Samenvatting kwaliteit van het leven
Definitie gezondheid WHO
Gezondheid is een toestand van volledig fysiek, geestelijk en sociaal welbevinden en niet louter het ontbreken
van ziekte of gebrek (1948).
Kritiek op de definitie:
- Het idealistische karakter van de definitie
- De stimulans tot medicalisering; niet alles is op te lossen met medicatie
- Het statische karakter van gezondheid
- De scheiding van lichamelijke, psychische en sociale; als je niet lekker in je vel zit, dan reageert je lichaam
daarop.
Positieve gezondheid
Gezondheid is het vermogen van mensen zich aan te passen en eigen regie te voeren in het licht van fysieke,
emotionele en sociale uitdagingen van het leven (Huber, 2014). Zingeving bevordert de gezondheid (der Wille
zum Sin, Victor Frankl).
Aaron Atonovsky ontdekte dat sommige mensen de concentratiekampen veel beter hadden doorstaan dan
andere mensen. Hij bracht in kaart wat de succesvolle groep onderscheidde van de minder succesvolle. Dat
bleken drie karaktereigenschappen te zijn, namelijk:
1. Inzicht in de eigen situatie ‘comprehensibility’.
2. Het gevoel om tenminste ergens nog greep op te hebben ‘manageability’
3. Het beleven van zingeving, ondanks de situatie ‘meaningfulness’.
Deze drie eigenschappen noemde Antonovsky tezamen de ‘sense of coherence’ of SOC, waarvan zingeving de
belangrijkste was. Hij ontwikkelde hiermee in 1979 zijn visie op salutogenese, het gezondheidbevorderende in
de mens. Volgens hem zijn de eigenschappen van de SOC hiervoor de basis (Antonovsky, 1987).
Volgens drie Japanse studies zorgt het hebben van ‘ikigai’ (Japans voor ‘iets wat het waard is om voor te leven’)
voor een verminderde sterfte aan hart- en vaatziekten of minder sterfte na een CVA (Sone et al., 2008; Shirai et
al., 2009; Tanno et al., 2009). En dan zijn er de zogenaamde ‘blue zones’: gebieden in de wereld waar mensen
heel gezond oud worden. Deze mensen hebben de volgende kernkarakteristieken: ze hebben een ideaal
waarvoor ze hun bed uitkomen, ze hebben vrienden om samen aan dat ideaal te werken, en ze eten goed en ze
bewegen veel. Hier is het ideaal de zingever!
De longartsen Wanda de Kanter en Pauline Dekker ontdekte – uit frustratie over het grote aantal rokende
patiënten dat longkanker kreeg en de geringe mogelijkheden om dan nog genezend te kunnen behandelen –
‘motivational interviewing’. Hiermee kunnen ze hun patiënten helpen om toch vroegtijdig met roken te
stoppen. Het is een gesprekstechniek waarbij de cliënt in contact komt met wat voor hem het meest van
betekenis is in het leven. Zich daarvan bewust worden, helpt hen te besluiten toch hun leefstijl te veranderen.
De betekenisgeving is daarbij de sleutelfactor.
, Het positieve gezondheidsmodel van Machteld Huber
De 6 domeinen van het gezondheidsmodel zijn:
1. Lichamelijk functies
2. Mentaal welbevinden
3. Zingeving
4. Kwaliteit van leven
5. Sociaal maatschappelijke participatie
6. Dagelijks functioneren
Zingeving als taak van de social worker
Zingeving is de laatste 10 jaar steeds vaker gekoppeld aan het sociaal werk
De invoering van de WMO heeft als doel de participatie en zelfredzaamheid van mensen met een ziekte,
beperking of aandoening te vergroten. Deze doelen worden bereikt door sociaal werkers stil te laten bij
zingeving tijdens de keukentafelgesprekken of in de dagelijkse ondersteuning van cliënten door mantelzorgers,
vrijwilligers of professionals.
Het signalement Zingeving in zorg (ZonMW) benadrukt de relevantie van zingeving in de zorg en ook dat dit
vraagt om deskundigheidsbevordering van professionals.
Zingeving is als leefgebied opgenomen in de beroepsprofielen voor sociaal werkers (BPSW) en in de Body of
Knowledge sociaal werk (BoKSW). Volgens de BoKSW behoort het tot de taken van sociaal werkers om stil te
staan bij de levensbeschouwelijke achtergrond van de burger, ruimte te geven aan existentiële vragen en
zinvragen expliciet aan de orde te stellen (Tigchelaar, z.d.).
Het ontwikkelen van een beroepshouding met gevoeligheid voor religieuze/ levensbeschouwelijke vragen:
1. Zonder verhalen over hoe we in elkaar zitten, de plaats die we als mens innemen en waarden die voor ons
belangrijk zijn kunnen we niet komen tot een gesprek over zingeving.
