Samenvatting uitneembare prothetische tandheelkunde

Uitneembare prothetische tandheelkunde

Inhoudstafel
DEEL 0 : INLEIDING DEEL 1 : VOLLEDIGE UITNEEMBARE PROTHESE
Hoofdstuk 1 : Inleiding Hoofdstuk 2 : Standaard afdruk
1. Diagnose 1. Standaard afdrukmateriaal
2. Behandelingsplanning 2. Standaard afdruklepel
o Tandvervanging partieel edentate patiënt 3. Prothese in onderkaak
o Tandvervanging volledig edentate patiënt 4. Bepalen A-lijn
3. Cruciale criteria succes volledige prothese 5. Klinische procedure
4. Stappen uitneembare prothese maken
5. Tandverlies Hoofdstuk 3 : Individuele afdruk
o Oorzaken / risicofactoren tandverlies 1. Afdruklepel
 Oorzaken tandverlies 2. Afdruktechnieken
 Risicofactoren tandverlies o Mucostatische afdruk
o Gevolgen tandverlies o Compressie-afdruk
 Fysische en anatomische gevolgen o Dynamische afdruk
 Biomechanische gevolgen  Border moulding
 Psychosociale gevolgen  Individuele afdruk
 Fonetische gevolgen  Materiaal
o Kennedy Classificatie  Techniek
6. Bothermodelering 3. Klinische procedure
o Botcellen
o Biologie bothermodelering Hoofdstuk 4 : Beetrelatiebepaling
o Bothermodelering kaakbot 1. Bepaling basis voor esthetiek
 Processus alveolaris na tandextractie o Gezichtsverhoudingen
 Alveolaire botresorptie onder o Lipsteun
uitneembare VP o Positie onderrand maxillaire waswal
 Potentiële mechanismen alveolair o Positie en grootte tanden
botverlies o Keuze prothesetanden
 Preventie alveolair botverlies o Buccale corridor
7. Protheseretentie, -stabiliteit en -steun o Individuele karakteristieken
o Fysische factoren 2. Occlusievlak vastleggen
o Fysiologische factoren 3. Oriëntering kaken in relatie tot schedel / TMJ
8. Anatomie van mond ifv uitneembare prothese o Articulator
o Spier-prothese interactie  Occludator
o Maxilla  Middelwaarde articulator
o Mandibula  Individueel instelbare articulator
o Aangezichtsboog
4. Verticale relatie
o Mechanische methoden
o Fysiologische methoden
o Beoordelen verticale relatie / beethoogte
5. Horizontale relatie
6. Klinische procedure

Hoofdstuk 5 : Pas van tandopstelling
1. Esthetiek
2. Verticale / horizontale relatie
3. Occlusie en articulatie
o Gebalanceerde occlusie / articulatie
o Frontgeleiding
o Lingualised occlusion
4. Fonetiek

Hoofdstuk 6 : plaatsen prothese en follow-up
1. Plaatsen prothese
o Controle prothese
o Advies aan patiënt
2. Follow-up
o Denture stomatitis

