Samenvatting Benaderingen Taal
Week 1 taalbeheersing: Genres
Genre = een vorm van communicatie, met een bepaald doel en conventies over inhoud, linguïstische
kenmerken, structuur.
‘sjablonen die je kan gebruiken in dagelijks taalgebruik, die de begrijpelijkheid bevorderen’
Waarom onderzoek naar genre?
1. Genre is een funderend kenmerk van taalgebruik
2. Genrekennis heeft centrale plaats in modellen voor tekstbegrip en tekstproductie
- Tekstbegrip: genrekennis nodig
- Tekstproductie: tekst schrijven volgens sjabloon
3. Empirische evidentie voor genre-effecten in taalgebruik en in lees- en schrijfvaardigheid
Als je begrijpt wat voor genres er zijn verhoogt dit je lees- en schrijfvaardigheid
4. Traditie volgen: klassieke retorica gaat ook deels over genres
Definitie van ‘genre’
Schuurs en de Groot. Genre heeft een bepaald…
- Doel (bv. bij wetenschappelijk artikel: informeren over gedaan onderzoek)
- Inhoud
- Structuur
- Linguïstische kenmerken
- Grafische vormgeving
Swales
Swales richt zich op leden van een discourse community. Sjablonen zijn volgens Swales community-
afhankelijk. Benadrukt sociale en culturele karakter
Artikel Swales
3 algemene categorieën van discourse analyse
1. Studie van taalgebruik
2. Studie van linguïstische structuur van hele uitingen (‘beyond the sentence’)
3. Studie van sociale aspect van taal
Dit artikel combineert de eerste twee categorieën
Corpusanalyse algemene discourse-organisatie toepassen op één specifieke tekst
Hierbij worden kwantitatieve en kwalitatieve technieken gecombineerd
Move-analyse
Move is een stukje tekst met een bepaald communicatief doel.
Deze hebben dan een overkoepelend ‘move type’ (samenvatten, introduceren onderwerp etc.)
Verschillende ‘textual modes’ (narratief, argumentatie…) hebben verschillende structuren
,‘superstructures’ of ‘schemata’: theorieën voor algemene vormen van discourse
BCU-approach = analyse van discourse-organisatie gebaseerd op een corpus
‘top-down’ benadering: van corpus naar theorie
7 stappen voor analyse:
Stap 1: communicatieve en functionele categorieën vaststellen
a) Bepaal het retorische doel van het genre
b) Kijk naar de functie van elk tekstsegment
o Identificeer mogelijke move types van het genre (= ‘pilot coding’)
o Zoek een paar teksten van het genre en kijk of je ideeën over het genre kloppen (= pilot
coding verbeteren)
Stap 2: afkaderen van discourse units = tekst opdelen in moves
Stap 3: naam geven aan moves
Stap 4: Linguïstische kenmerken analyseren
Wat is linguïstisch karakteristiek voor elk move type?
Stap 5: Linguïstische kenmerken beschrijven
Beschrijf de move types met hun linguïstische features
Stap 6: tekststructuur
Analyseer de move structure van alle teksten
Stap 7: typische moves voor het genre bepalen
Onderwijs
Het begrip genre krijgt de laatste jaren in het onderwijs meer aandacht.
, Deze cyclus beschrijft activiteiten die leraren met hun leerlingen kunnen ondernemen om meer
greep te krijgen op genres.
De eerste stap is ‘deconstruction’, analyse van een verzameling teksten die bij een bepaald genre
horen. Dit geeft de leerlingen inzicht in de inhoud, opbouw en talige kenmerken van het genre
De tweede stap is ‘joint construction’, het onder begeleiding van de leerkracht samen opbouwen van
teksten die binnen het genre passen.
De slotfase is die van ‘independent construction’: zonder verdere hulp of begeleiding schrijven
leerlingen eigen teksten die aansluiten bij het genre.
Week 2 taalbeheersing: gezondheidscommunicatie
2 doelen onderzoek naar taalbeheersing:
1. Systematiek in taalgebruik blootleggen (welke factoren zijn van invloed op verbale informatie-
overdracht?)
2. Optimaliseren taalgebruik (verbetering van de verbale informatie-overdracht)
Gezondheidscommunicatie = doel 2: boodschap overbrengen en gedrag veranderen
Gedrag van mensen veranderen is lastig, want mensen hebben er een natuurlijke weerstand tegen.
Drie soorten boodschappen:
- Angstaanjagende boodschappen
Laten de gruwelijke gevolgen zien als de ontvangers van de boodschap zich niet aan de adviezen
houden
- Cryptische boodschappen
Duurt even om te ontcijferen. Nodigen uit om het onderwerp met anderen te bespreken
- Narratieve boodschappen
In verhaalvorm. Verminderen verzet tegen beïnvloeding
Week 1 taalbeheersing: Genres
Genre = een vorm van communicatie, met een bepaald doel en conventies over inhoud, linguïstische
kenmerken, structuur.
