Medialandschap
Inhoudstafel
Les 1: Veranderd medialandschap................................................................................................. 2
1) Wat is media? Uitdagingen?........................................................................................................ 2
2) Media en de strijd om de kijker................................................................................................... 3
3) Mediaconcentraties..................................................................................................................... 6
4) Mediagroepen ............................................................................................................................. 8
5) Audiovisuele media in Franstalig België .................................................................................... 18
6) Mediagroep in Duitstalig België ................................................................................................ 20
7) Media vermarkten ..................................................................................................................... 21
Les 2: Televisie & video............................................................................................................... 23
1) Happy viewer? ........................................................................................................................... 23
2) De mediaconsument in kaart brengen ...................................................................................... 24
3) Hoe gaat het met de lineaire tv? ............................................................................................... 27
4) En wat met streaming? ............................................................................................................. 35
5) Commercieël aanbod Vlaanderen ............................................................................................. 39
6) Van televisie tot online video .................................................................................................... 43
Les 3: Audio & radio ................................................................................................................... 45
1) Hoe wordt radio gemeten? ....................................................................................................... 45
2) De kracht van radio in België ..................................................................................................... 45
3) The Battle of the Stations .......................................................................................................... 50
4) Digitaal luiseren ......................................................................................................................... 53
5) De toekomst van audio (= platformonafhankelijk!) .................................................................. 56
6) En wat met podcasts? ............................................................................................................... 60
7) Hey Google, zet de radio op ...................................................................................................... 62
8) Audio advertising....................................................................................................................... 63
Les 4: Print – Kranten en magazines ............................................................................................ 66
1) Meten is weten.......................................................................................................................... 66
2) Kranten ...................................................................................................................................... 68
3) Magazines .................................................................................................................................. 82
4) Out Of Home (OOH) .................................................................................................................. 88
Les 5: TikTok............................................................................................................................... 90
Les 6: Think Online ..................................................................................................................... 92
1) Internet en mobile gebruikers .................................................................................................. 97
2) Social media............................................................................................................................... 99
1
,Les 1: Veranderd medialandschap
1) Wat is media1? Uitdagingen?
Dragers van content
Media dragen “content/informatie” naar een doelgroep
➔ welke content: nieuwsfeiten, entertainment, reclame, opinies
Onderschat het belang van media niet!
Media ‘maken’ tegenwoordig het nieuws: media-cratie (media beïnvloeden de publieke opinie)
Kopbrekers van de media vandaag
a) Het verdienmodel: zonder reclame gaan alle commerciële media dood! Content wordt betaald
door de kijkers/lezers/surfers. Het verdienmodel van media is van cruciaal belang. En dit
verdienmodel staat erg onder druk.
b) De media- en entertainmentsector bestaat uit een aanbod dat persoonlijker is dan ooit
tevoren. “Het is een wereld waarin mondige consumenten hun eigen mediaconsumptie beheren.
Data is key!”
c) Zowel internationaal als in Vlaanderen, zet de concentratie van de commerciële mediasector zich
verder.
d) Mediagebruikers gaan steeds meer participeren en zelf als mediamaker optreden
e) De Vlaamse mediagebruikers zullen er de komende jaren anders gaan uitzien
- Het aantal personen van buitenlandse herkomst blijft stijgen, momenteel is een vijfde van de
Vlaamse bevolking van buitenlandse herkomst. In sommige Vlaamse gemeentes ligt dit cijfer
boven de 50%.
- Ten tweede zet de vergrijzing van de maatschappij zich door. Het aantal 65+’ers zal de
komende jaren drastisch stijgen.
- Tenslotte zien we dat het klassieke gezin onder druk komt te staan, alsmaar meer mensen
leven alleen.
Voor mediamakers zal het een uitdaging zijn om dit steeds diverser Vlaanderen aan te spreken.
f) Distributie: Kunnen de mediabedrijven hun klanten nog bereiken in een markt waarin steeds meer
(internationale) bedrijven actief zijn? ‘Hoe zorg je voor aandacht, dé currency van deze tijd?’
→ verdienmodel staat onder druk
1
Media: alle communicatiekanalen die worden gebruikt om content/informatie te verspreiden (enk: medium)
2
, 2) Media en de strijd om de kijker
Geweldige tijden
Het medialandschap heeft door de opkomst van allerlei nieuwe technologieën in de afgelopen 10-15
jaar een transformatie doorgemaakt.
