Samenvatting Sociale Wetenschappen 1.1 (de 3 verschillende delen)

SOCIALE WETENSCHAPPEN
Deel 1  Van Gils

1. GEEST, GEDRAG & PSYCHOLOGISCHE WETENSCHAPPEN

1.1 WAT IS PSYCHOLOGIE EN WAT IS HET NIET

 /

1.2 WAT ZIJN DE 6 BELANGRIJKSTE PERSPECTIEVE VAN
PSYCHOLOGIE

 1. Het biologische perspectief
 2. Het cognitief perspectief
 3. Het behavioristische perspectief
 4. Het whole person perspectief
 5. Het ontwikkelingsperspectief
 6. Het sociocultureel perspectief

1.2.1 SCHEIDING VAN LICHAAM EN GEEST EN HET MODERNE
BIOLOGISCH PERSPECTIEF
 Rationalisme empirisme
o (empirisme Is het wetenschappelijk onderbouwt?)
o (ratio = denken)
 Descartes
o Scheiding van geest en lichaam  biologische processen liggen aan
de basis van sensatie en reflexen
o Behoorde tot de rationalisme: stroming die het denken als enige
middel om wetenschap te verrichten
o Empirisme: stroming die het denken bant uit de wetenschap.
Denken vertroebelt de waarneming
 Het moderne biologische perspectief
o Onze persoonlijkheid, voorkeur, gedragspatronen en vaardigheden
vloeien uit onze lichamelijke eigenschappen
o Daarom zoeken de bio psychologen de oorzaak van ons
functioneren in de genen, zenuwstelsel en hormonen
o De geest is het product van de hersenen
o Zoeken naar lichamelijke achtergrond van psychologische processen
o 2 variaties op het biologisch thema
 1. Neurowetenschappen: aandacht voor de manier waarop
hersenen gedachten, gevoelens, motieven, bewustzijn,
herinneringen en andere mentale
 2. Evolutionaire psychologie: beschouwt gedrag en mentale
processen in termen van genetische aanpassingen aan
overleving en voortplanting




1

,1.2.2 HET BEGIN VAN DE WETENSCHAPPELIJKE PSYCHOLOGIE EN HET
MODERNE COGNITIEVE PERSPECTIEF
 Introspectie naar de dementen van de bewuste ervaring
o Introspectie  u zelf van binnen inspecteren
o Sensorische (lichamelijke gewaarwording) en emotionele reacties op
verschillende prikkels onderzoeken
  subjectieve methode
 Het moderne cognitieve perspectief
o De nadruk ligt bij de mentale processen
 Taal, geheugen, leren, waarnemen, interpretatie
o Bij deze activiteiten moet een individu bij gaan denken
 Informatie wordt verwerkt en geïnterpreteerd
o Metafoor met computer
 Verwerken – interpreteren van inkomende info
o Aandacht voor de verwerking van de hersenen
 Link met de bio psychologie

1.2.3 HET BEHAVIORISTISCHE PERSPECTIEF: NADRUK OP
WAARNEEMBAAR GEDRAG
 Waarneembare gebeurtenissen
o Stimuli van de omgeving
o Reactie van het organisme
 Het behaviorisme = de wetenschap van het gedrag en de omstandigheden
in de omgeving die dit gedrag beïnvloeden
 Verwerping van subjectieve mentale processen
o Introspectie
o Denken & voelen
o Innerlijke ervaringen (lichamelijke gewaarwording)
 Aandacht voor
o Het effect van mensen, objecten en gebeurtenissen op gedrag
o Concreet waarneembaar gedrag


1.2.4 DE PERSPECTIEVEN VANUIT DE GEHELE PERSOON:
PSYCHODYNAMISCH, HUMANISTISCH EN KARAKTERTREKKEN &
TEMPERAMENT
 Gehele persoon = whole person
 3 stromingen
o 1. Psychodynamische (freud)
o 2. Humanistische
o 3. Karaktertrekken & temperament




2

, Psychodynamische psychologie
o Aandacht voor het geheel van de mens
 Denken, handelen en voelen
o Aandacht voor de energie dat ons motiveert
 Onbewuste verlangen, herinneringen, conflicten
 Psychoanalyse
o Methode om psychische stoornissen te behandelen
 Humanistische psychologie
o Aandacht voor
 Mogelijkheden, groei en potenties van de mens
 De vrije wil: keuzes maken en eigen leven beïnvloeden
 Kernpunt voor counseling komt vanuit de pathologie
 Opvattingen over jezelf en de fysieke en emotionele behoeften hebben een
grote invloed op de gedachten, emoties en handelingen




1.2.5 HET ONTWIKKELINGSPERSPECTIEF: VERANDERINGEN DIE
ONTSTAAN DOOR NATURE EN NURTURE
 Aandacht door de interactie tussen erfelijke eigenschappen die in onze
gene zijn vastgesteld en de invloed van onze omgeving
 Aangeboren = nature
o Erfelijke eigenschappen die een invloed hebben op het gedrag
 Aangeleerd = nurture
o Omgevingsfactoren die een invloed hebben het gedrag


1.2.6 HET SOCIOCULTURELE PERSPECTIEF: HET INDIVIDU IN CONTEXT
 Legt de nadruk op het belang van sociale interacties, sociaal leren en het
cultureel perspectief
 Aandacht voor
o Sociale interacties




3

, o Sociaal leren
o Agressie
o Vooroordelen
o Gehoorzaamheid
o Sociale invloeden
 Het biologisch wordt hier niet aan de kant gezet
 Nieuwe: kracht van de situatie
 Cultuur = complexe mix van taal, waarden, tradities die ontwikkeld werden
en worden door een groep mensen en die wordt gedeeld met anderen
 Holisme = visie die totaliteit altijd belangrijker is dan de som der delen alle
perspectieven bij elkaar geven een holistisch beeld van het menselijk
gedrag

1.2.7 HET VERANDERENDE BEELD VAN DE PSYCHOLOGIE
 Niet vasthangen aan 1 visie
 Vroeger waren de verschillende aanhangers in conflict
 Nu bundelen ze hun krachten
 Hybride vormen van psychologie: evolutionaire ontwikkelingspsychologen
 De neurowetenschappen zijn een pijler geworden in het vakgebied
 Anderen geven veel aandacht aan cultuur

2. LEREN & OMGEVING

2.1 LEREN

 =blijvende veranderingen in gedrag of mentale processen als gevolg van
een bepaalde ervaring
 Ervaring
o Zo leer je er van
o Objecten & gebeurtenissen
 Leren VS instinct
o Elk gedrag dat wij vertonen, werd ons ooit aangeleerd  nurture
 Behaviorisme
o Instinct daarentegen zijn aangeboren gedragingen
 Nature
 Eenvoudige en complexe vormen van leren
o Habitautie  gewoonwording  ik ben het gewoon dat …
 Leren om niet te reageren op de herhaaldelijke aanbiedingen
van een stimulus
  hier gaat het dus om het niet reageren op stimulus
 Stimulus - respons
 Interne stimulus / externe stimulus  concreet waarneembaar gedrag
 Bv. je ziet iemand die je haat je respons is dat je boos wordt
 Badge stage  stimulus
Ooooh neee  respons
  bij iedereen anders




4