1V: ANATOMIE
INLEDINIG
• Anatomie =
– Studie van de bouw menselijk lichaam
• Fysiologie =
– hoe lichaamsfuncties(stelsels) werken
• Zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden
– Grondige kennis van normale werking geeft later beter inzicht in ziekteprocessen
– Eigen taal Terminologia Anatomica
• Iedereen spreekt dezelfde taal
• Weinig tot geen verwarring tussen zorgverleners
• Menselijk lichaam
– 11 orgaanstelsels
– Onderling afhankelijk van – en samenwerkend met elkaar
– Streven naar een veilige stabiele werking = homeostase
Homeostase = evenwicht situatie in ons lichaam -> stabiel intern milieu
Vb: te warm, te veel gedronken, te hoge hartslag
Homeostatische regulering: aanpassingen van de fysiologische processen die moeten
zorgen voor het handhaven van de homeostase
o Receptor (gevoelig voor verandering of prikkel) besturingscentrum
(ontvangt en verwerkt informatie) effector (reageert op signalen van
besturingscentrum en deze versterkt of gaat de prikkel tegen)
,WEEFSELS
DIFFERENTIATIE:
In cellen wordt een deel van het DNA ofwel gewoonlijk, geactiveerd en een ander deel ofwel andere genen
wordt/worden geïnactiveerd. Dat leidt tot het ontstaan van verschillende cellen of differentiatie. Deze cellen
hebben een specifieke functie die bij de genexpressie past.
Cellen kunnen niet alle functies aan
Samenwerking van cellen met eenzelfde specialisatie – cluster van cellen met eenzelfde specialisatie(functie) =
weefsel
Leer van de weefsels = histologie
VIER BASISWEEFSELTYPEN:
1. Dekweefsel
2. Bindweefsel
3. Spierweefsel
4. Zenuwweefsel
DEKWEEFSEL (‘EPITHEEL’) -> ( TREFFEN VAAK KLIEREN AAN)
WAT?
Weefsels die structuren bekleden
o Bedekken in- of uitwendige
oppervlakten
Klieren
o Scheiden producten af
KENMERKEN
Structuur: cellen dicht opeengepakt
Oppervlak:
– Epitheeloppervlak
Apicaal oppervlak
o Is blootgesteld aan een interne of externe omgeving (intern: maag ->
maagklieren sappen worden afgegeven aan maag)
, o Heeft gespecialiseerde structuren
o Vb.:
1. Microvilli: vooral op plaatsen voor opname/afgifte (sterke
oppervlaktevergroting) (uitstulpingen op darmen)
2. Trilharen: gecoördineerde beweging om stoffen te verplaatsen
o vrij oppervlak blootgesteld aan omgeving
o inwendig compartiment
o inwendige transportbuis
Basaalmembraan: verbindt de weefsels met onderliggende structuren (verankering
met dekweefsel met onderliggende structureren)
Stevige binding tussen dekweefsel en onderliggende bindweefsels
Bestaat uit netwerk van eiwitvezels – bevat geen cellen
o Functies:
1. Stevigheid en weerstand tegen vervorming
2. Barrière tegen verplaatsing eiwitten en andere moleculen vanuit
bindweefsels richting dekweefsel
Avasculair: afwezigheid bloedvaten (dekweefsel heeft geen bloedvaten)
Regeneratie: constante vervanging cellen (cellen worden opnieuw aangevoerd, oude
cellen sterven af, nieuwe stellen worden er aangegroeid)
Permanente vernieuwing nodig van dekweefsel
o Sommige leven maar één dag door blootstelling aan mechanische slijtage,
micro-organismen, chemische stoffen, enz.
o Handhaving door voortdurende deling van ongedifferentieerde cellen
(stamcellen) in de diepste lagen van het dekweefsel
FUNCTIES
– Functies
1. Fysieke bescherming
Bescherming tegen externe invloeden en schadelijke stoffen
Vb.: schaven, uitdroging, chemische stoffen, bacteriën, micro-organismen, enz.
