samenvatting verstandelijke beperking, onderdeel ouderen

H1: HULPVERLENING AAN MENSEN MET EEN
VERSTANDELIJKE BEPERKING

1. DOEL
 Een zicht geven op:
 invulling maatschappijbeeld / hulpverlening / ondersteuning
 Vroeger en nu

 Huidig beleidskader


2. HULPVERLENING


2.1 EEN NORMAAL LEVEN


MVB en de vraag tot ondersteuning: ernst, leeftijdsfase, wensen naar kansrijk leven, mogelijkheden
 Elke C heeft een andere vraag tot ondersteuning


Ondersteuning is heel divers ( methodieken, …) & afhankelijk van het mensbeeld vd begeleider/samenleving
 Ondersteuning bieden naarmate van de beperking (matig of erntsig = andere ondersteuning)


2.2 VISIE ONTWIKKELING, VAN AFWIJKEND NAAR GEWOON


Hoe kijkt men naar mensen met een beperking?
Lang geleden:
- Weinig kans tot overleven
--> voedselschaarste & slechte gezondheid

- Rond 1900: ontstaan van de zorg voor ‘zwakzinnigen’

 EVOLUTIE!!


 1900: segregatie
--> “abnormale individuen” = waardeloos

 Nazi regime:
--> letterlijk: “ zalig de armen der geest, aan hen behoort het rijk der hemelen”

 1948:
--> universele verklaring rechten van de mens

 2007:
--> verdrag inzake de rechten van personen met een handicap


!! als men buiten de normen valt, worden ze uitgesloten uit de maatschappij. Pas een groot verschil in 1948 !!

,3. ONWIKKELING IN DE HULPVERLENING

 Paradigma verschuivingen
--> opvattingen over mensen met een handicap zijn niet statisch
--> geboden zorg en ondersteuning is onderhevig aan verandering
--> van zorgen voor NAAR de persoon met de handicap die zelf iets te zeggen heeft
 Praktijk vs theorie


3.1 OPVATTINGEN OVER HULPVERLENING




Hoe kijkt de maatschappij naar een beperking? --> evolutie in verschillende modellen
 Medisch model = defectparadigma
= persoon met een defect.
--> Patiënt moet uit de maatschappij gehaald worden en komt in een speciale voorziening

 Ontwikkelingsmodel = normalisatie paradigma

 Burgerschapsmodel = ondersteuning paradigma



MEDISCH MODEL: (DEFECTPARADIGMA)

Het paradigma waar men ‘zorgt voor’ de mensen met een beperking
--> zelfstandigheid wordt niet aangemoedigd


• Tot 1970
• Mens met beperking
• Behandelen/verzorgen
• Stoornis compenseren : instituten met professionelen / levenslang opvang in aparte scholen, instituten
• Segregatie
• Ouders van oudere mensen met beperking

,ONTWIKKELINGSMODEL / NORMALISATIE PARADIGMA:

Mensen met een beperking moeten deelnemen aan de maatschappij --> ook zij hebben hier echt op
 Beschutte werkplaatsen kwamen meer op. Zo konden ze toch gaan werken en nieuwe vaardigheden
ontwikkelen
 Voor het eerst begeleid zelfstandig wonen  ze zaten structureel in de maatschappij, maar de
maatschappij was er nog niet ‘klaar’ voor. Ze worden door de bevolking gezien als ‘rare en gekke’
mensen.

• Tijdsperiode 1970 – 1990
• Aanvankelijk: licht verstandelijke beperking
• Geen beperkingen maar mogelijkheden
• Leerling → trainen
• Deelname aan maatschappij : recht
• Verantwoordelijkheid: maatschappij
• Mogelijkheden bieden om deel te nemen aan de maatschappij
• Attitudeverandering maatschappij
• Normalisatie: zullen normaler worden
• Speciale voorzieningen


Normalisatie paradigma:
• Knelpunt: vraagt attitudeverandering
• Geen positieve invloed voor mensen ernstige verstandelijke beperking
• Fysiek-structurele dimensie: wel
• Sociale integratie: niet
• Omgeving/werk/buurt: weet niet hoe om te gaan met de persoon met de verstandelijke beperking



BURGERSCHAPSMODEL / ONDERSTEUNINGSPARADIGMA :

Mensen met beperking worden burgers van de maatschappij. Kwaliteit van leven wordt zo optimaal mogelijk
gemaakt
• Sinds 1990
• Kenmerken:
– Volwaardig burgerschap (inclusie)
– Keuze en controle (zeggenschap)
– Ondersteuning (zie hfstuk 3)
– Kwaliteit van bestaan
Het is nog steeds work in progress (WIP)

, 4. DE ROL VAN DE SAMENLEVING
Wordt in volgende lessen besproken


5. WAAR STAAN WE NU: WAARDEN & VISIE


5.1 DE WAARDEN
De standaarden voor kwaliteit van bestaan:
1. Zeggenschap
2. Inclusie
3. Respect & veiligheid
4. Persoonlijke ondersteuning

Mensen met een beperking hebben recht op:
1. Eigen keuze
2. Behoud van relaties met familie & vrienden
3. Ontplooiing (vaardigheden)
4. Respect & eigenwaarde
5. Leven in & met de samenleving


6. WAAR STAAN WE NU: WETTEN & WERKWIJZE

Ondersteuning aan volwassenen met een beperking : minister Wouter Beke / VAPH


Ondersteuning naar volwassenen met een VB
 Persoonsvolgende financiering
- Vraag gestuurde werking

- Persoonsvolgend budget


Vraaggestuurde werking: de C kan wonen in een voorziening, maar kan activiteit zelf uitkiezen in een andere
voorziening dankzij het persoonlijk budget
(aanbodgestuurde werking, vroeger): de C moet kiezen uit de activiteiten die al aanwezig zijn
Persoonsvolgend budget: persoon die bepaalde subsidiëring krijgt (de persoon wordt ingeschaald en krijgt een
budget toegekend.