Samenvatting Inleiding Psychologische Dienstverlening (V5G507)

Inleiding in de
Psychologische Dienstverlening
Samenvatting




Toegepaste Psychologie – eerste jaar

,Inleiding
Inleiding v/d inleiding
Psychologische stromingen
Deze stromingen zijn net als rivieren  grillig & veranderlijk
Soms moeten psychologische stromingen aangepast worden met nieuwe inzichten & methodes, over
bronnen  vaak onduidelijkheid/discussie

Substromingen  ontstaan uit ‘hoofdstroming’

Metafoor van het zoeklicht: slechts 1 kijk is niet dé kijk

Zelfbewustzijn
 Verwachtingen bepalen proactief onze waarneming
Die verwachtingen door bepaalde signalen vanuit ons ganse lichaam gegenereerd (vb.: bij stress
doet hoofd pijn)

CONCLUSIE: zonder een lichaam is “intelligentie” mogelijk, maar geen “zelfBWZ”


 Complexe wisselwerking: BWZ & omgeving & lichaam als grensstructuur (voelen vertrouwd én
vreemd aan)
Ook voor psychische ervaringen die dubbelheid
“De omgeving v/d mens is de medemens”  hoe we onszelf begrijpen hangt af van onze relatie
tt de andere (DUS het vertrouwde en het andere)

 Lichaamsbeeld  grens én verbinding tss het eigene en het vreemde = extimiteit
Via taal innerlijke menselijke ervaring met anderen delen (vb. via kunst  zorgt voor
psychologische ervaring)

Waarheid, weten en taal
 Wetenschap = werkelijkheidservaring uitdrukken, doorgronden, bemeesteren en opzoek gaan
naar eigenschappen die de ware aard der dingen kan ontrafelen.

 Epistemologie: filosofische tak  verdiept zich in aard, oorsprong & limieten v/d menselijke
kennis
Stelt dat we géén rechtstreekse toegang hebben tt dé waarheid omdat 1. onze waarneming v/d
externe wereld niet altijd betrouwbaar is (vb.: optische illusies). 2. we hebben
geen rechtstreekse toegang tt de ervaring v/d andere.

DUS de waarheid enkel benaderen & niet kennen (dingen weten & de waarheid is niet hetzelfde)

Mensen handelen vanuit 1. Overtuigingen
2. Denkprocessen (cognitivisten: “bias”/“dysfunctioneel schema”,
psychoanalisten: “onbewuste”, psychiaters: “waandenkbeelden”)
3. Duistere drijfveren
Psychologische dienstverlening: bestuderen & handelen met en voor mensen




2

, Het belang van taal
 Woorden kunnen (net zoals kunst) een particuliere beleving teweeg brengen bij zender &
ontvanger

 Spreken  altijd effecten
Daarom beter om te spreken over “onbegrepen GD” ipv “probleemGD” (stigmatiseren)

Negative capacity
 We weten veel, maar er is ook een onpeilbaar aspect
Sommige dienstverleners gaan onzekerheden neutraliseren, anderen zoeken een
opening/hefboom tt verandering = ontmoeting, band, overdracht

Belangrijk om onzekerheden te kunnen verdragen = negative capacity


Mensbeeld, religie & wetenschap
Mensbeeld = het geheel van opvattingen
Religie & wetenschap geven mensbeeld gestalte
Achter elke stroming en methode schuilt een mensbeeld & kunnen we situeren in een tijdsgeest

Mechanistisch mensbeeld
 Mens  gebruiksvoorwerp
 Mens is maakbaar, doelbewust veranderen
 Meritocratie: je krijgt wat je verdient
 Het geheel is gelijk aan de som van de delen  G: elk deeltje kan vervangen worden


Voordelen: 1. Objectief en positief WET beschreven & bestudeerd kan worden
2. Lineair-causaal denken
3. Relatief simpele verschijnselen  op korte tijd verklaren
Exposure in vivo  1 v/d best scorende methodes om enkelv. fobie te behandelen

Nadeel: 1. Is reductionistisch (geen verklaringen voor complexere fenomenen)


Personalistisch mensbeeld
 Meest complexe mensbeeld
 Elk wezen is uniek
 Vaak door gesprekken op zoek naar unieke van mens

Voordeel: komt het meest tegemoet aan uniciteit v/e individu
Nadeel: 1. vraag inspanning om niet te categoriseren
2. leent zich het minst tot WET onderz.


Organistisch mensbeeld
 Mens  iets natuurlijks
 Het geheel is meer dan de som van de delen
 Gaat uit van een zekere onverklaarbaarheid  G: kan enkel met beperkte invloed uitgeoefend
worden
 G: context persoon  belangrijke invloed: context is cruciaal

Voordeel: er wordt rekening gehouden met complexiteit & onvoorspelbaarheid v/d realiteit
3