vraag naar overheidsondersteuning
Gebroeders Bleyen: Onderzoek naar de omroep van Krimedo liet blijken dat de broers
Bleyen Kridemo en nv Hermes Communications gebruikten om
smeergeld door te sluizen naar de partij.
Non-agressiepact: Geen enkele partij durfde de andere beschuldigen van louche
financiëring door: 1) Iedereen was in hetzelfde bedje ziek 2) Iedereen
1
Samenvatting politieke partijen
, wist dat de situatie onhoudbaar was door de groeiende invloed van
bedrijven en operatie Mani Pulite.
Mani Pulite: Overheidsoperatie (1992) in Italië (vertaling Schone Handen) legde de
(financiële) schandalen in het land bloot wat zorgde voor de implosie
van de klassieke partijen.
Etienne Mangé: In 1995 had Mangé als penningmeester van de PS 6 miljoen frank
contant opgestapeld in de bank Codep. Partijvoorzitter Vandenbroucke
eiste dat het geld werd verbrand, maar in de plaats versluisde hij het
geld naar de vzw Pluralistische Pers. Na een onderzoekscommissie
werd de jacht op alle vzw’s rond partijen officieel geopend.
Consolidatiekring: Lijst van instanties die als component van een partij moeten worden
aanschouwd na de verstrengde wetgeving op partijboekhouding in
1999.
Greco: Group of States against Corruption: Organisatie binnen de Raad van
Europa in betrekking tot boekhouding van partijen. In België: Giften
waren verboden, maar sponsoring amper gereguleerd. Sponsoring
mocht vanaf dan enkel door geld te geven in ruil voor publiciteit naar
Marktconforme prijzen.
Legaat: Een legaat is een ander woord voor erfenis (naar politieke partijen) die
tot op heden niet gereguleerd is, want giften zijn enkel acties onder de
levenden.
Hoofdstuk 2: Het manna van de overheid
Directe overheidsfinanciëring: Wanneer de overheid/staat rechtstreeks geld overmaakt aan
de politieke partijen volgens een vast principe
Indirecte overheidsfinanciëring: Geld dat een partij onrechtstreeks ontvangt van de overheid
door tussenpersonen bv. Door een deel te vragen van het loon van hun
parlementairen.
Fractietoelages: Vorm van directe overheidsfinanciëring die vanaf 1970 direct naar de
partij wordt doorgestort ter ondersteuning van hun werking. In de
praktijk wordt dat geld grotendeels doorgestort naar de partij.
Persoonlijke medewerkers: In zowel de Kamer, Senaat als andere deelparlementen krijgt
elke partij de mogelijkheid om een persoonlijke medewerker in dienst
te nemen en wordt uitbetaald door desbetreffend parlement. Dit is
een vorm van indirecte financiëring
Gecoöpteerde senator: senator verkozen door taalgroepen adhv federale kiesresultaten
Wet Dhoore: Naast een poging om de partijfinanciëring meer transparant te maken,
hield de wet ook in dat de campagneuitgaven van elke partij moesten
geplafonneerd worden. Daarnaast verkreeg elke partij dus vanaf 1989
een rechtstreekse dotatie in ruil voor het publiek maken van hun
boekhouding.
Regionale dotatie: Rechtstreekse financiering van de gewesten naar de partijen.
Ontstaan in 1995 na eerste rechtstreekse gewestelijke verkiezingen in
Wallonië, Vlaanderen volgde in 2001.
Provinciale geldpot: Schandaal in 2009 liet blijken dat fracties van provincieraden veel te
veel geld kregen voor het personeel dat ze maar onderhielden (per
2
Samenvatting politieke partijen
Personen & Termen:
Hoofdstuk 1: Partijpolitieke fundraising
Geert Versnick: 30/06/2016 – Organiseert diner met enkele immobedrijven en gasten.
3 projectontwikkelaars betalen bijna heel het diner en dat terwijl
Versnick verantwoordelijke was voor Ruimtelijke planning in O-
Vlaanderen.
RTT-Schandaal: Schandaal die Frank Petermans linkt aan door corruptiebeschuldigde
Baudrin. Komt uit dat hij op een jaarlijks feest elke partij een flinke som
geld onder tafel overhandigd.
Zaak Javeau (Uniop): Uniop was een opiniepeilingsbureau die privémiddelen met middelen
van het bureau vermengde. Het bureau was een middel tot partij &
campagnefinanciëring adhv overbetaalde en nooituitgevoerde studies.
Zo werden opiniepeilingen verzonnen in het voordeel van de
opdrachtgever en de rest van het geld werd teruggestort naar de
partijkassen.
Bob Gijs: CVP Senator die in 1985 voor het eerst fiscale bevoordeling van giften
veralgemeende: giften +1000frank waren aftrekbaar als het ging om
partijen van 5+ parlementsleden. (enkel die partijen hadden recht op
fiscale vzw). Slecht 2.000.000frank mocht jaarlijks gedoneerd worden
aan partijen en het totale bedrag moest meegedeeld worden aan de
rechtbank van eerste aanleg.
