Samenvatting Privaat Recht Semester 2 Module 1 Sociaal Werk HOGent

Privaat Recht HOGent: Modeltraject 1, semester 2 Sociaal Werk
Veerle Van Den Bogaert
__________________________________________________________________________________


Inhoud
Personen- en familierecht

1 De persoon ................................................................................................................... 5
1.1 Begrippen .............................................................................................................. 5
1.2 De fysieke of natuurlijke persoon ......................................................................... 6
1.2.1 Het lichaam .................................................................................................... 6
1.2.2 Het leven ........................................................................................................ 9
1.3 De staat van de persoon ....................................................................................10
1.4 De bekwaamheid van de persoon ....................................................................11
1.4.1 Rechtsonbekwaamheid ...............................................................................11
1.4.2 Handelingsonbekwaamheid .......................................................................12
1.5 Bewijs van staat en bekwaamheid ....................................................................14
2 De attributen van de persoon ...................................................................................15
2.1 De naam...............................................................................................................15
2.1.1 Familienaam..................................................................................................15
2.1.2 Voornaam .....................................................................................................16
2.1.3 Handelsnaam................................................................................................16
2.1.4 Naam verbetering ........................................................................................16
2.1.5 Naamsverandering .......................................................................................17
2.2 De woonplaats.....................................................................................................17
2.3 De nationaliteit .....................................................................................................18
2.3.1 Toekenning van nationaliteit: ......................................................................18
2.3.2 Verkrijging van de Belgische nationaliteit...................................................19
2.3.3 Verlies van nationaliteit: ...............................................................................20
3 Het huwelijk..................................................................................................................21
3.1 Begrippen .............................................................................................................21
3.2 Grondvereisten ....................................................................................................23
3.2.1 Positieve grondvereisten ..............................................................................23
3.2.2 Negatieve grondvereisten ...........................................................................24
3.3 Vormvereisten ......................................................................................................24
3.4 Gevolgen voor de persoon ................................................................................24
3.4.1 Samenwoning ...............................................................................................25
3.4.2 Getrouwheid .................................................................................................25
3.4.3 Hulp ................................................................................................................25

1

,Privaat Recht HOGent: Modeltraject 1, semester 2 Sociaal Werk
Veerle Van Den Bogaert
__________________________________________________________________________________
3.4.4 Bijstand ...........................................................................................................26
3.4.5 Procedure dringende en voorlopige maatregelen ...................................26
4 Echtscheiding ..............................................................................................................27
4.1 Echtscheiding op grond van Onherstelbare Ontwrichting (EOO): .................27
4.1.1 1e variant: Één van de echtgenoten dient de aanvraag in bij de
familierechtbank .........................................................................................................27
4.1.2 2e variant: Feitelijke scheiding .....................................................................28
4.1.3 3e variant .......................................................................................................28
4.2 Echtscheiding door Onderlinge Toestemming (EOT): .......................................29
Vermogensrecht

1 Begrippen ....................................................................................................................30
2 Zakelijke rechten .........................................................................................................32
2.1 Eigendomsrecht ...................................................................................................32
2.1.1 Bestandsdelen...............................................................................................32
2.1.2 Beperkingen: .................................................................................................32
2.1.3 Mede-eigendom: .........................................................................................33
2.2 vruchtgebruik .......................................................................................................33
2.2.1 Vestiging van het vruchtgebruik op 2 manieren .......................................34
2.2.2 Beëindiging door: .........................................................................................34
3 Huwelijksvermogensrecht ...........................................................................................35
3.1 Het wettelijk stelsel: ..............................................................................................35
3.1.1 Eigen vermogen - activa: .............................................................................35
3.1.2 Eigen vermogen - passiva: ...........................................................................35
3.1.3 Gemeenschappelijk vermogen - activa: ...................................................36
3.1.4 Gemeenschappelijk vermogen - passiva:..................................................36
3.2 Het stelsel van scheiding van goederen: ..........................................................36
3.3 Het stelsel van algehele gemeenschap (omgekeerde van scheiding van
goederen): ......................................................................................................................36
4 Erfrecht .........................................................................................................................38
4.1 Wettelijk erfrecht ..................................................................................................38
4.1.1 Begrippen ......................................................................................................38
4.1.2 Erfkeuzes ........................................................................................................38
4.1.3 Invloed huwelijksstelsel .................................................................................39
4.1.3.1 Erven in het wettelijk huwelijksstelsel: ..........................................................39
4.1.4 Erfopvolging door bloedverwanten ............................................................40
4.1.5 Erfopvolging van de langstlevende echtgenoot ......................................43

