Samenvatting DDS2
Ethiek
Utrechts Stappenplan
Fase I: Herkenning
1. Welke vragen roept deze casus op?
Fase II: Explicitering
2. Wat is de morele vraag?
3. Welke handelingsmogelijkheden staan op het eerste gezicht open?
4. Welke feitelijke informatie ontbreekt op dit moment?
Fase III: Analyse
5. Wie zijn bij de morele vraag betrokken en wat is het perspectief van ieder van de
betrokkenen?
6. Welke argumenten zijn relevant voor het beantwoorden van de morele vraag?
Fase IV: Afweging
7. Wat is het gewicht van deze argumenten in deze casus?
Fase V: Aanpak
8. Welke handelingsmogelijkheid verdient op grond van deze afweging de voorkeur?
Voor een voorbeelduitwerking: zie WC03
Morele Theorieën (Sandøe)
● Contractualistische redenering (C): menselijk eigenbelang
○ Bij het maken van morele keuzes hoef je alleen maar te bedenken wat voor
jou het beste is (en voor de mensen waarmee je samenwerkt)
○ Alleen je eigen lange termijn belangen zijn belangrijk
● Utilistische redenering (U): belang van alle betrokkenen
○ Bij het maken van morele keuzes moet je nadenken over alle levende wezens
(mensen en dieren) die hierbij betrokken zijn. Alle betrokkenen hebben een
“mening”, en zijn van gelijke waarde.
○ Het is ethisch verantwoord om het welzijn van 1 levend wezen op te offeren
als dit voor een samenhangende winst in welzijn zorgt. → zoek voor de
grootste totale winst in welzijn
● Animal Rights redenering (AR): belang van alle betrokkenen
○ Bij het maken van morele keuzes moet je nadenken over alle levende wezens
die hierbij betrokken zijn. Respect is hierin erg belangrijk.
○ Het is ethisch niet verantwoord om een levend wezen te gebruiken als middel
om een groter doel te bereiken. → rechten moeten gerespecteerd worden,
belangen gaan nooit boven rechten
● Relationele redenering (Rel): belang van de mens-dier relatie
○ Bij het maken van morele keuzes wordt gekeken naar de band tussen
mensen en dieren
, ○ Je moet je gedragen op een manier om je eigen bestwil te bevorderen. Het
bestwil van andere wezens is een belangrijk deel van de eigen bestwil
● Respect voor natuur redenering: Belang van soorten, genetische integriteit en
ecosystemen
○ Bij het maken van morele keuzes wordt er gekeken naar het effect op de
natuur
○ Er wordt geen kant gekozen bij het kijken naar waardeconflicten
Ethische Matrix (Mepham)
Modified ethical matrix
(Translation of the ethical principles for the corresponding interest group)
WELLBEING AUTONOMY FAIRNESS
DOGS (dog, bitch Welfare (DW) Behavioural Intrinsic value (DF)
and puppies) freedom (DA)
BREEDERS Satisfactory income Managerial freedom Fair regulations and
and working (BA) trade (BF)
conditions (BW)
OWNERS Safety and quality of Choice (OA) Affordability of
life (OW) products (OF)
VETERINARIANS Satisfactory income Professional Equitable standards
and working freedom (VA) of practise (VF)
conditions (VW)
SOCIETY Safety and social Democratic choice Fair resource
harmony (SW) (SA) allocation (SF)
De principiële eisen voor de waarde van de ethische matrix (EM) voor het gebruik in
openbare raadplegingen:
● Het is liberaal en dus leesbaar voor de utilitaire en deontologische benadering
● Het geeft inhoud voor ethisch overleg
● Het vertaalt abstracte principes naar concrete problemen die betrekking hebben op
degene die niet veel over de ethische theorie weten
● Het faciliteert de uitbreiding van de ethische vraagstukken om zo bijvoorbeeld
democratische beslissingen erbij te betrekken
● Het legt vast dat hoewel sommige opties waarschijnlijk een verschillend effect
hebben op de betrokkenen waardoor ze waarschijnlijk andere keuzes maken, er
wordt gezocht naar een optimale oplossing
Recht
Wet Dieren
https://wetten.overheid.nl/BWBR0030250/2021-04-21
Ethiek
Utrechts Stappenplan
Fase I: Herkenning
1. Welke vragen roept deze casus op?
Fase II: Explicitering
2. Wat is de morele vraag?
3. Welke handelingsmogelijkheden staan op het eerste gezicht open?
4. Welke feitelijke informatie ontbreekt op dit moment?
Fase III: Analyse
5. Wie zijn bij de morele vraag betrokken en wat is het perspectief van ieder van de
betrokkenen?
