Samenvatting Genetica
Week 1 – Meiose H13.1-13.4
Genen: Gecodeerde informatie (voor eiwitten) die zich bevind in onze cellen. Krijgen wij van beide
ouders.
Locus: De plaats waar een gen op het chromosoom ligt. In homologe chromosomen liggen de
genen op dezelfde plaats van het chromosoom.
Homologe chromosomen: Twee chromosomen van hetzelfde paar, op beide chromosomen
liggen dezelfde genen. 1 chromosoom is geërfd van de moeder, de ander van de vader.
Karyogram: Afbeelding van de chromosomen.
Ongeslachtelijke voortplanting: Er is sprake van 1 ouder. Nakomelingen zijn dus genetisch
identiek aan de ouder (=kloon).
Geslachtelijke voortplanting: Er is sprake van 2 ouders. De nakomelingen hebben een unieke
combinatie van genen van de ouders.
Geslachtschromosomen: De X en Y chromosomen.
Autosomen: De ‘rest’ van de chromosomen.
Gameet: geslachtscel of voortplantingscel.
Somatische cel: De rest van de cellen in het lichaam
Diploïde cel: Heeft twee sets chromosomen (2n). Bij mensen zijn dat er 46 (2n=46).
Haploïde cel: Heeft één set chromosomen (n), bij mensen zijn dat er dus 23 (n=23). Deze cel
bestaat uit 22 autosomen en 1 geslachtschromosoom.
Zusterchromatiden: In een cel waarin DNA synthese heeft
plaatsgevonden, zijn de chromosomen identiek en elk bestaat uit
twee identieke zusterchromatiden. De cel is nog steeds diploïd
en bevatten nog steeds dezelfde allelen.
Levenscyclus mens: Mensen en dieren hebben een hoofdzakelijk
diploïd stadium. In de eierstokken en de testes vindt meiose plaats
en bevinden zich ook de haploïde cellen.
Na bevruchting ontstaat er een diploïd embryo die weer uitgroeit tot
een diploïde volwassene.
Meiose: Reductiedeling. Diploïde cellen worden gereduceerd tot haploïde cellen, er ontstaan
gameten.
- Meiose 1: Scheiden homologe paren (vader moeder).
- Meiose 2: Scheiden zusterchromatiden.
Centrosoom: Twee punten in de cel waarnaar de chromatiden naar toe getrokken worden.
Microtubuli: Eiwitdraden die vanuit het centrosoom aan de chromatiden trekken
Chiasmata: Punt van contact tussen twee (niet-zuster)chromatiden.
Centromeer: Middelpunt van de dubbele chromosomen.
, Meiose 1:
- Profase 1: celkern verdwijnt, er ontstaat crossing over en de homologe paren zijn
verbonden via de chiasmata.
- Metafase 1: zusterchromatiden bewegen zich richting de metafase-plaat. De centriolen
bewegen naar de polen van de cel, hieruit ontstaan microtubuli die zich aanhechten aan
de zusterchromatiden.
- Anafase 1: Homologe paren worden uit elkaar getrokken. De paren bestaan uit moeder
+ kopie en vader + kopie.
- Telofase en cytokinese 1: Er ontstaan twee haploïde dochtercellen.
Meiose 2:
- Profase 2: Zusterchromatiden bewegen richting de metafase-plaat.
- Metafase 2: Chromosomen liggen op de metafase-plaat. Zusterchromatiden zijn dus
niet genetisch identiek (want: crossing-over).
- Anafase 2: Zusterchromatiden worden de tegenovergestelde polen opgetrokken.
- Telofase 2 en cytokinese: Ontstaan van vier haploïde dochtercellen. Zijn genetisch
allemaal verschillend van elkaar (en van ouders).
Crossing over: (Profase 1)
1. Zusterchromatiden worden bij
elkaar gehouden met behulp
van cohesines (eiwitten).
2. Er wordt een synaptomaal
complex gevormd (ritsachtig
eiwit). Dit ontstaat tussen twee
homologe chromosomen.
3. DNA breekt op precies dezelfde
delen en stukjes van
verschillende chromosomen
binden aan elkaar (chiasmata)
4. Er ontstaat een recombinant.
Verschil mitose en meiose:
1. Resultaat mitose: twee diploïde cellen. Resultaat meiose: vier haploïde cellen.
2. In de metafase worden de zusterchromatide (mitose) en homologe paren (meiose) uit
elkaar getrokken.
Genetische variatie als gevolg van seksuele voortplanting draagt bij aan evolutie.