‘sjablonen die je kan gebruiken in dagelijks taalgebruik, die de begrijpelijkheid bevorderen’
Waarom onderzoek naar genre?
1. Genre is een funderend kenmerk van taalgebruik
2. Genrekennis heeft centrale plaats in modellen voor tekstbegrip en tekstproductie
- Tekstbegrip: genrekennis nodig
- Tekstproductie: tekst schrijven volgens sjabloon
3. Empirische evidentie voor genre-effecten in taalgebruik en in lees- en schrijfvaardigheid
Als je begrijpt wat voor genres er zijn verhoogt dit je lees- en schrijfvaardigheid
4. Traditie volgen: klassieke retorica gaat ook deels over genres
Definitie van ‘genre’
Schuurs en de Groot. Genre heeft een bepaald…
- Doel (bv. bij wetenschappelijk artikel: informeren over gedaan onderzoek)
- Inhoud
- Structuur
- Linguïstische kenmerken
- Grafische vormgeving
Swales
Swales richt zich op leden van een discourse community. Sjablonen zijn volgens Swales community-
afhankelijk. Benadrukt sociale en culturele karakter
Artikel Swales
3 algemene categorieën van discourse analyse
1. Studie van taalgebruik
2. Studie van linguïstische structuur van hele uitingen (‘beyond the sentence’)
3. Studie van sociale aspect van taal
Dit artikel combineert de eerste twee categorieën
Corpusanalyse algemene discourse-organisatie toepassen op één specifieke tekst
Hierbij worden kwantitatieve en kwalitatieve technieken gecombineerd
Move-analyse
Move is een stukje tekst met een bepaald communicatief doel.
Deze hebben dan een overkoepelend ‘move type’ (samenvatten, introduceren onderwerp etc.)
Verschillende ‘textual modes’ (narratief, argumentatie…) hebben verschillende structuren
,‘superstructures’ of ‘schemata’: theorieën voor algemene vormen van discourse
BCU-approach = analyse van discourse-organisatie gebaseerd op een corpus
‘top-down’ benadering: van corpus naar theorie
7 stappen voor analyse:
Stap 1: communicatieve en functionele categorieën vaststellen
a) Bepaal het retorische doel van het genre
b) Kijk naar de functie van elk tekstsegment
o Identificeer mogelijke move types van het genre (= ‘pilot coding’)
o Zoek een paar teksten van het genre en kijk of je ideeën over het genre kloppen (= pilot
coding verbeteren)
Stap 2: afkaderen van discourse units = tekst opdelen in moves
Stap 3: naam geven aan moves
Stap 4: Linguïstische kenmerken analyseren
Wat is linguïstisch karakteristiek voor elk move type?
Stap 5: Linguïstische kenmerken beschrijven
Beschrijf de move types met hun linguïstische features
Stap 6: tekststructuur
Analyseer de move structure van alle teksten
Stap 7: typische moves voor het genre bepalen
Onderwijs
Het begrip genre krijgt de laatste jaren in het onderwijs meer aandacht.
, Deze cyclus beschrijft activiteiten die leraren met hun leerlingen kunnen ondernemen om meer
greep te krijgen op genres.
De eerste stap is ‘deconstruction’, analyse van een verzameling teksten die bij een bepaald genre
horen. Dit geeft de leerlingen inzicht in de inhoud, opbouw en talige kenmerken van het genre
De tweede stap is ‘joint construction’, het onder begeleiding van de leerkracht samen opbouwen van
teksten die binnen het genre passen.
De slotfase is die van ‘independent construction’: zonder verdere hulp of begeleiding schrijven
leerlingen eigen teksten die aansluiten bij het genre.
Week 2 taalbeheersing: gezondheidscommunicatie
2 doelen onderzoek naar taalbeheersing:
1. Systematiek in taalgebruik blootleggen (welke factoren zijn van invloed op verbale informatie-
overdracht?)
2. Optimaliseren taalgebruik (verbetering van de verbale informatie-overdracht)
Gezondheidscommunicatie = doel 2: boodschap overbrengen en gedrag veranderen
Gedrag van mensen veranderen is lastig, want mensen hebben er een natuurlijke weerstand tegen.
Drie soorten boodschappen:
- Angstaanjagende boodschappen
Laten de gruwelijke gevolgen zien als de ontvangers van de boodschap zich niet aan de adviezen
houden
- Cryptische boodschappen
Duurt even om te ontcijferen. Nodigen uit om het onderwerp met anderen te bespreken
- Narratieve boodschappen
In verhaalvorm. Verminderen verzet tegen beïnvloeding
