Taak 3
PS: Wat is chronische vermoeidheid?
LD:
- Wat is het CFS
- Hoe past het in het biopsychosociale model? (ontstaan en hoe past vermoeidheid
er bij)
- Welke differentiaaldiagnose is mogelijk?
- Andere modellen
- Welke behandelingen zijn er? (onderscheid makend tussen mentale en fysieke
vermoeidheid)
Wat is het CFS
Chronic fatigue syndrome – Prins et al. 2006
CFS wordt gekarakteriseerd door persisterende en onverklaarbare vermoeidheid die resulteert
in disfunctie in het dagelijkse leven. Patienten refereren er vaak naar als zijnde myalgic
encephalomyelitis (ME).
- men komt niet overeen wat betreft de naam: ME of CFS?
- Meest gebruikte definitie van CFS is van het US Center for Disease Control and
Prevention
- Diagnose op basis van uiterlijke kenmerken en gevolgen, en niet op basis van
abnormaliteiten in laboratories testen of fysieke kenmerken. Dit zorgt voor
moeilijkheden met betrekking tot diagnosticeren
- CFS-> gelinkt aan psychiatrie en postvirale moeheidssyndroom was gebaseerd op
neurologie. Daarom vinden cliënten en artsen het moeilijk om over CFS te praten
- ME en CFS zijn vrijwle dientiek in beschrijving en daarom onder eenzelfde
psychiatrische code benoemd
Epidemiologie en prognose
- Moeilijk om hier iets over te zeggen omdat de diagnostiek problemen ondervind
- Volledig herstel zonder behandeling is zeldzaam. Beter herstel werd gekenmerkt door
mildere symptomen en het niet in verband brengen met fysieke oorzaken
- 75% van de patienten zijn vrouwelijk
Klinische manifestaties
- Persistente ernstige vermoeidheid
- Sommige hebben ook pijn en cognitieve disfuncties
- Patiënten hebben iets van acht klachten: moeite met onthouden, concentratie, buikpijn,
hoofdpijn, spierpijn of gewrichtspijn, duizeligheid, misselijkheid, anorexia en
nachtzweten
- Soms is er een acuut begin na een infectieuze ziekte
- Disfunctie in dagelijkse leven
- Vaak komt depressie voor bij CFS (vaak misdiagnose)
Etiologie
, Verklaringen werden voornamelijk gezocht in fysieke factoren, pas later ook in
psychologische en psychiatrische factoren. Zoals infecties, immuunsysteemdisfunctie,
spierbouw, slaap patroon, genen, persoonlijkheid, etc.
- De etiologie blijkt multifactorieel
- Onderscheid kan gemaakt worden in kwetsbaarheidsfactoren, ontstaansfactoren en
onderhoudende factoren
Hoe past het in het biopsychosociale model? (ontstaan en hoe past vermoeidheid er bij)
Chronic fatigue syndrome – Prins et al. 2006
ETIOLOGIE
Kwetsbaarheidsfactoren:
- Persoonlijkheid (neurotisme & introversie)
- Levensstijl (inactiviteit)
- Genen
Ontstaansfactoren:
- Acute fysieke of psychologische stress kan onset triggeren (verlies van iemand, of
baan)
- Infectieuze ziekte vooraf (griep, Lyme)
- Somatische zaken: beschadigingen, chirurgie, zwangerschap/bevalling
Onderhoudende factoren:
- Psychologische processen voornamelijk: ontwijking van activiteiten die geassocieerd
zijn met een verergering van symptomen
- Overtuiging dat er een fysieke oorzaak aan ten grondslag ligt
- Focus op lichamelijke sensaties en weinig controle over klachten zorgen voor een
verergering in vermoeidheid en functionele beperkingen
- In CFS zijn verschillen gezien tussen subjectieve cognitieve vaardigheden en
daadwerkelijke cognitieve vaardigheden
- Tekort aan sociale steun
- Ziekteperceptie kan versterkt worden door familieleden of artsen
PATHOFYSIOLOGIE
- Neuroendocriene disregulatie in patiënten met CFS
- Weinig bewijs voor immunologische abnormaliteiten
- Cytokinen hebben mogelijk een beïnvloedende rol ten aanzien van stress en
ziektegedrag: ontwijking, apathie, slaperigheid, verminderd geheugen en concentratie,
etc
- Geen cerebrale abnormaliteiten gevonden
DIAGNOSE & MANAGEMENT
- Patiënten kunnen hun vermoeidheidsklachten op allerlei manieren presenteren wat
diagnostiek moeilijk maakt
- Moeite vanwege de vage definitie
- Sommige hebben een geheime agenda (financieel belang)
- Sommige schrijven het toe aan een somatische oorzaak, en verwachten onderzoek
Cognitieve disfunctie bij chronische vermoeidheid – Capuron et al. 2003
PS: Wat is chronische vermoeidheid?
