Compacte samenvatting kwalitatief onderzoek
Geschiedenis
We onderscheiden verschillende perioden/momenten (indelingen kunnen uiteenlopen)
Klassieke periode: 1900 tot 2e WO
Moderne periode: 2e WO t/m jaren ‘70
Laat-moderne of postmoderne periode: na ’70
Toegelicht en geïllustreerd aan de hand van invloedrijke onderzoekers en hun werk
Klassieke periode
Kenmerken:
studie van inheemse volken in koloniën
‘leven’ in/met bestudeerde gemeenschap
Voorbeeld:
The Coming of Age in Samoa door Margaret Mead
Moderne periode
Kenmerken:
Formaliseren van kwalitatieve methoden
Voldoen aan de eisen aan kwantitatief onderzoek
Regels voor systematische analyse
Voorbeeld:
Barney Glaser & Anselm Strauss: Awareness of dying (1965)
Eerste toepassing Grounded Theory
In 1967 publicatie van de gelijktijdig ontwikkelde methodologie: The discovery of grounded theory
Postmoderne periode
Kenmerken:
Breed palet van theorieën en benaderingen
Opkomst toegepast kwalitatief onderzoek
> bruikbaarheid als criterium!
Voorbeeld:
Kathy Charmaz’ Good days, bad days
- Voortbouwend op Grounded Theory, maar andere wetenschapstheoretische basis, namelijk
het constructivisme
- Grounded Theorie spreekt van ‘ontdekking’ data en theorie
- Charmaz: er is sprake van ‘constructie’ van data en theorie, en de sociale positie van de
onderzoeker beïnvloedt de constructie
- Zij benadrukt belang van transparantie, en ook maatregelen zoals transcriptie, codering en
her-codering tbv theorievorming
Samenvattend
Klassiek: betrokkenheid en inzicht van onderzoeker belangrijker dan de methodologie
Modern: periode van systematisering
Laat-modern: meer ruimte voor verbeelding, persoonlijke betrokkenheid, maar ook waken voor
vooronderstelling en reflexiviteit!
, Grounded Theory: methode voor constructie van een theorie door het systematisch verzamelen en
analyseren van data.
Inductie, deductie en abductie
Theorie
inductie Deductie
Empirie
Inductie: argumentatiestijl die vertrekt van het bijzondere en afleidt naar het algemene.
Staat centraal in kwalitatief onderzoek, waarin nieuwe theorieën ontwikkeld worden.
Inductief onderzoek is vaak iteratief van aard (theorie wordt gaandeweg aangepast, totdat
theoretische saturatie is bereikt).
Implicaties voor
Verzamel data Analyseer data THEORIE
theoretische proporties
Deductie: argumentatiestijl die vertrekt van het algemene en afleidt naar het bijzondere.
Veelal gebruikt in kwantitatief onderzoek. vanuit bestaande theorie worden hypothesen afgeleid en
deze worden getest (falsificeren) met behulp van data.
Conceptuele Testbare proposities
THEORIE Verzamel data
propositie (hypothesen)
Abductie (retroductie): Start vanuit een verrassende bevinding in onderzoek die we niet onmiddellijk
verwacht hadden. Vanuit die bevinding wordt dan een theorie ontwikkeld van wat er aan de hand
zou kunnen zijn. Abductie sluit aan bij het pragmatisme en het gebruik van mixed methods in
onderzoek. Abductie gebeurt vaak spontaan in onderzoeksprojecten. Het is echter de minst sterke
redeneervorm.
Ontologisch en epistemologisch continuüm
Objectivistische benadering: de wereld bestaat buiten de mens en kan op een objectieve
(wetenschappelijke manier) gekend worden.
Subjectivistische benadering: betwijfelt het reële bestaan van de wereld en stelt dat dit enkel een
projectie is van de menselijke verbeelding.
Er worden drie fundamentele vragen onderscheiden:
- Ontologische vraag: wat is ‘de realiteit’? hoe ziet de realiteit eruit? Bestaat er een realiteit
extern aan de mens en zo ja, hoe ziet die er dan uit?