,DEEL 2 : PARTIELE UITNEEMBARE PROTHESE DEEL 3
Hoofdstuk 7 : Partiële prothese inleiding Hoofdstuk 9 : Relining, rebasing en remounting
1. Relining en rebasing
Hoofdstuk 8 : Frame prothese o Relining
1. Frame prothese design  Volledige prothese
o Onderdelen  Partiële prothese
 Zadel o Rebasing
 Major connector  Volledige prothese
 Minor connector  Partiële prothese
 Steun o Relining / rebasing overkappingsprothese
 Ankers 2. Remounting
o Rigide (star) vs resilient (krachtbrekend) 3. Behandeling partiële prothese
 Rigide frame
 Krachtbrekend frame Hoofdstuk 10 : Herstellingen
 Kennedy classificatie 1. Herstellen breuk volledige prothese
o Prothese criteria o Herstellen afgebroken tand
o Stappen in frame prothese design o Breuk volledige prothese met
 Bestuderen standaard modellen metaalversteviging
 Positie en grootte zadels o Herstellen bovenprothese
 Selectie pijlerelementen 2. Herstellen breuk partiële prothese
 Kiezen major connector o Breuk partiële prothese
 Maxillaire major connector o Hestel prothese met metaalversteviging
 Mandibulaire major connector o Tand herstellen op frame
 Bepalen aantal en positie steunen 3. Bijplaatsen tand(en) op prothese
 Bepalen insertierichting
 Bepalen aantal en positie ankers Hoofdstuk 11 : Immediaat prothese
 Eventuele indirecte retentie
 Nakijken design Hoofdstuk 12 : Overkappingsprothese
o Klinische procedure 1. Implantaat-gedragen overkappingsprothese
 Individuele afdruk o Bar attachement
 Kaakrelatie  Abutment plaatsen
 Passen metaal frame  Individuele afdruk
 Nakijken tandopstelling  Repositie techniek
 Follow-up  Pick-up techniek
2. Ontwerpen frame prothese  Beetregistratie + tandopstelling
o Bepalen positie en uitgebreidheid zadels  Plaatsen prothese
o Keuze frame-ontwerp : star of krachtbrekend o Ball attachement
o Bepalen positie en aantal steunen o Locator abutment
o Bepalen actieve ankerarmen 2. Tandgedragen overkappingsprothese
 Aanbrengen actieve ankerarmen 3. Combinatie implantaat- en tandgedragen
 Belasten zadels op verschillende plaatsen
 Aanbrengen reciproke ankers Hoofdstuk 13 : Digitale prothese
 Kantellijnen 1. Wat zijn ‘digitale protheses’?
o Keuze major connector 2. Technologie en materialen
o Reflectie ontwerp o Conventionele klinische stappen
3. Casussen o Nieuwe klinische stappen
o Dupliceren prothese
o Immediate prothese
3. Beloften?
4. Wetenschappelijke informatie

, 1


Samenvatting


Deel 0 : Inleiding

Hoofdstuk 1 : Inleiding
Diagnose
- Gezonde dentitie
o Geen pathologie
o Functioneel comfort (kauwen, esthetisch, fonetisch, parafunctie…)
=> anatomische variatie van ‘ideaal’ ≠ nood tot behandelen
- Hoeveel gezonde elementen nodig voor gezonde dentitie?
o Afhankelijk van
 Leeftijd
 Conditie van tanden
 Parodontaal aangetast?
 Missen antagonistische tand?
 Verwachtingen van persoon
 Heel goed kunnen aanpassen aan ‘beperking’
 Jonge mensen verliezen tanden -> psychologisch zwaar
 Integreren prothese als ‘eigen’
o Kauwfunctie
 ‘ability to chew’
 Objectief : kunnen meten
 Kauwtest – parafine blokjes kauwen
 Kauwcomfort
 Subjectief
 Bevragen : sommige dingen mijden…
 Verliezen elementen : kauwcomfort sterker doorwegen
o Tanden nodig voor meer dan alleen kauwen
 Bijten/ esthetiek / fonetiek
 Alle 6 front elementen nodig
 Fonetiek : tong tegen tanden ; tanden over onderlip… om klanken vormen
 Ondersteuning -> minstens 4 occlusale elementen nodig voor kauwen?
 (para)functie (iets doen waarvoor tanden niet bedoeld : nagelbijten, knarsen…)
o Wanneer tanden vervangen?
 Voorkomen probleem
 Oplossen probleem
o Concept ‘verkorte tandenboog’ – shortened dental arch (SDA)
 Hebben alle tanden nodig?
 Kijken naar skelet vroeger – aantal tanden niet zoals toen
 Andere functies (aantal tanden overbodig)
 Aantal herstellingen na follow-up
 Begin volledige dentitie : geen herstellingen bij
 Verkorte tanden boog : verhoogd risico interventie nodig
 Prothese : nog meer herstellingen -> prothese geen beschermende factor
 Verlies tanden
 Weinig indien volledige dentitie (CDA : complete dental arch)
 Grootste kans verlies tand bij uitneembare prothese
o Plaque accumulatie onder prothese : mondhygiëne moeilijker
o Indien prothese niet goed gemaakt : schuren tegen tandvlees
 BESLUIT verkorte tandenboog
 Verhoogde kans laat verlies premolaren
 Geen verhoogde kans kaakgewrichtsproblemen (sterk verkort wel indien geen steun)
 Klein effect op tand slijtage
 Occlusale stabiliteit : licht migreren (indien geen buurtand of antagonist)
 Goed aanpassingsvermogen spieren
 Levenskwaliteit weinig beïnvloeden

