Samenvatting KTF4 (AFP en KERN)

KTF 4 Anatomie, fysiologie en
pathologie
Neurologie (anatomie en fysiologie) (15)
Opbouw van het zenuwstelsel
Zenuwstelsel: besturingsmechanisme van het lichaam. Vangt ook informatie op die verwerkt wordt.
Het zenuwstelsel is als volgende opgebouwd:




Centrale zenuwstelsel: (informatieverwerking)
 Encephalon (alle hersenen binnen de schedel, gelegen in de hersenpan)
o Cerebrum: grote hersenen
o Cerebellum: kleine hersenen  evenwicht, coördinatie.
o Diëncephalon: tussenhersenen
o Mesencefalon: middenhersenen
o Truncus cerebri: hersenstam
 (Een hoger gelegen gedeelte stuurt een lager gelegen gedeelte aan)
 Medulla spinalis (ruggenmerg, binnen de wervels gelegen)


Perifere zenuwstelsel: (motorisch en sensorisch gedeelte)
Zorgt voor de verbinding van de hersenen naar de rest van het lichaam
 Hersenzenuwen
 Spinale zenuwen
 Grensstreng (loopt langs het ruggenmerg, streng met zenuwknopen)
o Stuurt gladde spieren aan: darmweefsel, bloedvaten, bronchiën (denk je niet bij na)

,Autonome zenuwstelsel:
Hier ben je je niet van bewust. Wordt aangestuurd door de grensstreng
 Controleert en coördineert alle automatische functies van het lichaam
o Denk aan hartslag, ademhaling, spijsvertering
 Zorgt voor communicatie tussen je hersenen en je organen
 Sympathisch: werkt wanneer je actief bent.
o Hartslag/ademhaling gaat omhoog, zintuigen werken beter, spijsvertering wordt
minder
 Parasympatisch: werkt wanneer lichaam in rust is
o Bloedtoevoer naar organen wordt groter, spijsvertering werkt harder,
hartslag/ademhaling zijn lager



Neuronen en gliacellen
Neuronen:
- Neuron is een cel in het zenuwstelsel. De hele zenuwcel.
- Functie; prikkelgeleiding
o Prikkelopvang uit de periferie naar het centrale systeem
o Prikkels genereren in centrale deel naar het doelorgaan
o Prikkels doorschakelen

Schakelneuron: zitten in het centrale zenuwstelsel. (heel veel)
↓Motorisch neuron: route noem je efferent – loop naar perifere zenuwstelsel en sturen spieren
aan. Van hersenen af. Ook kliercellen. Efferenten banen hebben Effect op iets  spieren bewegen.
↑ Sensorisch neuron: route noem je afferent – vanuit zintuigcellen naar de hersenen. Naar
hersenen toe.
EFFERENT lopen van de hersenen af en AFFERENT lopen naar de hersenen toe.


Een neuron is als volgende opgebouwd:
- Bestaat vooral uit een cellichaam met een kern
- Korte uitlopers  dendriet
- Lange uitlopers  axon
In de cellichamen kan geen deling plaatsvinden. Je doet je hele leven lang met dezelfde zenuwcellen.
Het cytoplasma (stroperige
vloeistof) heeft een ruw korrelig
uiterlijk. Dit worden de lichaampjes
van Nissl genoemd  grijze kleur

,Dendrieten zijn er met grote aantallen. Ze nemen prikkels op en
geven deze door naar het cellichaam. Prikkeltransport vindt
plaats wanneer de drempelwaarde is overschreden.
Axon geeft het signaal door naar de volgende cel of naar het
einddoel (van de cel af). Er zijn gemyeliniseerde axonen en
ongemyeliniseerde axonen.


