Samenvatting onderzoeksvaardigheden

Deel 3: analyseren
1. Kwantitatieve gegevens verwerken: voorbereiding
Onderzoeksjargon
 Enquêteresultaten komen samen in een datamatrix. Dit is een rechthoekig werkblad met
rijen en kolommen, waarbij de kolommen de variabelen bevatten en de rijen de cases.
 Een variabele is een gemeten kenmerk waarvan de waarde kan variëren. Een variabele is
niet altijd gelijk aan 1 enquêtevraag. Soms valt een vraag in een enquête namelijk uiteen in
meerdere variabelen.
 Cases (records) zijn de eenheden waarvan je gegevens verzamelde. Bij een enquête zijn dit
de respondenten.
 Een categorie (value) is de waarde die een variabele kan aannemen.

De voorbereiding van kwantitatieve analyse: drie stappen
Stap 1: De opmaak van het codeboek
 Vooraleer je start met de eigenlijke analyse maak je een codeboek aan. Dit is een bestand
waarin je alle variabelen uit je onderzoek duidelijk definieert. Je bepaalt per variabele:
naam, label, categorieën, vraagtype en meetniveau
 Dit codeboek is een hulpmiddel bij de keuze van de juiste draaitabellen en grafieken.
Naargelang de kenmerken van de variabele is immers een ander type analyse vereist.
Bepalen van naam, label en antwoordcategorieën per variabele
 Vragen uit de vragenlijst worden variabelen (of kenmerken)
 Vraag : ‘Wat is je leeftijd?’ -> Variabele : ‘Leeftijd ‘
 Vraag: ‘Duid aan wat je hoogst behaalde diploma is’ -> variabele: ‘diploma’
 Elke variabele krijgt een naam en een label
 Naam: de korte naam. (ofwel code: V1,V2, V2 ofwel afgekort vb. leeft.)
 Label: de lange omschrijving (Wat is je leeftijd)
 De antwoordcategorieën (values) worden vastgelegd zo nodig een cijfercode om de
verwerking te vergemakkelijken (bijv. ‘1’ = man ; ‘2’ = vrouw).
 Niet elke enquêtevraag correspondeert met exact 1 variabele in het codeboek. Een multiple
response vraag splits je in het codeboek op in meerdere variabelen
 Halfopen vragen die op papier als één vraag zijn weergegeven splits je in je codeboek op in
twee variabelen.
Bepalen van het meetniveau van elke variabele
 Het meetniveau van een variabele geeft aan in welke mate je de waarden die aan de
categorieën zijn toegekend, kunt gebruiken om ermee te rekenen.
 Drie meetniveaus
 Nominaal (nominal)
 Ordinaal (ordinal)
 Metrisch (scale)
 Interval
 Ratio

, Nominaal
 Getallen worden toegekend aan de verschillende categorieën, maar er zit geen numerieke of
systematische logica achter. De codes dienen enkel om de verschillende categorieën van
elkaar te kunnen onderscheiden.
Bijzondere nominale variabelen:
 Dichotome variabele: een variabele die maar uit twee categorieën bestaat en dus maar
twee waarden aanneemt
 Dummyvariabele: een variabele die maar uit twee categorieën bestaat: een 0 (of 1) als de
situatie niet van toepassing is en een ‘1’ (of 2) als dat wel het geval is. (waar-niet waar,
aanwezig-niet aanwezig)
Ordinaal
 Bij ordinale variabelen zit er een rangorde in, maar je kan niet met de waarden rekene
 De volgorde is duidelijk, maar de verschillen tussen de categorieën zijn niet
 interpreteerbaar. ( 'zeer mee eens' ligt niet noodzakelijk net zo ver boven 'mee eens'
 als dat 'mee eens' boven 'neutraal' ligt.)
Metrisch (scale)
 Variabelen die worden uitgedrukt in getallen en het resultaat
 zijn van tellingen of metingen.
 Binnen metrische variabelen bestaan er nog twee types:
 Interval = metrische variabele die geen natuurlijk nulpunt kent en/of geen gelijke
betekenisvolle verhoudingen vb. temperatuur, jaartal, IQ
 Ratio = metrische variabele met natuurlijk nulpunt en gelijke betekenisvolle
verhoudingen vb. aantal arbeidsuren, leeftijd
Bepalen van het type van elke variabele
 Verwerking en analyse hangt sterk samen met type vraag
 Open numeriek
 Open tekst
 Multiple choice, single respons
 Multiple choice, schaalvraag
 Multiple choice multi. respons
Stap 2: Data invoer
 Data-invoer is het ingeven van de antwoorden op de vragen in de computer.
 Snelheid data-invoer hangt samen met type bevraging
 Schriftelijke vragenlijst
 Manuele invoer
 = traag max. 20 /dag bij enquête van 20 pagina’s
 Inscannen
 = snel: 1000 per dag bij enquête van 20 pagina’s
 Persoonlijke/telefonische enquête:
 vaak rechtstreeks data ingeven in dataset.
 Digitale vragenlijst
 automatisch worden alle antwoorden verzameld in een dataset/datamatrix.
Lees deze data in SPSS en vervolgens kan je dan het codeboek fijnstellen.