BESTUURSRECHT:
inleiding en rechtsbescherming
2020-2021
Brenna
BPM 3e Bach
,All rights reserved to: Prof. Eddy Storms & Prof. Jurgen Neuts Handboek: Algemeen bestuursrecht: grondslagen en beginselen
WAT IS RECHT?
Recht als:
Wetenschap/ systeem: van buiten kijken naar recht
Juridische aspecten: van binnenuit kijken naar recht (hoe denken juristen)
➔ Je leert hoe uitvoerder v/h beroep kijkt naar zijn stiel
➔ Samenleving kan hier anders naar kijken
➔ Telkens vanuit maatschappelijk probleem kijken naar juridische aspecten1
Recht = volgens juristen
• Een systeem waarbij allerhande regels, normen of voorschriften gelden in een bepaalde tijd
en ruimte. (gelden: door overheid gemaakt + gewaakt door overheid dat ze worden nageleefd)
• REGELS, NORMEN, VOORSCHRIFTEN
“Regels, normen en voorschriften zijn geen IS-bepalingen: werkelijkheid, maar ZOU-
bepalingen: wenselijkheid. Beschrijft niet wat iets is, maar hoe het zou moeten zijn.”
• RECHTELIJK SYSTEEM
“Maar eigenlijk is het veranderlijk: Het recht als systeem is iets wat hier en nu het systeem is.”
Vroeger keek en elders kijkt men naar het recht als een stabiele gezette instelling.
‘Wereld verandert, recht niet of andere interpretatie van oude regels’
Om het recht van 2019 te verstaan, moeten we eerst historisch en politiek kijken
(bv grondwet)
1
Voorwaarde: het juridisch aspect moet gelden, van toepassing zijn om over recht te kunnen spreken
1
, All rights reserved to: Prof. Eddy Storms & Prof. Jurgen Neuts Handboek: Algemeen bestuursrecht: grondslagen en beginselen
ONDERSCHEID PRIVAAT EN PUBLIEK RECHT
Juristen bekijken probleem:
Stap 1: Is er een juridisch aspect aanwezig?
A. JA: enkel publiek, enkel privaat, publiek en privaatrechtelijk
B. NEEN: niet publiek en niet privaatrechtelijk
Stap 2: A: Onderscheid maken uit 2 belangrijke delen!
1. Publiek recht = Overheid: organisatie, instellingen & relatie mensen
2. Privaatrecht = relatie mensen/bedrijven/publieke personen onderling
Staat niet in wetteksten
Onderscheid wordt doorgegeven van generatie op generatie
OMDAT: recht < Romeinen: praktisch, regels, dictatuur
Wat is het ene, wat is het andere.
→ DUS wat is het ene niet
Juristen maken in onze tijd en ruimte een fundamenteel onderscheid tussen:
◊ Privaatrecht
mensen onderling (wat zij afspreken heeft kracht van wet)
overheid heeft wel een rolletje (bv regels huwen, maar je moet niet)
overheid mag in ons systeem gebruik maken van privaatrecht (bv contract sluiten)
Verbintenissen: overeenkomst/akkoord/contract in privaat recht
= creatie van rechten en plichten → juridisch verbonden
◊ Publiek recht
werking v/d overheid + relatie overheid – burgers Verbindende kracht
Verbintenissen in publiek recht via eenzijdige bestuurlijke rechtshandelingen
Tot wanneer geldig?
Dwingende kracht
→ Automatisch verval door tijdsverloop
→ Intrekking of opheffing door overheid (onder voorwaarden) *p4 = wettigheidsbeginsel
→ Schorsing of vernietiging door toezichthoudende overheid/bestuursrechter
Beslissing overheid publiek recht vanuit algemeen belang
= is even juridisch bindend als =
Beslissing particulieren privaatrecht vanuit individueel belang
MAAR
Mogelijkheden om beslissing publiek recht aan te vechten is veel
groter dan om privaatrechtelijk contract te verbreken.