Wet-Dhoore: 1989 wordt het aftrekbaar bedrag verminderd naar 350.000frank en
konden de bedrijven nog steeds financiëren zoals ze wilden. Wel werd
het totale bedrag publiek gemaakt, maar niet van de componenten van
de partij (als studiecentra etc.)
Vervolgwet (1993): Alle giften aan partijen, kandidaten of mandatarissen worden
verboden voor rechtspersonen. Enkel natuurlijke personen konden dit
nog en giften waren niet langer fiscaal aftrekbaar.
Augusta-schandaal: In 1993 in onderzoek naar moord op André Cools komt aan het licht
dat de PS smeergeld had ontvangen van Italiaans bedrijf Agusta voor
de aankoop van 46 helikopters.
Dassault-schandaal: In 1995 komt aan het licht dat de PS smeergeld heeft ontvangen in ruil
voor militaire bestellingen bij vliegtuigbouwer Dassault. Dit leidde tot
de afzetting van Vandenbroucke bij buitenlandse zaken en Willy Claes
als NAVO-secretaris-generaal. PS betaalde dit bedrag uit eigen kas ->
Grote geldnood -> Extra vraag naar overheidsondersteuning
Gebroeders Bleyen: Onderzoek naar de omroep van Krimedo liet blijken dat de broers
Bleyen Kridemo en nv Hermes Communications gebruikten om
smeergeld door te sluizen naar de partij.
Non-agressiepact: Geen enkele partij durfde de andere beschuldigen van louche
financiëring door: 1) Iedereen was in hetzelfde bedje ziek 2) Iedereen
1
Samenvatting politieke partijen
, wist dat de situatie onhoudbaar was door de groeiende invloed van
bedrijven en operatie Mani Pulite.
Mani Pulite: Overheidsoperatie (1992) in Italië (vertaling Schone Handen) legde de
(financiële) schandalen in het land bloot wat zorgde voor de implosie
van de klassieke partijen.
Etienne Mangé: In 1995 had Mangé als penningmeester van de PS 6 miljoen frank
contant opgestapeld in de bank Codep. Partijvoorzitter Vandenbroucke
eiste dat het geld werd verbrand, maar in de plaats versluisde hij het
geld naar de vzw Pluralistische Pers. Na een onderzoekscommissie
werd de jacht op alle vzw’s rond partijen officieel geopend.
Consolidatiekring: Lijst van instanties die als component van een partij moeten worden
aanschouwd na de verstrengde wetgeving op partijboekhouding in
1999.
Greco: Group of States against Corruption: Organisatie binnen de Raad van
Europa in betrekking tot boekhouding van partijen. In België: Giften
waren verboden, maar sponsoring amper gereguleerd. Sponsoring
mocht vanaf dan enkel door geld te geven in ruil voor publiciteit naar
Marktconforme prijzen.
Legaat: Een legaat is een ander woord voor erfenis (naar politieke partijen) die
tot op heden niet gereguleerd is, want giften zijn enkel acties onder de
levenden.
Hoofdstuk 2: Het manna van de overheid
Directe overheidsfinanciëring: Wanneer de overheid/staat rechtstreeks geld overmaakt aan
de politieke partijen volgens een vast principe
Indirecte overheidsfinanciëring: Geld dat een partij onrechtstreeks ontvangt van de overheid
door tussenpersonen bv. Door een deel te vragen van het loon van hun
parlementairen.
Fractietoelages: Vorm van directe overheidsfinanciëring die vanaf 1970 direct naar de
partij wordt doorgestort ter ondersteuning van hun werking. In de
praktijk wordt dat geld grotendeels doorgestort naar de partij.
Persoonlijke medewerkers: In zowel de Kamer, Senaat als andere deelparlementen krijgt
elke partij de mogelijkheid om een persoonlijke medewerker in dienst
te nemen en wordt uitbetaald door desbetreffend parlement. Dit is
een vorm van indirecte financiëring
Gecoöpteerde senator: senator verkozen door taalgroepen adhv federale kiesresultaten
Wet Dhoore: Naast een poging om de partijfinanciëring meer transparant te maken,
hield de wet ook in dat de campagneuitgaven van elke partij moesten
geplafonneerd worden. Daarnaast verkreeg elke partij dus vanaf 1989
een rechtstreekse dotatie in ruil voor het publiek maken van hun
boekhouding.
Regionale dotatie: Rechtstreekse financiering van de gewesten naar de partijen.
Ontstaan in 1995 na eerste rechtstreekse gewestelijke verkiezingen in
Wallonië, Vlaanderen volgde in 2001.
Provinciale geldpot: Schandaal in 2009 liet blijken dat fracties van provincieraden veel te
veel geld kregen voor het personeel dat ze maar onderhielden (per
2
Samenvatting politieke partijen