2. Dus je moet je verhouden tot je eigen levensbeschouwing en spiritualiteit.
3. Dan kan je met elkaar in dialoog gaan over zingeving.
Definitie gezondheid WHO
Gezondheid is een toestand van volledig fysiek, geestelijk en sociaal welbevinden en niet louter het ontbreken
van ziekte of gebrek (1948).
Kritiek op de definitie:
- Het idealistische karakter van de definitie
- De stimulans tot medicalisering; niet alles is op te lossen met medicatie
- Het statische karakter van gezondheid
- De scheiding van lichamelijke, psychische en sociale; als je niet lekker in je vel zit, dan reageert je lichaam
daarop.
Positieve gezondheid
Gezondheid is het vermogen van mensen zich aan te passen en eigen regie te voeren in het licht van fysieke,
emotionele en sociale uitdagingen van het leven (Huber, 2014). Zingeving bevordert de gezondheid (der Wille
zum Sin, Victor Frankl).
Aaron Atonovsky ontdekte dat sommige mensen de concentratiekampen veel beter hadden doorstaan dan
andere mensen. Hij bracht in kaart wat de succesvolle groep onderscheidde van de minder succesvolle. Dat
bleken drie karaktereigenschappen te zijn, namelijk:
1. Inzicht in de eigen situatie ‘comprehensibility’.
2. Het gevoel om tenminste ergens nog greep op te hebben ‘manageability’
3. Het beleven van zingeving, ondanks de situatie ‘meaningfulness’.
Deze drie eigenschappen noemde Antonovsky tezamen de ‘sense of coherence’ of SOC, waarvan zingeving de
belangrijkste was. Hij ontwikkelde hiermee in 1979 zijn visie op salutogenese, het gezondheidbevorderende in
de mens. Volgens hem zijn de eigenschappen van de SOC hiervoor de basis (Antonovsky, 1987).
Volgens drie Japanse studies zorgt het hebben van ‘ikigai’ (Japans voor ‘iets wat het waard is om voor te leven’)
voor een verminderde sterfte aan hart- en vaatziekten of minder sterfte na een CVA (Sone et al., 2008; Shirai et
al., 2009; Tanno et al., 2009). En dan zijn er de zogenaamde ‘blue zones’: gebieden in de wereld waar mensen
heel gezond oud worden. Deze mensen hebben de volgende kernkarakteristieken: ze hebben een ideaal
waarvoor ze hun bed uitkomen, ze hebben vrienden om samen aan dat ideaal te werken, en ze eten goed en ze
bewegen veel. Hier is het ideaal de zingever!
De longartsen Wanda de Kanter en Pauline Dekker ontdekte – uit frustratie over het grote aantal rokende
patiënten dat longkanker kreeg en de geringe mogelijkheden om dan nog genezend te kunnen behandelen –
‘motivational interviewing’. Hiermee kunnen ze hun patiënten helpen om toch vroegtijdig met roken te
stoppen. Het is een gesprekstechniek waarbij de cliënt in contact komt met wat voor hem het meest van
betekenis is in het leven. Zich daarvan bewust worden, helpt hen te besluiten toch hun leefstijl te veranderen.
De betekenisgeving is daarbij de sleutelfactor.
, Het positieve gezondheidsmodel van Machteld Huber
De 6 domeinen van het gezondheidsmodel zijn:
1. Lichamelijk functies
2. Mentaal welbevinden
3. Zingeving
4. Kwaliteit van leven
5. Sociaal maatschappelijke participatie
6. Dagelijks functioneren
Zingeving als taak van de social worker
Zingeving is de laatste 10 jaar steeds vaker gekoppeld aan het sociaal werk
De invoering van de WMO heeft als doel de participatie en zelfredzaamheid van mensen met een ziekte,
beperking of aandoening te vergroten. Deze doelen worden bereikt door sociaal werkers stil te laten bij
zingeving tijdens de keukentafelgesprekken of in de dagelijkse ondersteuning van cliënten door mantelzorgers,
vrijwilligers of professionals.
Het signalement Zingeving in zorg (ZonMW) benadrukt de relevantie van zingeving in de zorg en ook dat dit
vraagt om deskundigheidsbevordering van professionals.
Zingeving is als leefgebied opgenomen in de beroepsprofielen voor sociaal werkers (BPSW) en in de Body of
Knowledge sociaal werk (BoKSW). Volgens de BoKSW behoort het tot de taken van sociaal werkers om stil te
staan bij de levensbeschouwelijke achtergrond van de burger, ruimte te geven aan existentiële vragen en
zinvragen expliciet aan de orde te stellen (Tigchelaar, z.d.).
Het ontwikkelen van een beroepshouding met gevoeligheid voor religieuze/ levensbeschouwelijke vragen:
1. Zonder verhalen over hoe we in elkaar zitten, de plaats die we als mens innemen en waarden die voor ons
belangrijk zijn kunnen we niet komen tot een gesprek over zingeving.
2. Dus je moet je verhouden tot je eigen levensbeschouwing en spiritualiteit.
3. Dan kan je met elkaar in dialoog gaan over zingeving.