LD:
- Wat is het CFS
- Hoe past het in het biopsychosociale model? (ontstaan en hoe past vermoeidheid
er bij)
- Welke differentiaaldiagnose is mogelijk?
- Andere modellen
- Welke behandelingen zijn er? (onderscheid makend tussen mentale en fysieke
vermoeidheid)
Wat is het CFS
Chronic fatigue syndrome – Prins et al. 2006
CFS wordt gekarakteriseerd door persisterende en onverklaarbare vermoeidheid die resulteert
in disfunctie in het dagelijkse leven. Patienten refereren er vaak naar als zijnde myalgic
encephalomyelitis (ME).
- men komt niet overeen wat betreft de naam: ME of CFS?
- Meest gebruikte definitie van CFS is van het US Center for Disease Control and
Prevention
- Diagnose op basis van uiterlijke kenmerken en gevolgen, en niet op basis van
abnormaliteiten in laboratories testen of fysieke kenmerken. Dit zorgt voor
moeilijkheden met betrekking tot diagnosticeren
- CFS-> gelinkt aan psychiatrie en postvirale moeheidssyndroom was gebaseerd op
neurologie. Daarom vinden cliënten en artsen het moeilijk om over CFS te praten
- ME en CFS zijn vrijwle dientiek in beschrijving en daarom onder eenzelfde
psychiatrische code benoemd
Epidemiologie en prognose
- Moeilijk om hier iets over te zeggen omdat de diagnostiek problemen ondervind
- Volledig herstel zonder behandeling is zeldzaam. Beter herstel werd gekenmerkt door
mildere symptomen en het niet in verband brengen met fysieke oorzaken
- 75% van de patienten zijn vrouwelijk
Klinische manifestaties
- Persistente ernstige vermoeidheid
- Sommige hebben ook pijn en cognitieve disfuncties
- Patiënten hebben iets van acht klachten: moeite met onthouden, concentratie, buikpijn,
hoofdpijn, spierpijn of gewrichtspijn, duizeligheid, misselijkheid, anorexia en
nachtzweten
- Soms is er een acuut begin na een infectieuze ziekte
- Disfunctie in dagelijkse leven
- Vaak komt depressie voor bij CFS (vaak misdiagnose)
Etiologie
, Verklaringen werden voornamelijk gezocht in fysieke factoren, pas later ook in
psychologische en psychiatrische factoren. Zoals infecties, immuunsysteemdisfunctie,
spierbouw, slaap patroon, genen, persoonlijkheid, etc.
- De etiologie blijkt multifactorieel
- Onderscheid kan gemaakt worden in kwetsbaarheidsfactoren, ontstaansfactoren en
onderhoudende factoren
Hoe past het in het biopsychosociale model? (ontstaan en hoe past vermoeidheid er bij)
Chronic fatigue syndrome – Prins et al. 2006
ETIOLOGIE
Kwetsbaarheidsfactoren:
- Persoonlijkheid (neurotisme & introversie)
- Levensstijl (inactiviteit)
- Genen
Ontstaansfactoren:
- Acute fysieke of psychologische stress kan onset triggeren (verlies van iemand, of
baan)
- Infectieuze ziekte vooraf (griep, Lyme)
- Somatische zaken: beschadigingen, chirurgie, zwangerschap/bevalling
Onderhoudende factoren:
- Psychologische processen voornamelijk: ontwijking van activiteiten die geassocieerd
zijn met een verergering van symptomen
- Overtuiging dat er een fysieke oorzaak aan ten grondslag ligt
- Focus op lichamelijke sensaties en weinig controle over klachten zorgen voor een
verergering in vermoeidheid en functionele beperkingen
- In CFS zijn verschillen gezien tussen subjectieve cognitieve vaardigheden en
daadwerkelijke cognitieve vaardigheden
- Tekort aan sociale steun
- Ziekteperceptie kan versterkt worden door familieleden of artsen
PATHOFYSIOLOGIE
- Neuroendocriene disregulatie in patiënten met CFS
- Weinig bewijs voor immunologische abnormaliteiten
- Cytokinen hebben mogelijk een beïnvloedende rol ten aanzien van stress en
ziektegedrag: ontwijking, apathie, slaperigheid, verminderd geheugen en concentratie,
etc
- Geen cerebrale abnormaliteiten gevonden
DIAGNOSE & MANAGEMENT
- Patiënten kunnen hun vermoeidheidsklachten op allerlei manieren presenteren wat
diagnostiek moeilijk maakt
- Moeite vanwege de vage definitie
- Sommige hebben een geheime agenda (financieel belang)
- Sommige schrijven het toe aan een somatische oorzaak, en verwachten onderzoek
Cognitieve disfunctie bij chronische vermoeidheid – Capuron et al. 2003