Door digitalisering (en de technologische mogelijkheden die hier aan de oorsprong liggen) groeien
afzonderlijke mediakanalen, zoals bv televisie, radio, print en internet steeds meer naar elkaar toe.
Technologische convergentie maakt mogelijk dat alle media en info digitaal beschikbaar zijn
geworden.
Convergentie en crossmedialiteit
Ten gevolge van technologische ontwikkelingen zijn er de laatste jaren verschillende nieuwe kanalen
ontstaan waarlangs de mediaconsument content kan aangeleverd krijgen. Mediagebruikers kijken via
tablet naar televisie, zoeken informatie via smartphones op het internet en luisteren via het internet
naar de radio.
Crossmedia en convergentie worden vaak in een adem genoemd, maar er is een verschil!
Crossmedia Mediabedrijven gaan verschillende mediaplatformen gebruiken om eenzelfde content te
verspreiden om een zo groot mogelijk publiek te bereiken2
Convergentie Twee of meer platformen komen samen zodat ze een mix vormen waarbij we geen duidelijk
onderscheid meer kunnen maken tussen de originele platformen → het vermogen om
verschillende mediakanalen via 1 digitaal platform aan te bieden: radio, televisie, internet
en printmedia op een platform
Kranten beperken zich bijvoorbeeld niet meer tot hun papieren – of ondertussen digitale –
oplagen, maar zetten sterk in op video content creëren
➔ niet langer de mediavorm, maar het mediamerk staat centraal
➔ Media op een keerpunt: platformonafhankelijk denken!
2
‘The strategy behind cross-media operations is to reach different audiences, at different times of the
day, with different forms of the same content, serving different needs and using different distribution
platforms.’ - Robert Picard
3
, Waarom zijn platformen zo belangrijk?
De mediabedrijven staan vandaag voor een ongelofelijke uitdaging. Door de digitale evolutie en de
nieuwe technologieën staan de klassieke mediamodellen onder druk.
Er wordt minder naar klassieke media geluisterd, gekeken en gelezen. Door de dalende oplages/live
kijkers/luisteraars dalen ook de advertentie-inkomsten.
De markt van de lineaire televisie ondergaat sterke veranderingen:
- Uitgesteld kijken nog steeds in opmars
- Steeds meer concurrentie van online streamingdiensten
- Reclamebudgetten verschuiven naar grote internationale spelers
Maar ook in print zijn er grote uitdagingen (minder lezers, minder verkoop). Kranten en
consumentenmagazines worstelen met zeer slechtste vooruitzichten, met een serieuze daling van
inkomsten.
Conclusie
Media bewegen sterk vandaag. De zoektocht naar nieuwe businessmodellen is gestart, zowel aan de
kostenkant als aan de inkomstenkant
➢ Kosten: investeren in innovatie (cfr internationale aanbieders)
➢ Inkomsten: advertentie-inkomsten dalen omdat het publiek moeilijker te bereiken is én meer
en meer advertentie-inkomsten verdwijnen naar het buitenland
Mediabedrijven op een keerpunt
Facebook pakt voor het eerst uit met indrukwekkende groeicijfers.
Samen met die andere gigant Google heeft het bedrijf de online-
advertentiemarkt steeds steviger in zijn greep.
- Bijna 70% van de digitale advertentie uitgaven wereldwijd
gaat naar Facebook en Google
- Corona helpt de mediabedrijven niet
- Er komen nog steeds nieuwe mediakanalen bij (YouTube Music, Clubhouse, Twitch)
- Tegenwoordig kan men ook comakijken op Facebook
Betekent dat game over voor de Vlaamse tv?
Neen. We zullen nog lang naar Vlaamse tv blijven kijken. Maar het probleem is dat onze media-
aandacht fragmenteert. De concurrentie is overal… Om die strijd aan te gaan moeten Vlaamse zenders
focussen op Vlaamse fictie, bekende gezichten, lokale duiding, sport en cultuur.
