Genetica en onze gezondheidszorg
Nederlandse beliefs over genetische screening
Student naam
Student nummer
OWG nummer
Faculty of Health, Medicine and Life Sciences (FHML)
Bachelor Gezondheidswetenschappen
Blokcode GZW1025
Inleverdatum 28 mei
,Inhoudsopgave
1. Inleiding …………………………………………………………………….3
2. Methoden……………………………………………………………………5
3. Resultaten……………………………………………………………………6
4. Discussie…………………………………………………………………….8
5. Bijlagen……………………………………………………………………..10
6. Referenties………………………………………………………………….12
7. Reflectie…………………………………………………………………….14
, Inleiding
De Nederlandse gezondheidszorg heeft zich op een positieve wijze ontwikkeld in de
afgelopen jaren (Westert et al., 2004). De gezondheidszorg beweegt mee met de samenleving
en wordt continue vernieuwd. Preventie is een belangrijk aspect in de huidige
gezondheidszorg. De zorg werkt niet meer alleen vanuit ziekten en symptomen maar ook
vanuit preventieve behandelingen (Drewes, 2017). Een voordeel van preventieve zorg is dat
een ziekte of aandoening door het vroegtijdig opsporen eerder kan worden aangepakt en
verspreiden of verergeren van de ziekte of aandoening kan worden bestreden. Een nadeel kan
zijn dat een ziekte of aandoening vroegtijdig wordt opgespoord, maar de patiënt al
uitbehandeld is of snel uitbehandeld raakt. In deze situatie speelt de vraag of de patiënt wel
van de onbehandelbare ziekte of aandoening af had willen weten.
In de afgelopen 50 jaar is de kennis op het gebied van de menselijke genen flink
vooruitgegaan. Door deze vooruitgang is de geneeskunde ook verbeterd en is er een
vernieuwde kijk gekomen op het behandelen van ziekten, namelijk het preventief screenen,
opsporen, diagnosticeren en behandelen (Antonarakis, 1989). Erfelijkheid bepaald welke
eigenschappen worden door gegeven op familiebasis. Onderzoek door middel van een
genetische test zorgt ervoor dat wetenschappers erachter kunnen komen welke eigenschappen
iemand wel of niet mee heeft gekregen (Bardey et al., 2013). Een genetische test wordt in
Nederland vaak uitgevoerd door middel van een DNA-zelftest van het RIVM. De resultaten
van de zelftest moeten zorgen voor meer kennis over het individu waardoor men zich kan
gedragen naar het niveau van risico dat men loopt (Rigter et al., 2020). Bij de resultaten moet
wel rekening worden gehouden met mogelijke foutjes, want de testen zijn niet altijd even
nauwkeurig. Daarnaast moeten de mensen die een genetische test ondergaan zelf de resultaten
doornemen en interpreteren. Dit kan zorgen voor veel onzekerheid en angstgevoelens. De
meeste artsen weten niet genoeg over de genetische testen en kunnen hier dus niet bij helpen.
Hieruit blijkt dat er weinig kennis is over de gevolgen van genetisch testen en er wellicht
meer onderzoek of scholing voor nodig is.
Genetisch testen kan als een nadeel worden gezien wanneer individuen onverwachts
gediagnosticeerd worden met een ziekte. Door genetisch testgebruik kunnen eerder
Nederlandse beliefs over genetische screening
Student naam
Student nummer
OWG nummer
Faculty of Health, Medicine and Life Sciences (FHML)
Bachelor Gezondheidswetenschappen
Blokcode GZW1025
Inleverdatum 28 mei
,Inhoudsopgave
1. Inleiding …………………………………………………………………….3
2. Methoden……………………………………………………………………5
3. Resultaten……………………………………………………………………6
4. Discussie…………………………………………………………………….8
5. Bijlagen……………………………………………………………………..10
6. Referenties………………………………………………………………….12
7. Reflectie…………………………………………………………………….14
, Inleiding
De Nederlandse gezondheidszorg heeft zich op een positieve wijze ontwikkeld in de
afgelopen jaren (Westert et al., 2004). De gezondheidszorg beweegt mee met de samenleving
en wordt continue vernieuwd. Preventie is een belangrijk aspect in de huidige
gezondheidszorg. De zorg werkt niet meer alleen vanuit ziekten en symptomen maar ook
vanuit preventieve behandelingen (Drewes, 2017). Een voordeel van preventieve zorg is dat
een ziekte of aandoening door het vroegtijdig opsporen eerder kan worden aangepakt en
verspreiden of verergeren van de ziekte of aandoening kan worden bestreden. Een nadeel kan
zijn dat een ziekte of aandoening vroegtijdig wordt opgespoord, maar de patiënt al
uitbehandeld is of snel uitbehandeld raakt. In deze situatie speelt de vraag of de patiënt wel
van de onbehandelbare ziekte of aandoening af had willen weten.
In de afgelopen 50 jaar is de kennis op het gebied van de menselijke genen flink
vooruitgegaan. Door deze vooruitgang is de geneeskunde ook verbeterd en is er een
vernieuwde kijk gekomen op het behandelen van ziekten, namelijk het preventief screenen,
opsporen, diagnosticeren en behandelen (Antonarakis, 1989). Erfelijkheid bepaald welke
eigenschappen worden door gegeven op familiebasis. Onderzoek door middel van een
genetische test zorgt ervoor dat wetenschappers erachter kunnen komen welke eigenschappen
iemand wel of niet mee heeft gekregen (Bardey et al., 2013). Een genetische test wordt in
Nederland vaak uitgevoerd door middel van een DNA-zelftest van het RIVM. De resultaten
van de zelftest moeten zorgen voor meer kennis over het individu waardoor men zich kan
gedragen naar het niveau van risico dat men loopt (Rigter et al., 2020). Bij de resultaten moet
wel rekening worden gehouden met mogelijke foutjes, want de testen zijn niet altijd even
nauwkeurig. Daarnaast moeten de mensen die een genetische test ondergaan zelf de resultaten
doornemen en interpreteren. Dit kan zorgen voor veel onzekerheid en angstgevoelens. De
meeste artsen weten niet genoeg over de genetische testen en kunnen hier dus niet bij helpen.
Hieruit blijkt dat er weinig kennis is over de gevolgen van genetisch testen en er wellicht
meer onderzoek of scholing voor nodig is.
Genetisch testen kan als een nadeel worden gezien wanneer individuen onverwachts
gediagnosticeerd worden met een ziekte. Door genetisch testgebruik kunnen eerder
