Lessen in de Psychologie voor de
Samenleving
`
LEZING 1: BURN-OUT 6
Burn-out, de metafoor van het vuur 6
Wat is burn-out? 6
Even situeren vooraf 6
Definities van oud naar nieuw en evolutie in de meting ervan (vragenlijsten) 6
(Statische) ‘traditionele’ definitie 6
Naar een geactualiseerde definitie van burn-out 7
Burn-out: een iets andere kern, aangevuld met ‘bijkomende symptomen’ 8
Conceptueel model: geïntegreerde dynamiek 9
Definitie van burn-out om het samen te vatten 9
De Burnout Assessment Tool (BAT) 9
Wat is het niet? Het onderscheid tussen burn-out en… 10
Verschil met (werk)stress 10
Verschil met bore-out 11
Verschil met depressie 11
Verschil met chronisch vermoeidheidssyndroom 11
Prevalentie: hoe vaak komt burn-out voor? 12
Gegevens uit Nederlands onderzoek 12
Representatieve steekproef in Vlaanderen 2018 12
Oorzaken: werk, persoon of privé-situatie? 13
Burn-out is een werkgebonden fenomeen 13
Doet de persoon er dan niet toe? 14
Doet het gezin er dan niet toe? 14
Gevolgen? 15
Oplossingen? 16
LEZING 2: BEWEGEN 16
,Het belang van de (groene) omgeving 16
Bewegingspsychologie 16
Beweegnormen 16
Waarom voldoende bewegen? 17
Korte geschiedenis van de fysieke activiteit 18
Hoe laten we mensen bewegen nu ze niet meer moeten bewegen? 19
Welke omgevingsveranderingen kunnen werken? 19
De omgeving bepaalt ons gedrag meer dan we denken 20
De Zelfdeterminatietheorie: van ‘moetivatie’ naar zelfdeterminatie 21
Welke acties verhogen de kansen om langer te leven het meeste (geef je top drie)? 22
Het belang van een “wij”-gevoel 22
Strategie 1 23
Strategie 2 23
LEZING 3: COVID-19 23
Zelfdienende vertekeningen 23
Zijn het wel vertekeningen? 24
Gevolgen 24
Op zoek naar een real-life issue 24
King’s College Studie: onderzoeksvraag 25
Methode: het plan 25
Resultaten 26
Frequentie overtreding regels per leeftijd 26
Comperatief optimisme per aspect en risicogroep 26
Waargenomen impact maatregelen 27
King’s College Studie: beperkingen 28
Longitudinale studie: de opportuniteit 28
Vragen 28
Predictie 29
Overzicht 29
Geselecteerde bijkomende metingen 29
Cross-sectionele resultaten 29
Longitudinale analyse: modellen intenties 30
Longitudinale analyses: Meer intentie maatregelen volgen indien… 30
Conclusies en implicaties 30
,LEZING 4: MINDFULNESS 31
Wat is mindfulness? 31
Wat zin de kernelementen? Wat train je precies?` 32
Transformatieproces 32
Hoe het begon… 32
The mindfulness story so far 32
Wat is de evidentie tot dusver? 33
Context scholen/ bedrijven 34
Wat zijn de werkings-mechanismen? 35
Neural Pathways 35
Psychologische Processen 37
Behavioral Pathways 38
Fysiologische en cellularie processen 39
Voor wie? 40
Hoe verder? 40
LEZING 5: HOOGSENSITIVITEIT 40
Bredere situering 41
Kwetsbaarheid-stress model 42
Markers 43
Concept en meting 44
Alles-of-niets fenomeen? 45
Relatie tot klassieke persoonlijkheidsconcepten 46
Relevantie 48
Etiologie 49
Relatie tot welbevinden en (dis)funtioneren 50
Samenvattend 50
Kanttekeningen 50
Studies 51
In een notendop 51
Belangrijk voor de praktijk 52
, LEZING 6: KLIMAATCRISIS EN GEDRAGSECONOMIE 52
Historical background: the making of behavioral economics and the connection with psychology 52
The climate crisis 53
Climate change: facts 53
Fact 1: it’s real 53
Fact 2: it’s us 53
Fact 3: experts agree 55
Fact 4: it’s bad 55
Fact 5: there’s hope 55
Impact of solutions 56
Behavioral economics as a toolbox and its application to the climate crisis 56
EASY 57
ATTRACTIVE 58
SOCIAL 58
TIMELY 59
LEZING 7: SELF-REPORT 61
Why this topic? 61
What is self-report? 61
Research on self-report 61
Self-report: Question-answering process 61
Understanding the question 62
Literal meaning 62
Constructing good questions 62
Pragmatic meaning 62
Context-providing aspects of a question 62
Retrospective self-report 68
How are (bodily) experiences remembered over time? 68
Retrospective symptom ratings: Why does it matter? 68
Factors affecting retrospective self-report 68
Accessibility model of self-report 70
Experiencing vs. remembering self 71