2

,Privaat Recht HOGent: Modeltraject 1, semester 2 Sociaal Werk
Veerle Van Den Bogaert
__________________________________________________________________________________
4.1.6 Langstlevende samenwonende partner ....................................................44
4.2 Testament .............................................................................................................44
Terug naar Personen – en familierecht

5 De afstamming............................................................................................................46
5.1 begrip ...................................................................................................................46
5.1.1 Moederlijke afstamming...............................................................................46
5.1.2 Vaderlijke afstamming..................................................................................48
6 Adoptie ........................................................................................................................51
7 Ouderlijke plichten en rechten ..................................................................................53
7.1 Ouderlijke plichten ...............................................................................................53
7.1.1 Onderhoudsplicht voor minderjarige kinderen: .........................................53
7.1.2 Onderhoudsplicht voor meerderjarige kinderen: ......................................53
7.2 Ouderlijke rechten ...............................................................................................55
7.2.1 Ouderlijk gezag: ............................................................................................55
7.3 Ontvoogding ........................................................................................................57
8 De voogdij ...................................................................................................................58
8.1 Voogdijorganen ...................................................................................................58
8.1.1 Voogd ............................................................................................................58
8.1.2 Toeziend voogd: ...........................................................................................59
8.1.3 Vrederechter .................................................................................................59
Verbintenissenrecht

1 Inleiding .......................................................................................................................60
1.1 Begrip ....................................................................................................................60
1.2 Bronnen van verbintenissen ................................................................................61
2 De onrechtmatige daad............................................................................................62
2.1 Aansprakelijkheid voor de eigen fout ................................................................62
2.1.1 De fout ...........................................................................................................62
2.1.2 Schade ..........................................................................................................63
2.1.3 Causaal verband ..........................................................................................63
2.2 Aansprakelijkheid voor iemand anders fout......................................................63
2.2.1 Ouders ...........................................................................................................63
2.2.2 Werkgevers ....................................................................................................63
2.2.3 Leerkrachten en ambachtslui ......................................................................64
2.3 Aansprakelijkheid voor zaken .............................................................................64
2.3.1 Dieren.............................................................................................................64

3

, Privaat Recht HOGent: Modeltraject 1, semester 2 Sociaal Werk
Veerle Van Den Bogaert
__________________________________________________________________________________
2.3.2 Gebouwen ....................................................................................................64
2.3.3 Zaken .............................................................................................................64
2.4 Beroepsgeheim ....................................................................................................64
3 Overeenkomsten ........................................................................................................66
3.1 Soorten overeenkomsten ....................................................................................66
3.2 Basisbeginselen ....................................................................................................67
3.3 Geldigheidsvoorwaarden ...................................................................................67
3.3.1 Toestemming: partijen moeten akkoord zijn over hetzelfde .....................68
3.3.2 Bekwaamheid: iedereen kan contracten aangaan, indien zij daartoe
door de wet niet onbekwaam verklaard is ..............................................................68
3.3.3 Voorwerp: het concrete rechtsgevolg dat partijen beogen ...................68
3.3.4 Oorzaak: het waarom van de verbintenis, de reden of het doel ............68
3.4 Tenietgaan van verbintenissen ...........................................................................69
3.5 Bewijs van overeenkomst ....................................................................................69
4 Koop .............................................................................................................................70
5 Huur ..............................................................................................................................71




4