omdat je niet akkoord bent gegaan
2
, All rights reserved to: Prof. Eddy Storms & Prof. Jurgen Neuts Handboek: Algemeen bestuursrecht: grondslagen en beginselen
Publiek recht:
• Ongelijkheid Overheid staat boven de mensen
• Onvrijheid Dwang (bv fietspad aanleggen in tuin: Art.16)
• Eenzijdigheid Overheid kan eenzijdig beslissen, moet gn akkoord maken,
maar kan dit wel doen (ook verbintenissen zonder akkoord)
Algemeen belang = tweewegenleer (eenzijdig of contract)
Abstracte term: overheid kan afdwingen wat ze willen → veel macht
1. Getemperd door verkiezingen
2. Getemperd door uitzonderingsrecht
3. Getemperd door wettigheidsbeginsel
Uitzonderingsrecht2: abnormaal recht → bepalingen letterlijk toepassen zoals wet
Strafrecht < publiek recht: crimineel vrij door procedurefout
ZIJN HET OMGEKEERDE VAN ELKAAR
Privaatrecht:
• Gelijkheid We zijn allemaal gelijken onder elkaar
• Vrijheid We kunnen elkaar niets afdwingen, juridisch vrij
• Wederkerigheid Wederkerig: rechten & plichten tegenover elkaar als beiden
instemmen (contract/afspraak: geschreven overeenkomst)
Individueel belang
1. Je kiest met wie je een contract sluit (discriminatie)
2. Je kan onderhandelen (lagere prijs)
Maar als je nt onderhandelt, ben je gebonden aan die prijs
(Al)gemeen recht: normaal recht → ruime interpretatie van wat er staat toepassen
! Opmerking ! Overheid moeit zich niet met privaatrecht, behalve binnen het wettelijk kader:
Aanvullend – dwingend – openbare orde3
! Opmerking ! Dwangsom in het privaatrecht:
Wordt gebruikt zodat mensen zich aan hun plichten zouden houden;
2
Uitzonderingsrecht en gemeen recht kunnen omgewisseld zijn, bv bij communisme
3
Mogelijke examenvraag: Wat is het verschil tussen deze 3?
3
inleiding en rechtsbescherming
2020-2021
Brenna
BPM 3e Bach
,All rights reserved to: Prof. Eddy Storms & Prof. Jurgen Neuts Handboek: Algemeen bestuursrecht: grondslagen en beginselen
WAT IS RECHT?
Recht als:
Wetenschap/ systeem: van buiten kijken naar recht
Juridische aspecten: van binnenuit kijken naar recht (hoe denken juristen)
➔ Je leert hoe uitvoerder v/h beroep kijkt naar zijn stiel
➔ Samenleving kan hier anders naar kijken
➔ Telkens vanuit maatschappelijk probleem kijken naar juridische aspecten1
Recht = volgens juristen
• Een systeem waarbij allerhande regels, normen of voorschriften gelden in een bepaalde tijd
en ruimte. (gelden: door overheid gemaakt + gewaakt door overheid dat ze worden nageleefd)
• REGELS, NORMEN, VOORSCHRIFTEN
“Regels, normen en voorschriften zijn geen IS-bepalingen: werkelijkheid, maar ZOU-
bepalingen: wenselijkheid. Beschrijft niet wat iets is, maar hoe het zou moeten zijn.”
• RECHTELIJK SYSTEEM
“Maar eigenlijk is het veranderlijk: Het recht als systeem is iets wat hier en nu het systeem is.”
Vroeger keek en elders kijkt men naar het recht als een stabiele gezette instelling.
‘Wereld verandert, recht niet of andere interpretatie van oude regels’
Om het recht van 2019 te verstaan, moeten we eerst historisch en politiek kijken
(bv grondwet)
1
Voorwaarde: het juridisch aspect moet gelden, van toepassing zijn om over recht te kunnen spreken
1
, All rights reserved to: Prof. Eddy Storms & Prof. Jurgen Neuts Handboek: Algemeen bestuursrecht: grondslagen en beginselen
ONDERSCHEID PRIVAAT EN PUBLIEK RECHT
Juristen bekijken probleem:
Stap 1: Is er een juridisch aspect aanwezig?