Samenleving
`
LEZING 1: BURN-OUT 6
Burn-out, de metafoor van het vuur 6
Wat is burn-out? 6
Even situeren vooraf 6
Definities van oud naar nieuw en evolutie in de meting ervan (vragenlijsten) 6
(Statische) ‘traditionele’ definitie 6
Naar een geactualiseerde definitie van burn-out 7
Burn-out: een iets andere kern, aangevuld met ‘bijkomende symptomen’ 8
Conceptueel model: geïntegreerde dynamiek 9
Definitie van burn-out om het samen te vatten 9
De Burnout Assessment Tool (BAT) 9
Wat is het niet? Het onderscheid tussen burn-out en… 10
Verschil met (werk)stress 10
Verschil met bore-out 11
Verschil met depressie 11
Verschil met chronisch vermoeidheidssyndroom 11
Prevalentie: hoe vaak komt burn-out voor? 12
Gegevens uit Nederlands onderzoek 12
Representatieve steekproef in Vlaanderen 2018 12
Oorzaken: werk, persoon of privé-situatie? 13
Burn-out is een werkgebonden fenomeen 13
Doet de persoon er dan niet toe? 14
Doet het gezin er dan niet toe? 14
Gevolgen? 15
Oplossingen? 16
LEZING 2: BEWEGEN 16
,Het belang van de (groene) omgeving 16
Bewegingspsychologie 16
Beweegnormen 16
Waarom voldoende bewegen? 17
Korte geschiedenis van de fysieke activiteit 18
Hoe laten we mensen bewegen nu ze niet meer moeten bewegen? 19
Welke omgevingsveranderingen kunnen werken? 19
De omgeving bepaalt ons gedrag meer dan we denken 20
De Zelfdeterminatietheorie: van ‘moetivatie’ naar zelfdeterminatie 21
Welke acties verhogen de kansen om langer te leven het meeste (geef je top drie)? 22
Het belang van een “wij”-gevoel 22
Strategie 1 23
Strategie 2 23
LEZING 3: COVID-19 23
Zelfdienende vertekeningen 23
Zijn het wel vertekeningen? 24
Gevolgen 24
Op zoek naar een real-life issue 24
King’s College Studie: onderzoeksvraag 25
Methode: het plan 25
Resultaten 26
Frequentie overtreding regels per leeftijd 26
Comperatief optimisme per aspect en risicogroep 26
Waargenomen impact maatregelen 27
King’s College Studie: beperkingen 28
Longitudinale studie: de opportuniteit 28
Vragen 28
Predictie 29
Overzicht 29
Geselecteerde bijkomende metingen 29
Cross-sectionele resultaten 29
Longitudinale analyse: modellen intenties 30
Longitudinale analyses: Meer intentie maatregelen volgen indien… 30
Conclusies en implicaties 30
,LEZING 4: MINDFULNESS 31
Wat is mindfulness? 31
Wat zin de kernelementen? Wat train je precies?` 32
Transformatieproces 32
Hoe het begon… 32
The mindfulness story so far 32
Wat is de evidentie tot dusver? 33
Context scholen/ bedrijven 34
Wat zijn de werkings-mechanismen? 35
Neural Pathways 35
Psychologische Processen 37
Behavioral Pathways 38
Fysiologische en cellularie processen 39
Voor wie? 40
Hoe verder? 40
LEZING 5: HOOGSENSITIVITEIT 40
Bredere situering 41
Kwetsbaarheid-stress model 42
Markers 43
Concept en meting 44
Alles-of-niets fenomeen? 45
Relatie tot klassieke persoonlijkheidsconcepten 46
Relevantie 48
Etiologie 49
Relatie tot welbevinden en (dis)funtioneren 50
Samenvattend 50
Kanttekeningen 50
Studies 51
In een notendop 51
Belangrijk voor de praktijk 52
, LEZING 6: KLIMAATCRISIS EN GEDRAGSECONOMIE 52
Historical background: the making of behavioral economics and the connection with psychology 52
The climate crisis 53
Climate change: facts 53
Fact 1: it’s real 53
Fact 2: it’s us 53
Fact 3: experts agree 55
Fact 4: it’s bad 55
Fact 5: there’s hope 55
Impact of solutions 56
Behavioral economics as a toolbox and its application to the climate crisis 56
EASY 57
ATTRACTIVE 58
SOCIAL 58
TIMELY 59
LEZING 7: SELF-REPORT 61
Why this topic? 61
What is self-report? 61
Research on self-report 61
Self-report: Question-answering process 61
Understanding the question 62
Literal meaning 62
Constructing good questions 62
Pragmatic meaning 62
Context-providing aspects of a question 62
Retrospective self-report 68
How are (bodily) experiences remembered over time? 68
Retrospective symptom ratings: Why does it matter? 68
Factors affecting retrospective self-report 68
Accessibility model of self-report 70
Experiencing vs. remembering self 71