Geschiedenis
We onderscheiden verschillende perioden/momenten (indelingen kunnen uiteenlopen)
Klassieke periode: 1900 tot 2e WO
Moderne periode: 2e WO t/m jaren ‘70
Laat-moderne of postmoderne periode: na ’70
Toegelicht en geïllustreerd aan de hand van invloedrijke onderzoekers en hun werk
Klassieke periode
Kenmerken:
studie van inheemse volken in koloniën
‘leven’ in/met bestudeerde gemeenschap
Voorbeeld:
The Coming of Age in Samoa door Margaret Mead
Moderne periode
Kenmerken:
Formaliseren van kwalitatieve methoden
Voldoen aan de eisen aan kwantitatief onderzoek
Regels voor systematische analyse
Voorbeeld:
Barney Glaser & Anselm Strauss: Awareness of dying (1965)
Eerste toepassing Grounded Theory
In 1967 publicatie van de gelijktijdig ontwikkelde methodologie: The discovery of grounded theory
Postmoderne periode
Kenmerken:
Breed palet van theorieën en benaderingen
Opkomst toegepast kwalitatief onderzoek
> bruikbaarheid als criterium!
Voorbeeld:
Kathy Charmaz’ Good days, bad days
- Voortbouwend op Grounded Theory, maar andere wetenschapstheoretische basis, namelijk
het constructivisme
- Grounded Theorie spreekt van ‘ontdekking’ data en theorie
- Charmaz: er is sprake van ‘constructie’ van data en theorie, en de sociale positie van de
onderzoeker beïnvloedt de constructie
- Zij benadrukt belang van transparantie, en ook maatregelen zoals transcriptie, codering en
her-codering tbv theorievorming
Samenvattend
Klassiek: betrokkenheid en inzicht van onderzoeker belangrijker dan de methodologie
Modern: periode van systematisering
Laat-modern: meer ruimte voor verbeelding, persoonlijke betrokkenheid, maar ook waken voor
vooronderstelling en reflexiviteit!
, Grounded Theory: methode voor constructie van een theorie door het systematisch verzamelen en
analyseren van data.
Inductie, deductie en abductie
Theorie
inductie Deductie
Empirie
Inductie: argumentatiestijl die vertrekt van het bijzondere en afleidt naar het algemene.
Staat centraal in kwalitatief onderzoek, waarin nieuwe theorieën ontwikkeld worden.
Inductief onderzoek is vaak iteratief van aard (theorie wordt gaandeweg aangepast, totdat
theoretische saturatie is bereikt).
Implicaties voor
Verzamel data Analyseer data THEORIE
theoretische proporties
Deductie: argumentatiestijl die vertrekt van het algemene en afleidt naar het bijzondere.
Veelal gebruikt in kwantitatief onderzoek. vanuit bestaande theorie worden hypothesen afgeleid en
deze worden getest (falsificeren) met behulp van data.
Conceptuele Testbare proposities
THEORIE Verzamel data
propositie (hypothesen)
Abductie (retroductie): Start vanuit een verrassende bevinding in onderzoek die we niet onmiddellijk
verwacht hadden. Vanuit die bevinding wordt dan een theorie ontwikkeld van wat er aan de hand
zou kunnen zijn. Abductie sluit aan bij het pragmatisme en het gebruik van mixed methods in
onderzoek. Abductie gebeurt vaak spontaan in onderzoeksprojecten. Het is echter de minst sterke
redeneervorm.
Ontologisch en epistemologisch continuüm
Objectivistische benadering: de wereld bestaat buiten de mens en kan op een objectieve
(wetenschappelijke manier) gekend worden.
Subjectivistische benadering: betwijfelt het reële bestaan van de wereld en stelt dat dit enkel een
projectie is van de menselijke verbeelding.
Er worden drie fundamentele vragen onderscheiden:
- Ontologische vraag: wat is ‘de realiteit’? hoe ziet de realiteit eruit? Bestaat er een realiteit
extern aan de mens en zo ja, hoe ziet die er dan uit?