A. JA: enkel publiek, enkel privaat, publiek en privaatrechtelijk
B. NEEN: niet publiek en niet privaatrechtelijk
Stap 2: A: Onderscheid maken uit 2 belangrijke delen!
1. Publiek recht = Overheid: organisatie, instellingen & relatie mensen
2. Privaatrecht = relatie mensen/bedrijven/publieke personen onderling
Staat niet in wetteksten
Onderscheid wordt doorgegeven van generatie op generatie
OMDAT: recht < Romeinen: praktisch, regels, dictatuur
Wat is het ene, wat is het andere.
→ DUS wat is het ene niet
Juristen maken in onze tijd en ruimte een fundamenteel onderscheid tussen:
◊ Privaatrecht
mensen onderling (wat zij afspreken heeft kracht van wet)
overheid heeft wel een rolletje (bv regels huwen, maar je moet niet)
overheid mag in ons systeem gebruik maken van privaatrecht (bv contract sluiten)
Verbintenissen: overeenkomst/akkoord/contract in privaat recht
= creatie van rechten en plichten → juridisch verbonden
◊ Publiek recht
werking v/d overheid + relatie overheid – burgers Verbindende kracht
Verbintenissen in publiek recht via eenzijdige bestuurlijke rechtshandelingen
Tot wanneer geldig?
Dwingende kracht
→ Automatisch verval door tijdsverloop
→ Intrekking of opheffing door overheid (onder voorwaarden) *p4 = wettigheidsbeginsel
→ Schorsing of vernietiging door toezichthoudende overheid/bestuursrechter
Beslissing overheid publiek recht vanuit algemeen belang
= is even juridisch bindend als =
Beslissing particulieren privaatrecht vanuit individueel belang
MAAR
Mogelijkheden om beslissing publiek recht aan te vechten is veel
groter dan om privaatrechtelijk contract te verbreken.
omdat je niet akkoord bent gegaan
2
, All rights reserved to: Prof. Eddy Storms & Prof. Jurgen Neuts Handboek: Algemeen bestuursrecht: grondslagen en beginselen
Publiek recht:
• Ongelijkheid Overheid staat boven de mensen
• Onvrijheid Dwang (bv fietspad aanleggen in tuin: Art.16)
• Eenzijdigheid Overheid kan eenzijdig beslissen, moet gn akkoord maken,
maar kan dit wel doen (ook verbintenissen zonder akkoord)
Algemeen belang = tweewegenleer (eenzijdig of contract)
Abstracte term: overheid kan afdwingen wat ze willen → veel macht
1. Getemperd door verkiezingen
2. Getemperd door uitzonderingsrecht
3. Getemperd door wettigheidsbeginsel
Uitzonderingsrecht2: abnormaal recht → bepalingen letterlijk toepassen zoals wet
Strafrecht < publiek recht: crimineel vrij door procedurefout
ZIJN HET OMGEKEERDE VAN ELKAAR
Privaatrecht:
• Gelijkheid We zijn allemaal gelijken onder elkaar
• Vrijheid We kunnen elkaar niets afdwingen, juridisch vrij
• Wederkerigheid Wederkerig: rechten & plichten tegenover elkaar als beiden
instemmen (contract/afspraak: geschreven overeenkomst)
Individueel belang
1. Je kiest met wie je een contract sluit (discriminatie)
2. Je kan onderhandelen (lagere prijs)
Maar als je nt onderhandelt, ben je gebonden aan die prijs
(Al)gemeen recht: normaal recht → ruime interpretatie van wat er staat toepassen
! Opmerking ! Overheid moeit zich niet met privaatrecht, behalve binnen het wettelijk kader:
Aanvullend – dwingend – openbare orde3
! Opmerking ! Dwangsom in het privaatrecht:
Wordt gebruikt zodat mensen zich aan hun plichten zouden houden;
2
Uitzonderingsrecht en gemeen recht kunnen omgewisseld zijn, bv bij communisme
3
Mogelijke examenvraag: Wat is het verschil tussen deze 3?
3