Lokale content is (voorlopig nog) de grote meerwaarde. De Vlaamse kijker ziet toch nog altijd heel
graag lokale content: wedstrijden, quizzen, films, series van eigen bodem. Zolang de mediabedrijven
de smaak van de kijkers aanvoelen, zit het goed. Voor grote techbedrijven is het minder aantrekkelijk
om Nederlandstalige reeksen te maken omdat we zo’n kleine markt zijn. Maar de tijden veranderen
snel (cfr. Netflix)
4
Inhoudstafel
Les 1: Veranderd medialandschap................................................................................................. 2
1) Wat is media? Uitdagingen?........................................................................................................ 2
2) Media en de strijd om de kijker................................................................................................... 3
3) Mediaconcentraties..................................................................................................................... 6
4) Mediagroepen ............................................................................................................................. 8
5) Audiovisuele media in Franstalig België .................................................................................... 18
6) Mediagroep in Duitstalig België ................................................................................................ 20
7) Media vermarkten ..................................................................................................................... 21
Les 2: Televisie & video............................................................................................................... 23
1) Happy viewer? ........................................................................................................................... 23
2) De mediaconsument in kaart brengen ...................................................................................... 24
3) Hoe gaat het met de lineaire tv? ............................................................................................... 27
4) En wat met streaming? ............................................................................................................. 35
5) Commercieël aanbod Vlaanderen ............................................................................................. 39
6) Van televisie tot online video .................................................................................................... 43
Les 3: Audio & radio ................................................................................................................... 45
1) Hoe wordt radio gemeten? ....................................................................................................... 45
2) De kracht van radio in België ..................................................................................................... 45
3) The Battle of the Stations .......................................................................................................... 50
4) Digitaal luiseren ......................................................................................................................... 53
5) De toekomst van audio (= platformonafhankelijk!) .................................................................. 56
6) En wat met podcasts? ............................................................................................................... 60
7) Hey Google, zet de radio op ...................................................................................................... 62
8) Audio advertising....................................................................................................................... 63
Les 4: Print – Kranten en magazines ............................................................................................ 66
1) Meten is weten.......................................................................................................................... 66
2) Kranten ...................................................................................................................................... 68
3) Magazines .................................................................................................................................. 82
4) Out Of Home (OOH) .................................................................................................................. 88
Les 5: TikTok............................................................................................................................... 90
Les 6: Think Online ..................................................................................................................... 92
1) Internet en mobile gebruikers .................................................................................................. 97
2) Social media............................................................................................................................... 99
1
,Les 1: Veranderd medialandschap
1) Wat is media1? Uitdagingen?
Dragers van content
Media dragen “content/informatie” naar een doelgroep
➔ welke content: nieuwsfeiten, entertainment, reclame, opinies
Onderschat het belang van media niet!
Media ‘maken’ tegenwoordig het nieuws: media-cratie (media beïnvloeden de publieke opinie)
Kopbrekers van de media vandaag
a) Het verdienmodel: zonder reclame gaan alle commerciële media dood! Content wordt betaald
door de kijkers/lezers/surfers. Het verdienmodel van media is van cruciaal belang. En dit
verdienmodel staat erg onder druk.
b) De media- en entertainmentsector bestaat uit een aanbod dat persoonlijker is dan ooit
tevoren. “Het is een wereld waarin mondige consumenten hun eigen mediaconsumptie beheren.
Data is key!”
c) Zowel internationaal als in Vlaanderen, zet de concentratie van de commerciële mediasector zich
verder.
d) Mediagebruikers gaan steeds meer participeren en zelf als mediamaker optreden
e) De Vlaamse mediagebruikers zullen er de komende jaren anders gaan uitzien
- Het aantal personen van buitenlandse herkomst blijft stijgen, momenteel is een vijfde van de
Vlaamse bevolking van buitenlandse herkomst. In sommige Vlaamse gemeentes ligt dit cijfer
boven de 50%.
- Ten tweede zet de vergrijzing van de maatschappij zich door. Het aantal 65+’ers zal de
komende jaren drastisch stijgen.
- Tenslotte zien we dat het klassieke gezin onder druk komt te staan, alsmaar meer mensen
leven alleen.
Voor mediamakers zal het een uitdaging zijn om dit steeds diverser Vlaanderen aan te spreken.
f) Distributie: Kunnen de mediabedrijven hun klanten nog bereiken in een markt waarin steeds meer
(internationale) bedrijven actief zijn? ‘Hoe zorg je voor aandacht, dé currency van deze tijd?’
→ verdienmodel staat onder druk
1
Media: alle communicatiekanalen die worden gebruikt om content/informatie te verspreiden (enk: medium)
2
, 2) Media en de strijd om de kijker
Geweldige tijden
Het medialandschap heeft door de opkomst van allerlei nieuwe technologieën in de afgelopen 10-15
jaar een transformatie doorgemaakt.