Grijze stof: bestaat uit de cellichamen van zenuwen. De
lichaampjes van Nissl. Korrelig. (ongemyeliniseerd)
Witte stof  myeline: bevat lange uitlopers (de axonen) van de
zenuwcellen. Bestaat uit eiwitten en vetten. (gemyeliniseerd)


Gliacellen:
- Functie; voeding, bescherming en steun van neuronen
- Worden ook wel steuncellen genoemd
Astrocyten: steuncellen die de bouwstenen van de bloed-hersen barrière vormen. Zij zorgen er dus
voor dat niet alle stoffen uit het bloed de herenen kunnen bereiken. Daarnaast zijn ze
verantwoordelijk voor de chemische omgeving van de zenuwcellen. Bloed-hersen barrière is een
barrière waar niet alle stoffen doorheen kunnen naar de hersenen toe. Is een scheiding tussen het
hersenweefsel en de bloedbaan. Regelen ionen concentratie. Opruimen van neurotransmitters.
(Neurotransmitters: signaaloverdracht stoffen)
Oligodendrocyten: Maken myeline aan om de verbinding tussen zenuwcellen te beschermen. Ze zijn
alleen aanwezig in het centrale zenuwstelsel. Maken een rolletje om de uitloper van de zenuwcel
heen. (net als een croissantje). Versnelt de impulsgeleiding. Is een soort isolatie om de zenuwcel
heen.
Schwanncellen: Maken ook myeline aan om de verbinding tussen zenuwcellen te beschermen alleen
is dit type cel alleen aanwezig in het perifere zenuwstelsel
Microglia: verwijderen schadelijk materiaal zoals virussen uit het centrale zenuwstelsel en zijn een
belangrijk onderdeel van het immuunsysteem. Micro is klein. Glia is steuncel. Kleine steuncel. Is voor
de afweer. Door fagocytose. Ontstaan uit witte bloedcellen. Komen alleen voor in de hersenen
Ependymcellen:
- Vormen de binnenbekleding van hersenenholtes en centrale ruggenmergskanaal
o Voeding
o Vorming liquor cerebrospinalis
o Transport bam liquor middels trilharen

, Verloop van een actiepotentiaal
Een actiepotentiaal: het voorgeleiden van prikkels.
Elke lichaamscel is elektrisch geladen. Positief van buiten en negatief van
binnen. In de cel bevinden zich veel eiwitten en eiwitten zijn vaak negatief
geladen.
Onder spanning gaan de poortjes die in de celwand zitten open. Hierdoor
kan natrium naar binnen en kalium naar buiten. Prikkels zijn voorbeelden
van dit soort spanningen. Ion van de cel is kalium. Kalium is een beetje
positief. In het interstitium bevindt zich het ion natrium. Meer natrium
aanwezig als kalium. Hierdoor zijn alle lichaamscellen positief van buiten en
negatief van binnen. Natrium komt middels diffusie de cel (natrium influx). Cel wordt positief en
wordt gedepolariseerd.
Hierna gaat kalium middels diffusie naar het interstitium (Kalium efflux). Cel wordt weer negatief en
wordt gerepolariseerd. Om er voor te zorgen dat dit herstelt wordt bevat elke cel zogenaamde
ionenpompen. Ze overschrijden de grens van de rust potentiaal omdat de pompen eigenlijk te hard
hebben gewerkt. Ze zitten dus onder het rustpotentiaal (ongeveer -100mV). De lekkanalen lekken
cellen waardoor het rustpotentiaal weer wordt behaald. Dit proces herhaalt zich meermaals. Als
eiwitten uit de cel treden is de celwand kapot. Dit is een slecht teken.
Rustpotentiaal: Verhouding in rust. -70Mv
Prikkeldrempel: ligt op -50mV, als dit behaald is gaat het stroompje lopen.
Prikkelbare cellen: cellen die kunnen reageren op prikkels. Daarbij kan de binnenkant van de cel op
basis van zo’n prikkel positief worden en gebeurt er wat.
- Zintuigcellen
- Kliercellen
- Spiercellen
- Zenuwcellen
Via de dendriet wordt de prikkel opgevangen.
De prikkel wordt doorgegeven naar het
cellichaam. Daar wordt bepaald of de
drempelwaarde behaald is. En de prikkel wordt voorgeleidt over de totale lengte van het axon.
Op basis van de prikkel worden er actief membraampoorten opengezet voor natrium en later ook
voor kalium. Waardoor natrium dus massaal de cel in kan stromen. De binnenkant wordt positief.
Later gaan er membraampoorten open voor kalium. Kalium stroomt de cel uit en de binnenkant van
de cel wordt weer negatief. Vervolgens herstelt de natrium-kalium pomp het geheel weer zodat de
cel weer tot rust komt.
Propriosensoren: evenwichtssensoren. Houding en bewegingsgevoel
Micro stroompjes kun je met gevoelige elektrodes opvangen.