Samenvatting Verpleegtechnisch Handelen (LP4-KT4-T), jaar 1

Verpleegtechnisch handelen leerpakket 4

Wanneer ben ik bevoegd

Wet BIG  de wet BIG heeft als doel de kwaliteit van de beroepsuitoefening te bevorderen en te
bewaken, en de patiënt te beschermen tegen ondeskundig en onzorgvuldig handelen van
beroepsbeoefenaren.
Verpleegkundigen die geregistreerd zijn in het BIG-register komen in aanmerking voor de regeling
van functionele zelfstandigheid. Deze regeling houdt in dat zij in opdracht van een arts, tandarts of
verloskundige zelfstandig voorbehouden handelingen mogen uitvoeren zonder dat de opdrachtgever
toezicht houdt en de mogelijkheid heeft om tussenbeide te komen. Voorwaarde is dat de
verpleegkundige bekwaam is (juiste kennis, vaardigheden en professionele houding hebt).

Medicatie veiligheid (de 5 J’s)  veilig medicatie toedienen

1. Het juiste medicatie
2. De juiste patiënt/persoon
3. Het juiste tijdstip
4. De juiste wijze van toedienen, waarbij effecten van complicaties en bijwerkingen tijdig
worden gesignaleerd en er op de juiste wijze wordt gereageerd
5. De juiste dosis (hoeveelheid en samenstelling)



Skills online: medicijnen toedienen

Een zorgmedewerken die bekwaam is in medicatie geven heeft; voldoende kennis over de werking
van medicijnen, het ziektebeeld van de zorgvrager, het medicatieproces en medicatieproblemen
zoals bijwerkingen en complicaties. Voldoende vaardigheden om medicatie in verschillende
toedieningsvormen te geven en problemen met medicijngebruik te signaleren en op te lossen of over
te dragen. De juiste professionele houding (o.a. communicatievaardigheden) om medicatie te geven.

Er zijn verschillende toedieningswegen:

- Oraal: meest gebruikte toedieningsweg van medicijnen. Dit wordt ook wel toediening per os
genoemd. Het geneesmiddel gaat dezelfde weg als het voedsel. Nadat het geneesmiddel in
het bloed is opgenomen, het zijn werking in het lichaam uitoefenen. Niet voor alle
geneesmiddelen geschikt, sommige middelen zijn niet bestand tegen de werking van het
maagsap en verliezen daardoor hun werkzaamheid.
Tabletten  geneesmiddel samen met hulpstoffen tot één vorm is samengeperst.
Capsules  worden gemaakt van gelatine. Hulsje met daarin geneesmiddel. Harde en
zachte.
Vloeibaar  dranken zijn vaak een heldere oplossing en in water opgelost. Druppels
geconcentreerd.
- Via de luchtwegen: bij inhaleren wordt het geneesmiddel samen met het lucht ingeademd.
Die inademing gebeurt via de luchtpijp, waardoor het geneesmiddel in de lagere luchtwegen
(bronchiën) terechtkomt. Inhalatie is meestal gericht op een lokale werking, dus in de longen
of in de neusholte. Bij vernevelen wordt gebruikgemaakt van een vernevelaar, goed
schoonmaken met koud water en aan de lucht drogen. Goed mond spoelen van tevoren.
Dosisaerosolen (met voorzetkamer, hulpstuk)  houder met drijfgas, manier van inhaleren
moet goed zijn.

, Poederinhalatoren  capsule erin stoppen, kapot maken, diep inhaleren met veel kracht.
Inhalatievloeistoffen  vernevelaar, rustig in en uit ademen tot de vloeistof op is.
- Sublinguaal: onder de tong. Sommige geneesmiddelen worden door het slijmvlies in de
mondholte opgenomen en komen zo direct in het bloed. Begint snel te werken. De
zorgvrager mag het medicijn niet doorslikken of inademen. Hij mag ok niet eten, drinken of
roken tot het medicijn volledig is opgenomen. Na toediening moet zorgvrager mond sluiten.
- Via neus, oog en oor: bij plaatselijke toediening wordt het geneesmiddel direct ingebracht op
de plaatse waar het moet werken. De rest van het lichaam merkt er niks van. Soms moet het
geneesmiddel elders in het lichaam een werking hebben. Het wordt dan via het slijmvlies in
het bloed opgenomen, voorbeeld neusspray met pijnstillers.
Neusdruppels, neusspray en neuszalf  voor lokale behandeling. Hoofd zo ver mogelijk naar
achter, als er een medicijn in zit niet langer dan een week gebruiken.
Oogdruppels en oogzalf  onderste wimpers omlaag trekken, ogen goed schoon, zorgvrager
zal daarna wat wazig zien.
Oordruppels  tijd geven om door te laten lopen.
- Via de huid/transdermaal: via de huid kunnen stoffen worden opgenomen in het bloed.
Transdermale toedieningsweg is voor beperkt aantal geneesmiddelen geschikt, voorbeeld
medicijnpleister. Bijwerkingen elders in het lichaam is klein. Lokaal kunnen er wel
bijwerkingen ontstaan zoals irritatie of overgevoeligheidsreacties.
Zalven en crèmes  bedoeld om in te werken op de huid en het daaronder liggende
bindweefsel of om diep in de huid te masseren.
Pleisters  langzaam en regelmatig medicijn afgeven wat in het bloed terechtkomt, werkt
een dag of 3.
- Rectaal: in het laatste deel van de dikke darm, de endeldarm (rectum) ingebracht. Nadeel
van deze toediening is de onzekere en onregelmatige opname van het geneesmiddel door
het slijmvlies van het rectum. Voor kleine kinderen of voor mensen die slecht kunnen slikken.
Zetpillen  lichaamstemperatuur smeltende vaste stof met geneesmiddel. (linker)zij liggen.
Klysma’s  opgelost in vloeistof met behulp van klysma toegediend worden.
- Vaginaal: werking van een medicijn is plaatselijk. Inbrenghuls of applicator.
Vaginaaltabletten  met een applicator zo hoog mogelijk in de vagina worden gebracht.
Tablet valt uiteen of lost op door het vocht.
Vaginaal crèmes  zowel in de vagina als op de schaamlippen.
- Parenteraal: per injectie, zeker weten dat het geneesmiddel in het bloed terechtkomt.
Gewenste hoeveelheid van het geneesmiddel wordt nauwkeurig en snel in het bloed
gebracht.
- Enteraal: rechtstreeks in
de dunne darm of maag,
maagsonde bijvoorbeeld.