FIA 1.2 individuele opdracht 24-05-2019
Er zijn meerdere manieren om een beleidstekst te analyseren. Grofweg zijn er twee hoofdmanieren, de
rationalistische beleidsanalyse en de constructivistische beleidsanalyse. Deze twee manieren
verschillen erg van elkaar. De rationalistische benadering van beleid stelt dat beleidstaal beschrijvend,
descriptief en neutraal is. Verder is beleidstaal een passieve ‘spiegel’ van de realiteit en een neutrale
representatie van een feitelijke situatie volgens de rationalistische beleidsanalyse. De
constructivistische benadering van beleid kijkt echter heel anders tegen beleidstaal aan. Volgens deze
benadering zou taal juist een rommelig proces zijn van overtuigen en onderhandelen en gaat taal altijd
gepaard met passie en strijd. Ook zou taal altijd perspectief gebonden en subjectief zijn. De
constructivistische beleidsanalyse zegt dat taal een wereld kan creëren en dat taal aanzet tot actie, met
andere woorden: taal is performatief en taal construeert (Horstman, 2019). Wanneer lezers van een
beleidsrapport met een constructivistische “bril” naar de tekst kijken worden ze bewust van het effect
dat taal, woordkeuze en cijfers op de lezer kan hebben. Wanneer lezers zich er van bewust zijn dat taal
niet neutraal is maar een wereld creëert, wil overtuigen en aanzetten tot actie zullen ze kritischer naar
een tekst kijken. Ook zullen ze eerder de overtuiging van de tekst in twijfel trekken in plaats van alles
klakkeloos aan te nemen.
Sommige beweren dat een constructivistische benadering beter geschikt is voor een analyse van
populistische retoriek over de participatiemaatschappij in de media dan voor een analyse van
wetenschappelijke rapporten over de participatiemaatschappij. Deborah Stone is het hier echter niet
mee eens. In haar boek “Policy paradox : The art of political decision making” bespreekt ze
verschillende aspecten van taal en beleid. Volgens Stone maken beleidsmakers gebruik van
strategische instrumenten, zoals cijfers en causale verhalen, om de lezer te overtuigen. Ze creëren
verhalen om te rechtvaardigen wat ze willen doen. Deze verhalen worden ondersteund met cijfers en
symbolen om ze kracht bij te zetten. Taal in beleidsrapporten of in wetenschappelijke rapporten is dus
ook geen objectieve weergave van de werkelijkheid. Dit valt goed te illustreren aan de hand van een
voorbeeld. Het aantal bedden lijkt een goede maatstaf om te bepalen of er genoeg gezondheidszorg
kan worden geboden aan een populatie. De bedden zijn immers de plaatsen in een ziekenhuis waar
patiënten kunnen worden geplaatst en ze zijn gemakkelijk te tellen. Maar zodra je dit in de praktijk
gaat brengen, wordt duidelijk dat niet alle ziekenhuisbedden hetzelfde zijn. Een bed op de gipskamer
heeft een andere waarde dan een bed op de intensive care (Stone, 2012).
“Commons” is een begrip dat verwijst naar een gezamenlijke hulpbron van en voor burgers, de
burgers dragen hier samen de zorg en verantwoordelijkheid voor. Er zijn verschillende kenmerken die
een burgerinitiatief tot een geslaagde “common” kunnen maken. Tine de Moor vertelt dat initiatieven
stabiel en toekomstgericht moeten zijn. Er zijn formele afspraken en een lange termijn perspectief
nodig om een initiatief te laten slagen. Het lokale aspect van burgerinitiatieven is ook belangrijk om ze
Er zijn meerdere manieren om een beleidstekst te analyseren. Grofweg zijn er twee hoofdmanieren, de
rationalistische beleidsanalyse en de constructivistische beleidsanalyse. Deze twee manieren
verschillen erg van elkaar. De rationalistische benadering van beleid stelt dat beleidstaal beschrijvend,
descriptief en neutraal is. Verder is beleidstaal een passieve ‘spiegel’ van de realiteit en een neutrale
representatie van een feitelijke situatie volgens de rationalistische beleidsanalyse. De
constructivistische benadering van beleid kijkt echter heel anders tegen beleidstaal aan. Volgens deze
benadering zou taal juist een rommelig proces zijn van overtuigen en onderhandelen en gaat taal altijd
gepaard met passie en strijd. Ook zou taal altijd perspectief gebonden en subjectief zijn. De
constructivistische beleidsanalyse zegt dat taal een wereld kan creëren en dat taal aanzet tot actie, met
andere woorden: taal is performatief en taal construeert (Horstman, 2019). Wanneer lezers van een
beleidsrapport met een constructivistische “bril” naar de tekst kijken worden ze bewust van het effect
dat taal, woordkeuze en cijfers op de lezer kan hebben. Wanneer lezers zich er van bewust zijn dat taal
niet neutraal is maar een wereld creëert, wil overtuigen en aanzetten tot actie zullen ze kritischer naar
een tekst kijken. Ook zullen ze eerder de overtuiging van de tekst in twijfel trekken in plaats van alles
klakkeloos aan te nemen.
Sommige beweren dat een constructivistische benadering beter geschikt is voor een analyse van
populistische retoriek over de participatiemaatschappij in de media dan voor een analyse van
wetenschappelijke rapporten over de participatiemaatschappij. Deborah Stone is het hier echter niet
mee eens. In haar boek “Policy paradox : The art of political decision making” bespreekt ze
verschillende aspecten van taal en beleid. Volgens Stone maken beleidsmakers gebruik van
strategische instrumenten, zoals cijfers en causale verhalen, om de lezer te overtuigen. Ze creëren
verhalen om te rechtvaardigen wat ze willen doen. Deze verhalen worden ondersteund met cijfers en
symbolen om ze kracht bij te zetten. Taal in beleidsrapporten of in wetenschappelijke rapporten is dus
ook geen objectieve weergave van de werkelijkheid. Dit valt goed te illustreren aan de hand van een
voorbeeld. Het aantal bedden lijkt een goede maatstaf om te bepalen of er genoeg gezondheidszorg
kan worden geboden aan een populatie. De bedden zijn immers de plaatsen in een ziekenhuis waar
patiënten kunnen worden geplaatst en ze zijn gemakkelijk te tellen. Maar zodra je dit in de praktijk
gaat brengen, wordt duidelijk dat niet alle ziekenhuisbedden hetzelfde zijn. Een bed op de gipskamer
heeft een andere waarde dan een bed op de intensive care (Stone, 2012).
“Commons” is een begrip dat verwijst naar een gezamenlijke hulpbron van en voor burgers, de
burgers dragen hier samen de zorg en verantwoordelijkheid voor. Er zijn verschillende kenmerken die
een burgerinitiatief tot een geslaagde “common” kunnen maken. Tine de Moor vertelt dat initiatieven
stabiel en toekomstgericht moeten zijn. Er zijn formele afspraken en een lange termijn perspectief
nodig om een initiatief te laten slagen. Het lokale aspect van burgerinitiatieven is ook belangrijk om ze