, 2


Behandelingsplanning
- Data collectie
o Persoonlijke gegevens
o Klachten, wensen, verwachtingen
o Medische anamnese
o Klinisch onderzoek
 Extra-oraal
 Intra-oraal
 RX
 Studie modellen
- Vaststellen probleem / diagnose
o Welke data beschikbaar
o Relevante data – niet alles wat afwijkt van norm moeten behandelen
o Diagnose
 Doelen stellen : wat willen bereiken met tand vervangen
 Realistische behandelingsplanning
 Functie als doelstelling
 Esthetiek / functie
 Niet per se alle tanden nodig (SDA)
- Voorstellen behandelingen
o Behandelingsplanning
 Voorbereidende behandeling (vb gingivitis eerst behandelen)
 Uiteindelijke restauratieve behandeling
o Alternatieven
 Niets doen
 Hoeveel tanden nodig voor gezonde dentitie?
 Indien geen parafunctie/ pathologie -> SDA
 Gedeeltelijke/ volledige uitneembare prothese
 Vast of uitneembaar
o Partieel edentaat
o Volledig edentaat
 Met of zonder implantaten
- Behandeling
- Follow-up
o Motivatie voor DAGELIJKSE mondhygiëne (dynamisch)
o Follow-up (frequentie afhankelijk risicoprofiel)
o Professionele hulp

Tandvervanging partieel edentate patiënt

Partiële uitneembare protheses Tandgedragen brug Implantaatgedragen
Plaatprothese Frameprothese Conventionele brug Adhesiefbrug kroon/brug
bijna volledig metaal basis op functioneren alsof
kunststof ; maat tanden eigen tand
metaal : houvast invasief




Esthetiek Goed / gemiddeld Goed/ gemiddeld Goed Goed Goed
Comfort Gemiddeld/ klein Gemiddeld Goed Goed Goed
# tanden Ongelimiteerd Ongelimiteerd Variabel Weinig Variabel
vervangen
Biologische stress Hoog (grote kans Hoog (grote kans Hoog (weefselverlies) Weinig Weinig
op houvast infectie) infectie, weinig
verlies weefsel)
Vervangen deel Mogelijk Mogelijk Niet mogelijk Niet mogelijk Niet mogelijk
processus
Alveolaris
Aanpassen Mogelijk Mogelijk Niet mogelijk Moeilijk Moeilijk
achteraf
Kost Heel laag Laag Hoog Laag Hoog
Duur ±7j ± 10 j ± 20 j 6-8 j >90% na 10 j

- Uitneembare prothese kan zinvol – niet altijd betere levenskwaliteit

, 3


- Beïnvloedende factoren en tevredenheid
o Leeftijd – jonger : makkelijker en sneller aanpassen
o 1ste uitneembare prothese – langere weg af te leggen
o Welke elementen aanvullen
 Posterieure elementen
 Minder tevreden
 Belangrijk bij ouderen
 Anterieure elementen – belangrijk : esthetiek
o Asymmetrische tanden moeilijker
o Antagonistisch ook prothese – minder tevreden dan als eigen gebit
- Factoren die bijdragen tot slagen
o Verloren tanden en kauwklacht
 Indien geen klachten : minder succes – niet denken dat nodig
 Wel klachten : meer inzetten
o Jong genoeg om aanpassen
o Herstel symmetrie
o Aanwezigheid anterieure hersteltand
o < 3 occlusale eenheden
- Uitneembare partiële prothese
o SDA concept maakt prothese soms onnodig
o Toegenomen risico caries en periodontitis
o Geen bescherming overblijvende dentitie
o Indicaties
 Geen andere opties
 Optimaal ontwerp
 Gezonde verankeringstand
 Goede mondhygiëne
 Financiële opties
 Patiënt vraagt zelf achter

