Samenvatting LWEO Economische Crisis H1-6

ECONOMISCHE CRISIS
H1 – DE GROTE RECESSIE


1.1 VAN KREDIETRECESSIE NAAR RECESSIE
 Als een krimpende economie (minder goederen/diensten) langer duurt dan 2 kwartalen = recessie
 Productiewaardes in een land = bruto binnenlands product (bbp) = inkomens (loon/huur/winst/pacht)


1.2 FINANCIËLE MARKTEN

1.2.1 VERMOGENSMARKT
 Vermogensmarkt – vraag/aanbod naar vermogen > evenwichtsprijs: rente
 Spaarquote – het deel van het inkomen dat wordt gespaard (neemt toe door bijv. vergrijzing)
 Groei investeringen < groei besparingen omdat IT-bedrijven > industrie (minder kapitaalgoederen nodig)

DEELMARKTEN
Geldmarkt (kortlopend krediet) Kapitaalmarkt (langlopend krediet)
Kortlopend krediet (vrager) Obligaties (grote lening verdeeld over mensen) (aanbieder)
Spaarrekening (aanbieder) Aandelen (aanbieder)
Deposito’s (geld vastzetten tegen hogere rente) (aanbieder) Deposito’s (maar langer dan 2 jaar) (aanbieder)
Hypothecaire lening (vrager) (weinig risico door onderpand)
Ontroerend goed (vrager)
 Vragers: Particulieren/bedrijven/overheid/banken
 Aanbieders: Particulieren/institutionele beleggers/banken

RISICIO VAN BELEGGEN
 Rente afhankelijk van de mate waarin iemand een positieve tijdsvoorkeur heeft en het risico dat hij loopt:
 Positieve tijdsvoorkeur: Je wil geld nu hebben/uitgeven (cultureel/persoonlijk)
 Debiteurenrisico: Krijg je je geld terug? Afhankelijk van kredietwaardigheid/reputatie lener en looptijd
 Inflatierisico: teruggekregen geld heeft lagere koopkracht. Afhankelijk van looptijd/economische stabiliteit
 Voor schuldenaars is inflatie gunstig: loon stijgt maar reële schuld neemt af > makkelijker af te lossen
 Geldillusie – geld niet op juiste waarde schatten (nominaal i.p.v. reëel) (veroorzaakt door inflatie)

1.2.2 HUIZEN EN HYPOTHEKEN
 Hypotheek kan verschillen in hoeveelheid aflossingen en of rente variabel of vastgelegd is
 Aanbod huizenmarkt kan traag reageren op vraag (bouw duurt lang) > prijs afhankelijk van vraag
 Verwachte prijsstijging > meer vraag (want later kost het je meer) > prijs stijgt daadwerkelijk
 Investeerders kopen huizen om ze later met meer winst te verkopen > meer vraag > prijs stijgt nog meer
 Selffulfilling prophecy – voorspelling die uitkomt doordat je er naar gaat handelen
 Ontstaan zeepbel – prijzen drukken niet meer echte waarde uit maar zijn onrealistisch > knapt uiteindelijk




VAN OVERWAARDE NAAR ONDERWATERHYPOTHEEK

,  100%-hypotheek – hypotheekwaarde gelijk aan waarde huis
 Als waarde huis stijgt > overwaarde > hypotheek kan verhoogd worden
 Rente stijgt > woonlasten te hoog > huisuitzettingen > meer aanbod/minder vraag > prijs daalt
 Onderwaterhypotheek – waarde hypotheek hoger dan waarde huis (restschuld bij verkoop)

1.2.3 AANDELEN EN OBLIGATIES (EFFECTEN)
Aandelen Obligaties
Van bedrijven Van bedrijven en overheid
Eigendomsbewijs > medezeggenschap Schuldbewijs
Dividenduitkering (deel van winst) Aflossing + vast rentepercentage
Permanent beschikbaar (Eigen vermogen) Tijdelijk beschikbaar (vreemd vermogen)
 Bedrijf mag jouw geld houden  Bedrijf moet aflossen
Meer risico > mogelijke winst/verlies groot Minder risico > mogelijke winst/verlies beperkt



 Geld verdienen door te laten renderen
(dividend/rente) of te verhandelen (koerswinst/-
verlies)

RENDEMENT
 Als verkoopprijs meer is dan inkoopprijs > koerswinst
Opbrengsten
 Rendement = x 100 %
Ingelegde bedrag
 Onderscheid tussen nominaal en reëel
 In het algemeen: een hoger risico > hoger rendement
 Als koers/winstverhouding te hoog is > zeepbel

HEFBOOM
 Als rente lening minder is dan rendement aandelen > beleggen met geleend geld
 Hefboom (extra opbrengsten geleend geld) = opbrengsten aandeel (rendement) – kosten lening (rente)
 Groot risico want als rente stijgt of rendement daalt kan hefboom afnemen of negatief worden

SOLVABILITEIT (NIET OP CE)
 Bedrijven kunnen uitgaven financieren door eigen vermogen (risicodragend) of vreemd vermogen (lenen)
 Vreemd vermogen door obligaties/ Eigen vermogen door aandelen
 Lage rente > investeringen door te lenen (positieve hefboom)
 Solvabiliteit – kan een bedrijf haar schulden afbetalen (ratio EV:TV)


1.3 BANKEN
 Banken verdienen geld door rente op leningen hoger te maken dan op besparingen
 Bonuscultuur – hoe meer krediet er wordt verleend, hoe hoger de bonus (medeweker) > risico > kritiek

GELDSCHEPPING, HEFBOOM EN SOLVABILITEIT
 Banken doen aan geldschepping – krediet verlenen zonder eigen vermogen te vergroten > solvabiliteit ↓
 Als bank zo veel verlies maakt dat eigen vermogen negatief wordt > failliet

LIQUIDITEIT