Samenvatting inleiding in de criminologie 1ste bach (prof Paoli)

Inleiding

Waarom criminologie studeren?
Criminaliteit is één van de belangrijkste aspecten van onze samenleving.

Wat bestudeert de criminologie?
 Criminaliteit in de maatschappij
 De oorzaken en de drijfveren van criminaliteit
 Het slachtofferschap
 Het strafrechtelijk beleid  preventie en repressie
 Evaluatie van het strafrechtelijk beleid.

Wat doen criminologen?
 Politiewerk
 Adviseur bij politie, justitie ...
 Jeugdinstellingen
 Gevangenis
 Preventiesector

Wat is criminologie?
Criminologie heeft geen materieel en formeel voorwerp.
 Bastard sience (Sellin), rendezvous subject (Downes), strange beast (Newburn)

Criminologie is intrinsiek multi- en interdisciplinair.
 We gaan criminaliteit bestuderen vanuit verschillende perspectieven en disciplines

Het onderwerp van criminologie = criminaliteit.
Volgens Garland (2002) zijn er 2 hoofdkenmerken voor criminologie:
1. Een empirisch gegronde, wetenschappelijke aanpak  onderscheid criminologie van
strafrecht
2. Focus op criminaliteit, verkeerd gedrag dat door de overheid kan bestraft worden 
deviantie is een breder begrip, dit staat voor alle vormen van afwijkend gedrag

Er zijn 2 grote projecten binnen de criminologie:
1. Het lombrosiaans project = de zoektocht naar de oorzaak van criminaliteit
2. Het gouvernementele project = advies geven aan de overheid, concrete problemen
aanpakken

Een beroemde definitie
Sutherland (1937): “criminology is the study of the process of law-making, law-breaking and law-
enforcing.”
 Geen allesomvattende definitie: geen aandacht voor sociale reacties op criminaliteit,
constructie van criminaliteit of deviantie
 Te brede definitie: geen specifieke focus op strafrecht, geen focus op andere wetten




1

, Definitie volgens de prof
“Criminologie is de studie van activiteiten die als schadelijk en/of moreel verkeerd worden
beschouwd, de criminalisering en de preventie ervan.”
 Ook opsporing en bestraffing van daders en herstel van de schade is belangrijk
 Einddoel = schadebeperking in brede zin  voor slachtoffers, daders en de maatschappij

3 hoofdthema’s
1. Onderzoek naar criminaliteit/daders, onveiligheid en hun oorzaken.

2. Onderzoek naar de processen van benoeming van criminaliteit = criminalisering en
decriminalisering.

3. Onderzoek naar het strafrechtsysteem, officiële en maatschappelijke reacties op criminaliteit.

Verschillende methodes, uitgangspunten en aanpak
Afhankelijk van de onderzoeksvraag varieërt:
1. De methode:
 Kwantitatief
 Kwalitatief

2. De relatieve ontologische en epistemologische uitganspunten

3. De aanpak:
 Beschrijvend
 Verklarend
 Evaluerend/toetsend
 Adviserend/voorschrijvend

Waar vinden criminologen werk?
1. Justitie en politie
 Lokale en federale politie
 Analist, studiediensten
 Slachtofferonthaal, bemiddeling
 Gevangeniswezen
2. Bijzondere jeugdzorg
 Sociale dienst jeugdrechtbank
 Hulpverlener gemeenschapsinstelling
3. Overheidsdiensten en non-profitsector
 Hulpverlener
 Adviseur
 Analist
 Studiediensten
4. Privésector
 Private beveiliging
 Adviseur
5. Universiteit
 Praktijkassistent
 Doctoraatsbursaal


2

, Criminologie: een huis met vele kamers
Onderzoek:
 Meerdere onderzoeksthema’s
 Vanuit meerdere disciplines
 Vanuit meerdere paradigma’s
 Meerdere onderzoeksmethodes
Arbeidsmarkt:
 Meerdere domeinen
 Meerdere types van functies




3

, Wat is criminaliteit en wat is criminlogie

Wat is criminaliteit?
Gallie (1959): het concept ‘criminaliteit’ is in wezen betwist:
 Normatief: de term wordt in het dagdagelijks leven gebruikt om wantrouwen weer te geven.
 Complex: het begrip wordt niet enkel juridisch gebruikt, maar ook in de politiek, in de
media ...
Reiner (2016): strafrechtelijk definities stellen een ‘anker’, maar enkel op mechanische wijze.

Strafrechtelijke definities worden vaak gebruikt en zijn vaak voldoende, maar er zijn beperkingen.

Volgens het positivisme is criminaliteit een natuurlijk fenomeen.

Criminaliteit = een daad of een nalatigheid die wordt beschouwd als een misdrijf dat wordt bestraft
via het strafrecht.

Beperkingen van strafrechtelijke definities van criminaliteit
Strafrechtelijke definities:
 Zijn niet altijd duidelijk: is het een misdrijf of een onrechtmatige daad; zijn er strafrechtelijke
of burgerrechtelijke sancties
 Zijn dynamisch = ze verschillen doorheen de tijd
 Verschillen tussen landen en culturen
 Negeren/verwaarlozen van criminele/schadelijke feiten/activiteiten door machtige
personen, bedrijven en overheden  geen bestraffing
 Bestraffen soms gedragingen die voordelig zijn voor de sociale vooruitgang

Positivisten baseren zich enkel op kleine misdrijven en volgen ondanks de gebreken toch meestal de
strafrechtelijke definities.

Constructivisme: van problematisering van legalisme tot nihilisme
Vanaf 1960: constructivisten problematiseren de strafrechtelijke definities:
 Criminaliteit is het gevolg van de interactie tussen samenleving, daders, andere burgers,
media en vertegenwoordigers van het strafrechtsysteem
 Criminaliteit bestaat uit sociale constructie: de samenleving bepaalt wat crimineel is
 Constructivisten zijn in strijd met het strafwetboek

Constructivisten drijven de definities van criminaliteit tot het uiterste:
 Volgens Hulsman (1986): “criminaliteit kent geen ontologische realiteit.”

Criminaliteit is enkel wat door de samenleving als crimineel beschouwd wordt. Het is subjectief.

Deviantie en criminaliteit zijn labels, ze representeren subjectieve fenomenen, geen natuurlijke
fenomenen labellingtheorie.

Constructivisme heeft een belangrijke rol gespeeld in de criminologie.

Sommige constructivisten vervallen in relativisme en nihilisme  er blijft niets meer van de term
‘criminaliteit’ over.




4