INLEDINIG
• Anatomie =
– Studie van de bouw menselijk lichaam
• Fysiologie =
– hoe lichaamsfuncties(stelsels) werken
• Zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden
– Grondige kennis van normale werking geeft later beter inzicht in ziekteprocessen
– Eigen taal Terminologia Anatomica
• Iedereen spreekt dezelfde taal
• Weinig tot geen verwarring tussen zorgverleners
• Menselijk lichaam
– 11 orgaanstelsels
– Onderling afhankelijk van – en samenwerkend met elkaar
– Streven naar een veilige stabiele werking = homeostase
Homeostase = evenwicht situatie in ons lichaam -> stabiel intern milieu
Vb: te warm, te veel gedronken, te hoge hartslag
Homeostatische regulering: aanpassingen van de fysiologische processen die moeten
zorgen voor het handhaven van de homeostase
o Receptor (gevoelig voor verandering of prikkel) besturingscentrum
(ontvangt en verwerkt informatie) effector (reageert op signalen van
besturingscentrum en deze versterkt of gaat de prikkel tegen)
,WEEFSELS
DIFFERENTIATIE:
In cellen wordt een deel van het DNA ofwel gewoonlijk, geactiveerd en een ander deel ofwel andere genen
wordt/worden geïnactiveerd. Dat leidt tot het ontstaan van verschillende cellen of differentiatie. Deze cellen
hebben een specifieke functie die bij de genexpressie past.
Cellen kunnen niet alle functies aan
Samenwerking van cellen met eenzelfde specialisatie – cluster van cellen met eenzelfde specialisatie(functie) =
weefsel
Leer van de weefsels = histologie
VIER BASISWEEFSELTYPEN:
1. Dekweefsel
2. Bindweefsel
3. Spierweefsel
4. Zenuwweefsel
DEKWEEFSEL (‘EPITHEEL’) -> ( TREFFEN VAAK KLIEREN AAN)
WAT?
Weefsels die structuren bekleden
o Bedekken in- of uitwendige
oppervlakten
Klieren
o Scheiden producten af
KENMERKEN
Structuur: cellen dicht opeengepakt
Oppervlak:
– Epitheeloppervlak
Apicaal oppervlak
o Is blootgesteld aan een interne of externe omgeving (intern: maag ->
maagklieren sappen worden afgegeven aan maag)
, o Heeft gespecialiseerde structuren
o Vb.:
1. Microvilli: vooral op plaatsen voor opname/afgifte (sterke
oppervlaktevergroting) (uitstulpingen op darmen)
2. Trilharen: gecoördineerde beweging om stoffen te verplaatsen
o vrij oppervlak blootgesteld aan omgeving
o inwendig compartiment
o inwendige transportbuis
Basaalmembraan: verbindt de weefsels met onderliggende structuren (verankering
met dekweefsel met onderliggende structureren)
Stevige binding tussen dekweefsel en onderliggende bindweefsels
Bestaat uit netwerk van eiwitvezels – bevat geen cellen
o Functies:
1. Stevigheid en weerstand tegen vervorming
2. Barrière tegen verplaatsing eiwitten en andere moleculen vanuit
bindweefsels richting dekweefsel
Avasculair: afwezigheid bloedvaten (dekweefsel heeft geen bloedvaten)
Regeneratie: constante vervanging cellen (cellen worden opnieuw aangevoerd, oude
cellen sterven af, nieuwe stellen worden er aangegroeid)
Permanente vernieuwing nodig van dekweefsel
o Sommige leven maar één dag door blootstelling aan mechanische slijtage,
micro-organismen, chemische stoffen, enz.
o Handhaving door voortdurende deling van ongedifferentieerde cellen
(stamcellen) in de diepste lagen van het dekweefsel
FUNCTIES
– Functies
1. Fysieke bescherming
Bescherming tegen externe invloeden en schadelijke stoffen
Vb.: schaven, uitdroging, chemische stoffen, bacteriën, micro-organismen, enz.