Door digitalisering (en de technologische mogelijkheden die hier aan de oorsprong liggen) groeien
afzonderlijke mediakanalen, zoals bv televisie, radio, print en internet steeds meer naar elkaar toe.
Technologische convergentie maakt mogelijk dat alle media en info digitaal beschikbaar zijn
geworden.
Convergentie en crossmedialiteit
Ten gevolge van technologische ontwikkelingen zijn er de laatste jaren verschillende nieuwe kanalen
ontstaan waarlangs de mediaconsument content kan aangeleverd krijgen. Mediagebruikers kijken via
tablet naar televisie, zoeken informatie via smartphones op het internet en luisteren via het internet
naar de radio.
Crossmedia en convergentie worden vaak in een adem genoemd, maar er is een verschil!
Crossmedia Mediabedrijven gaan verschillende mediaplatformen gebruiken om eenzelfde content te
verspreiden om een zo groot mogelijk publiek te bereiken2
Convergentie Twee of meer platformen komen samen zodat ze een mix vormen waarbij we geen duidelijk
onderscheid meer kunnen maken tussen de originele platformen → het vermogen om
verschillende mediakanalen via 1 digitaal platform aan te bieden: radio, televisie, internet
en printmedia op een platform
Kranten beperken zich bijvoorbeeld niet meer tot hun papieren – of ondertussen digitale –
oplagen, maar zetten sterk in op video content creëren
➔ niet langer de mediavorm, maar het mediamerk staat centraal
➔ Media op een keerpunt: platformonafhankelijk denken!
2
‘The strategy behind cross-media operations is to reach different audiences, at different times of the
day, with different forms of the same content, serving different needs and using different distribution
platforms.’ - Robert Picard
3
, Waarom zijn platformen zo belangrijk?
De mediabedrijven staan vandaag voor een ongelofelijke uitdaging. Door de digitale evolutie en de
nieuwe technologieën staan de klassieke mediamodellen onder druk.
Er wordt minder naar klassieke media geluisterd, gekeken en gelezen. Door de dalende oplages/live
kijkers/luisteraars dalen ook de advertentie-inkomsten.
De markt van de lineaire televisie ondergaat sterke veranderingen:
- Uitgesteld kijken nog steeds in opmars
- Steeds meer concurrentie van online streamingdiensten
- Reclamebudgetten verschuiven naar grote internationale spelers
Maar ook in print zijn er grote uitdagingen (minder lezers, minder verkoop). Kranten en
consumentenmagazines worstelen met zeer slechtste vooruitzichten, met een serieuze daling van
inkomsten.
Conclusie
Media bewegen sterk vandaag. De zoektocht naar nieuwe businessmodellen is gestart, zowel aan de
kostenkant als aan de inkomstenkant
➢ Kosten: investeren in innovatie (cfr internationale aanbieders)
➢ Inkomsten: advertentie-inkomsten dalen omdat het publiek moeilijker te bereiken is én meer
en meer advertentie-inkomsten verdwijnen naar het buitenland
Mediabedrijven op een keerpunt
Facebook pakt voor het eerst uit met indrukwekkende groeicijfers.
Samen met die andere gigant Google heeft het bedrijf de online-
advertentiemarkt steeds steviger in zijn greep.
- Bijna 70% van de digitale advertentie uitgaven wereldwijd
gaat naar Facebook en Google
- Corona helpt de mediabedrijven niet
- Er komen nog steeds nieuwe mediakanalen bij (YouTube Music, Clubhouse, Twitch)
- Tegenwoordig kan men ook comakijken op Facebook
Betekent dat game over voor de Vlaamse tv?
Neen. We zullen nog lang naar Vlaamse tv blijven kijken. Maar het probleem is dat onze media-
aandacht fragmenteert. De concurrentie is overal… Om die strijd aan te gaan moeten Vlaamse zenders
focussen op Vlaamse fictie, bekende gezichten, lokale duiding, sport en cultuur.
Lokale content is (voorlopig nog) de grote meerwaarde. De Vlaamse kijker ziet toch nog altijd heel
graag lokale content: wedstrijden, quizzen, films, series van eigen bodem. Zolang de mediabedrijven
de smaak van de kijkers aanvoelen, zit het goed. Voor grote techbedrijven is het minder aantrekkelijk
om Nederlandstalige reeksen te maken omdat we zo’n kleine markt zijn. Maar de tijden veranderen
snel (cfr. Netflix)
4