1. De manier waarop chromosomen zich rangschikken, kan op verschillende manieren.
2. Crossing over.
3. Willekeurige bevruchting
Week 1 – Meiose H13.1-13.4
Genen: Gecodeerde informatie (voor eiwitten) die zich bevind in onze cellen. Krijgen wij van beide
ouders.
Locus: De plaats waar een gen op het chromosoom ligt. In homologe chromosomen liggen de
genen op dezelfde plaats van het chromosoom.
Homologe chromosomen: Twee chromosomen van hetzelfde paar, op beide chromosomen
liggen dezelfde genen. 1 chromosoom is geërfd van de moeder, de ander van de vader.
Karyogram: Afbeelding van de chromosomen.
Ongeslachtelijke voortplanting: Er is sprake van 1 ouder. Nakomelingen zijn dus genetisch
identiek aan de ouder (=kloon).
Geslachtelijke voortplanting: Er is sprake van 2 ouders. De nakomelingen hebben een unieke
combinatie van genen van de ouders.
Geslachtschromosomen: De X en Y chromosomen.
Autosomen: De ‘rest’ van de chromosomen.
Gameet: geslachtscel of voortplantingscel.
Somatische cel: De rest van de cellen in het lichaam
Diploïde cel: Heeft twee sets chromosomen (2n). Bij mensen zijn dat er 46 (2n=46).
Haploïde cel: Heeft één set chromosomen (n), bij mensen zijn dat er dus 23 (n=23). Deze cel
bestaat uit 22 autosomen en 1 geslachtschromosoom.
Zusterchromatiden: In een cel waarin DNA synthese heeft
plaatsgevonden, zijn de chromosomen identiek en elk bestaat uit
twee identieke zusterchromatiden. De cel is nog steeds diploïd
en bevatten nog steeds dezelfde allelen.
Levenscyclus mens: Mensen en dieren hebben een hoofdzakelijk
diploïd stadium. In de eierstokken en de testes vindt meiose plaats
en bevinden zich ook de haploïde cellen.
Na bevruchting ontstaat er een diploïd embryo die weer uitgroeit tot
een diploïde volwassene.
Meiose: Reductiedeling. Diploïde cellen worden gereduceerd tot haploïde cellen, er ontstaan
gameten.
- Meiose 1: Scheiden homologe paren (vader moeder).
- Meiose 2: Scheiden zusterchromatiden.
Centrosoom: Twee punten in de cel waarnaar de chromatiden naar toe getrokken worden.
Microtubuli: Eiwitdraden die vanuit het centrosoom aan de chromatiden trekken
Chiasmata: Punt van contact tussen twee (niet-zuster)chromatiden.
Centromeer: Middelpunt van de dubbele chromosomen.
, Meiose 1:
- Profase 1: celkern verdwijnt, er ontstaat crossing over en de homologe paren zijn
verbonden via de chiasmata.
- Metafase 1: zusterchromatiden bewegen zich richting de metafase-plaat. De centriolen
bewegen naar de polen van de cel, hieruit ontstaan microtubuli die zich aanhechten aan
de zusterchromatiden.
- Anafase 1: Homologe paren worden uit elkaar getrokken. De paren bestaan uit moeder
+ kopie en vader + kopie.
- Telofase en cytokinese 1: Er ontstaan twee haploïde dochtercellen.
Meiose 2:
- Profase 2: Zusterchromatiden bewegen richting de metafase-plaat.
- Metafase 2: Chromosomen liggen op de metafase-plaat. Zusterchromatiden zijn dus
niet genetisch identiek (want: crossing-over).
- Anafase 2: Zusterchromatiden worden de tegenovergestelde polen opgetrokken.
- Telofase 2 en cytokinese: Ontstaan van vier haploïde dochtercellen. Zijn genetisch
allemaal verschillend van elkaar (en van ouders).
Crossing over: (Profase 1)
1. Zusterchromatiden worden bij
elkaar gehouden met behulp
van cohesines (eiwitten).
2. Er wordt een synaptomaal
complex gevormd (ritsachtig
eiwit). Dit ontstaat tussen twee
homologe chromosomen.
3. DNA breekt op precies dezelfde
delen en stukjes van
verschillende chromosomen
binden aan elkaar (chiasmata)
4. Er ontstaat een recombinant.
Verschil mitose en meiose:
1. Resultaat mitose: twee diploïde cellen. Resultaat meiose: vier haploïde cellen.
2. In de metafase worden de zusterchromatide (mitose) en homologe paren (meiose) uit
elkaar getrokken.
Genetische variatie als gevolg van seksuele voortplanting draagt bij aan evolutie.
1. De manier waarop chromosomen zich rangschikken, kan op verschillende manieren.
2. Crossing over.
3. Willekeurige bevruchting
