Samenvatting colleges medisch handelen 1.3 Fontys Fysiotherapie

Samenvatting colleges 1.3
Medisch handelen

Week 1: degeneratie

Doel medisch handelen: inzicht geven in de relatie tussen de paramedische en de medische
wereld

Op welke momenten is het als fysio belangrijk hoe een huisarts, orthopeed, reumatoloog
aankijkt tegen degeneratieve situaties.

Screening
Eerste vraag die je moet stellen als iemand zonder verwijzing komt:
Is deze klacht een indicatie voor fysiotherapie? Kan ik hier als fysio iets in betekenen?
Vertrouw ik het of moet ik de patiënt eerst doorverwijzen naar een specialist?

Rode vlaggen – tekenen en symptomen die niet in de fysio horen -> doorverwijzen




Degeneratie – skelet

Osteopenie
- Botstructuren worden minder sterk
- Inadequate ossificatie
- We worden allemaal iets osteopenisch naarmate we ouder worden
- Vermindering botmassa begint tussen 30 en 40 jaar
 Osteoblast activiteit begint af te nemen (celstructuur die nieuwe
botcellen/botweefsel aanmaken)
 Osteoclast activiteit blijft op het oude niveau (structuur dat botweefsel
opruimt/resorbeert)
 Osteoclast neemt dus op gegeven moment overhand, waardoor botweefsel
sneller afgebroken dan opgebouwd wordt
- Vrouwen verliezen 8% van skelet massa elk decennium
- Mannen verliezen 3% van skelet massa elk decennium

,Osteoporose
- Vermindering van botmassa volstaat om normale functies te kunnen uitvoeren
- Breekbare botten zijn waarschijnlijk te breken bij blootstelling aan stressoren die
jongere mensen gemakkelijk kunnen verdragen
- Omvang van het verlies van sponsachtig botmassa is gelijk aan het verlies aan
compacte botmassa
- Is een versnelde vorm van Osteopenie
- Kan zich ook ontwikkelen als een neveneffect van vormen van kanker (osteoclast-
activerende factor)

Degeneratie – gewricht

Reuma
- Pijn en stijfheid zijn van invloed op bewegingsapparaat

Artrose
- Schade aan kraakbeen
- Artrose (= degeneratieve artrose = degeneratieve gewrichtsaandoening (DJD))
 25% vrouwen / 15% mannen op leeftijd > 60
- Reumatoïde artritis (RA)
 0,5-1,0% op leeftijd 40-60
 Bij vrouwen sneller dan bij mannen
- Jicht / kristal artritis

Degeneratie – spier
Effecten van veroudering
- Kleinere diameter
 Wijst op een afname van het aantal myofibrillen
 Bovendien bevatten de spiervezels kleinere ATP, CP en glycogeen reserves en
mindere myoglobine

- Minder elastisch
 Ontwikkelen toenemende hoeveelheden vezelig bindweefsel

- Tolerantie voor oefening daalt
 Deels te wijten aan snel vermoeid raken, en voor een deel aan verminderde
thermoregulatie

- Mogelijkheid om te herstellen van spierblessure daalt
 Aantal satellietcellen neemt gestaag af met de leeftijd, en de hoeveelheid
fibreus weefsel neemt toe

Degeneratie – zenuw
- Vermindering van de omvang van de hersenen en het gewicht
 Hersenen van ouderen hebben smalle gyri en bredere sulci, de
subarachnoïdale ruimte is groter. Vergelijking Noot: oudere noot heeft meer
lucht en minder vruchtvlees, net als met hersenen.

, - Vermindering van het aantal neuronen in totaal
 Gekoppeld aan een verlies van corticale neuronen

- Afname van bloedtoevoer naar de hersenen
 Met de leeftijd wordt vetafzetting geleidelijk opgebouwd in de wanden van
bloedvaten -> artherosclerose -> vernauwing bloedvaten, toevoer zuurstof
etc. wordt minder.

- Verandering in de synaptische organisatie van de hersenen
 In veel gebieden lijken het aantal dendritische takken, stekels en verbindingen
te verminderen
 Synaptische verbindingen gaan verloren
 Snelheid van de neurotransmitter productie daalt
 Handelingssnelheid verminderd -> ouderen sneller vallen

Osteoporose – degeneratie – skelet
- Signs & symptoms (bijv. compressie van een wervel)
 Pijn in de rug
 Veranderende anatomische stand van de wervels waardoor druk op de
zenuwen ontstaat
 kyfose en scoliose / abnormale krommingen van de wervelkolom met
bijbehorend hoogteverlies

- Pathofysiologie
 Botresorptie (osteoclaste) overschrijdt botvorming
o Leidt tot dunne, fragiele botten
 Botdichtheid en massa verminderd
o Overgebleven botten zijn normaal
 Met name invloed op botten met een hoger
aandeel van poreus bot
o De wervels en collum femoris
 Vroege stadia van de aandoening zijn
symptomatisch
o Diagnose door botdichtheid scans
en röntgenfoto

- Etiologie -> factoren van aanleg (predispositie)
 Veroudering
o In het bijzonder postmenopauzale vrouwen met oestrogeen-
deficientie
o Osteoblastenactiviteit is minder effectief
 Verminderde mobiliteit door een sedentaire levensstijl
o Mechanische belasting essentieel voor osteoblastenactiviteit
o Aandoeningen zoals een fractuur (disuse osteoporosis)
 Hormonale factoren