6. Welke argumenten zijn relevant voor het beantwoorden van de morele vraag?
Fase IV: Afweging
7. Wat is het gewicht van deze argumenten in deze casus?
Fase V: Aanpak
8. Welke handelingsmogelijkheid verdient op grond van deze afweging de voorkeur?
Voor een voorbeelduitwerking: zie WC03
Morele Theorieën (Sandøe)
● Contractualistische redenering (C): menselijk eigenbelang
○ Bij het maken van morele keuzes hoef je alleen maar te bedenken wat voor
jou het beste is (en voor de mensen waarmee je samenwerkt)
○ Alleen je eigen lange termijn belangen zijn belangrijk
● Utilistische redenering (U): belang van alle betrokkenen
○ Bij het maken van morele keuzes moet je nadenken over alle levende wezens
(mensen en dieren) die hierbij betrokken zijn. Alle betrokkenen hebben een
“mening”, en zijn van gelijke waarde.
○ Het is ethisch verantwoord om het welzijn van 1 levend wezen op te offeren
als dit voor een samenhangende winst in welzijn zorgt. → zoek voor de
grootste totale winst in welzijn
● Animal Rights redenering (AR): belang van alle betrokkenen
○ Bij het maken van morele keuzes moet je nadenken over alle levende wezens
die hierbij betrokken zijn. Respect is hierin erg belangrijk.
○ Het is ethisch niet verantwoord om een levend wezen te gebruiken als middel
om een groter doel te bereiken. → rechten moeten gerespecteerd worden,
belangen gaan nooit boven rechten
● Relationele redenering (Rel): belang van de mens-dier relatie
○ Bij het maken van morele keuzes wordt gekeken naar de band tussen
mensen en dieren
, ○ Je moet je gedragen op een manier om je eigen bestwil te bevorderen. Het
bestwil van andere wezens is een belangrijk deel van de eigen bestwil
● Respect voor natuur redenering: Belang van soorten, genetische integriteit en
ecosystemen
○ Bij het maken van morele keuzes wordt er gekeken naar het effect op de
natuur
○ Er wordt geen kant gekozen bij het kijken naar waardeconflicten
Ethische Matrix (Mepham)
Modified ethical matrix
(Translation of the ethical principles for the corresponding interest group)
WELLBEING AUTONOMY FAIRNESS
DOGS (dog, bitch Welfare (DW) Behavioural Intrinsic value (DF)
and puppies) freedom (DA)
BREEDERS Satisfactory income Managerial freedom Fair regulations and
and working (BA) trade (BF)
conditions (BW)
OWNERS Safety and quality of Choice (OA) Affordability of
life (OW) products (OF)
VETERINARIANS Satisfactory income Professional Equitable standards
and working freedom (VA) of practise (VF)
conditions (VW)
SOCIETY Safety and social Democratic choice Fair resource
harmony (SW) (SA) allocation (SF)
De principiële eisen voor de waarde van de ethische matrix (EM) voor het gebruik in
openbare raadplegingen:
● Het is liberaal en dus leesbaar voor de utilitaire en deontologische benadering
● Het geeft inhoud voor ethisch overleg
● Het vertaalt abstracte principes naar concrete problemen die betrekking hebben op
degene die niet veel over de ethische theorie weten
● Het faciliteert de uitbreiding van de ethische vraagstukken om zo bijvoorbeeld
democratische beslissingen erbij te betrekken
● Het legt vast dat hoewel sommige opties waarschijnlijk een verschillend effect
hebben op de betrokkenen waardoor ze waarschijnlijk andere keuzes maken, er
wordt gezocht naar een optimale oplossing
Recht
Wet Dieren
https://wetten.overheid.nl/BWBR0030250/2021-04-21