Tandvervanging volledig edentate patiënt
- Geen restauratie
o Geen restauratie
o Niet gebruiken restauratie
 Psycho-sociale aspecten – esthetiek niet meer belangrijk (ouder)
 Cognitieve problemen
 Neurologische problemen en consequenties verminderde spiercontrole (Parkinson)
 Algemene gezondheidsproblemen
 Slechte anatomische conditie (pijnlijk indien processus alveolaris dunne richel)
- Uitneembare prothese
o Herstel orale functie (kauwfunctie minder dan bij natuurlijke dentitie)
o Hoe tevreden?
 Anatomie – resorptie patroon
 Kwaliteit prothese
 Psychologische factoren (met beperkingen kunnen omgaan)
- Tand/ implantaat gedragen prothese

Cruciale criteria succes volledige prothese
- Pasvorm – planparallelliteit
o Kunststofplaatje tegen tandenloze kaak aan liggen
o Klein beetje vocht : blijven plakken
o Indien niet parallel – lucht in en niet kleven => moet perfecte vorm
- Randaansluiting
o Hoe diep laten gaan
o Afhankelijk van spieraanhechting
- Fysiologische / functionele tandpositie
- Occlusie / articulatie
(anders bij VP dan natuurlijke dentitie : stabiliteit prothese verbeteren)

Stappen uitneembare prothese maken

, 4


Tandverlies
Oorzaken / risicofactoren tandverlies
Oorzaken tandverlies
- Parodontitis
- Caries
- Trauma
- Tandzorg (vb prothese, orthodontie, endodontie)
- Pijn (endodotische problemen)
- Wijsheidstanden
- Op verzoek patiënt

Risicofactoren
- Leeftijd
o Ouder : minder tanden
o Evolutie – minder verlies tanden
- Socio-economische status
o Opleidingsniveau
o Inkomen
o Burgerlijke stand
o Urbanizatie
 Lagere status : significant groter risico
- Geslacht
o 80-90’ : tandenloosheid V > M
 Rise 1983 : tandenloosheid Noorwegen 65+  V 62,9% > M 50,4 %
 Palmqvist 1986 : tandenloosheid Zweden 65+  V 50% > M 36%
o Verschil daalt
- Rol omgevingsfactoren vs genetische factoren – parodontitis en tandverlies
o Matige, doch significante genetische factoren
o Grootste impact voor parodontitis te wijten aan niet-gedeelde omgevingsfactoren (vb roken)
- Slechte algemene gezondheid
o Ziekte / beperking
o Subjectieve algemene gezondheid
- Slechte mentale gezondheid
- Zorgafhankelijkheid

Gevolgen tandverlies
Fysische en anatomische gevolgen
- Botresorptie
o Processus alveolaris ~ aanwezigheid tand
o Eerste maanden snel ; traag blijven doorgaan
o BK : versmalling – OK : verbreding
- Tandmigratie
o Omliggende tanden naar diasteem
o Continue eruptie tanden ; geen contact
- Musculaire veranderingen
o Tandverlies => minder kauwfunctie => minder spieractiviteit en -densiteit
o Dragen uitneembare prothese : nauwgezette neuromusculaire controle
- Pijn en discomfort
o Mucosale letsels (drukulcus)
o Voedselretentie onder prothese
o Bot protuberanties
o Direct mechanisch trauma nervus mentalis / nasopalatinus door prothese
o Denture stomatitis (ontsteking, slechte mondhygiëne, contact allergie, candida)
- Verlies smaak
o Vooral smaakpapillen tong / palatum molle
o Smaak ~ visuele, tactiele en olfactorische prikkels

Biomechanische gevolgen
- Kauwefficiëntie met natuurlijke dentitie >> volledige uitneembare prothese
- ~ retentie en stabiliteit

Pyschosociale gevolgen