Week 1 Heup/lies
Werkcollege 1
Casus heup/lies
Een hypothese moet een oorzaak/gevolg relatie hebben en moet meetbaar zijn.
Waar we als fysiotherapeuten iets mee kunnen:
Grondmotorische eigenschappen
● Kracht
● Coördinatie
● ROM, waaronder lenigheid
● Snelheid
Coping: hoe er omgegaan wordt met een klacht
● Coping:
> Cognities
> Self Efficiacy
> Angst / Perceptie
Omgeving
● Druk
● Sociale omgeving
● Werk/school (verplichtingen)
Taakeisen in kaart brengen om de discrepantie tussen wat men wil en kan te overbruggen.
Anamnese:
- Liesklachten sinds begin mei (2 maanden ong)
- Gekomen door verkeerde beweging (erin geschoten)
- Ontstaan: het was een andere les dan normaal gesproken, maar kan geen moment
geven wanneer het is gebeurd, dag erna past last van gekregen/
- Tijdslijn: andere les dan normaal → dag later pas last van → dagen erna verkrampt en
pijnlijk gevoel → deed wat rustiger aan en ging beter → later tot nu
bewegingsbeperkingen bij met name buigen van de heup.
- In tussentijd wat gestretcht, zodat wat opener werd, verder provocerende
bewegingen vermeden
- Provocerende bewegingen: met knieën op de grond zitten en dan voorover buigen
(niet pijnlijk maar wel irritant en beperkend).
- Voorgeschiedenis: heup wel vaker wat vermoeid, maar geen eerdere blessures
verder heeft onderrug een tijd vastgezeten, omdat daar een zenuw bekneld zat aan
de rechterkant. Dit was snel over na een paar ontspannende oefeningen, 3 kwart jaar
geleden.
, - Bij lessen van klassiek dus benen heffen was eerst pijnlijk, maar is nu veel minder.
Nu alleen nog bij dingen op de grond bij al dat buigen dat het gevoelig is zonder
echte pijn.
Vragen:
- Leeftijd, intensiteit dansen (hoe vaak? niveau? hoe lang?)
- Erfelijkheid, aangeboren “afwijkingen” (hypermobiliteit etc.)
- Specifieke locatie van klachten
- Specifieke details over soort pijn, gevoel (scherp/dof)
- Hoe zag het specifieke moment eruit tijdens het optreden van de klacht?
- Intensiteit/snelheid tijdens het optreden van de klacht?
Hypothese:
1. Er is sprake van een tendinopathie in de adductoren (m. adductor magnus; m.
adductor brevis; m. adductor longus; m. gracilis; m. pectineus) met als gevolg
liesklachten.
2. Er is sprake van iliopsoas gerelateerde liespijn, dan wel een ruptuur,
hypertonie of overbelasting met als gevolg liesklachten.
3. Door het liestrauma is er sprake van adductoren gerelateerde liesklachten.
4. Er is sprake van buikwand gerelateerde problematiek (sportman’s hernia) met
als gevolg liesklachten.
5. Als gevolg van een verminderde ROM in de rug, compenseert hij vanuit de
heup. (voornamelijk in de extensie van de rug)
RPS:
Volgens Functiestoornissen Participatie
patiënt Jonge Danser Dansen (klassiek en floorwork)
Ong 2 maanden geleden liesklachten
ontstaan Activiteit
Tijdens “andere” dans les ‘erin geschoten’ Vooroverbuigen met knieën op de
Dagen erna verkrampt en pijnlijk gevoel, grond
vervolgens ging beter tot het Buigen heup (benen heffen)
bewegingsbeperkingen gaf Inverende bewegingen
Volgens Anatomische en functie Participatie
therapeut eigenschappen Dansen
2 maanden Liesklachten, spontaan
ontstaansmoment (dag later pas pijn) Activiteit
Tijdsverloop: dagen erna verkrampt pijnlijk Vooroverbuigen met knieën op de
gevoel, ging beter door rust, maar later grond
bewegingsbeperkingen Buigen heup (benen heffen)
driekwart jaar geleden onderrug Inverende bewegingen
vastgezeten door beknelde zenuw
Beperkte ROM van art. coxae Deze bewegingen zijn niet perse pijnlijk
maar gevoelig en vaak beperkt in de
Homich spiertesten ROM
Mogelijke aandoeningen/ biomedische
doelstellingen:
, Denken aan provocatie en palpatie in
uiterste standen.
1) Iliopsoas gerelateerd:
provocatietest (90 graden en flink
er aan trekken)
In extensie de Thomas test
(hiermee meer op het elastische,
doordat je in de eindstand zit)
2) Adductor gerelateerd:
provocatietest
Hölmich testen
> Squeeze test (kijk naar de
houding waarin de danser adductie
uitoefent)
3) Rectus abdominus/buikwand
gerelateerd
Vragen naar de herkenbare pijn bij
provocatie. Buikspier activeren →
bijvoorbeeld crunch met benen in
extensie.
4) Heupgewricht: Impingement
(Pincer of CAM)
FABER - exorotatie
FADIR - flexie adductie en
endorotatie
Het is hier van belang om te
spelen met de adductie en
endorotatie hoek, doordat je dan
een bepaald stukje pakt.
Herkenbare pijn is hierbij heel
belangrijk
Heupgewricht
> artrose
> labrum → impingement
5) Zenuw bijv. Nerves obturatorius:
innerveert de adductoren.
6) Os pubis (os tenditis pubis)
Zorgen voor forced closure door
middel van druk leveren op bekken
naar elkaar toe. Dan kan de pijn
bijvoorbeeld minder worden (je
stabiliseert het os pubis, dus dan
test je of het de adductoren zijn).
7) Referred pain
> Bijvoorbeeld LWK
● ROM
● Nerve
Volgens Persoonlijke factoren Omgevingsfactoren
patiënt Prestatiedruk Prestatiedruk (voorstelling o.i.d)
werk/school
Druk vanuit de coach
Volgens Persoonlijke factoren Omgevingsfactoren
, therapeut
Onderzoeksplan:
Hypothe Onderzoeksdoelstelling Onderzoeksmiddelen Evidentie
senum (opinion,
mer experience,
evidence)
1 Onderzoeken of er sprake is Weerstandstesten (m. adductor magnus;
van een tendinopathie in de m. adductor brevis; m. adductor longus;
adductoren m. gracilis; m. pectineus)
2 Onderzoeken of er sprake is ● Weerstand - heupflexie
van iliopsoas gerelateerde ● (Lokale) palpatie
liesklachten > buikwand
> trochanter minor
● Op rek brengen
> heupflexoren
3 Onderzoeken of er sprake is ● Palpatie
van adductoren ● Lengte
gerelateerde liesklachten ● Weerstand
● AROM en PROM
● Vooral palperen op de regio van
het bovenbeen (hypertonie)
4 Onderzoeken of er sprake is ● Palpatie
van buikwand gerelateerde ● Niezen/hoesten
problematiek
Leervragen:
● Hoe differentieer je de adductoren?
● Hoe bekijk je goed of er sprake is van bijvoorbeeld een scheurtje of een
tendinopathie?
● Hoe weet je wanneer er sprake is van een scheurtje in de spier of pees?
Testen FAI
Werkcollege 1
Casus heup/lies
Een hypothese moet een oorzaak/gevolg relatie hebben en moet meetbaar zijn.
Waar we als fysiotherapeuten iets mee kunnen:
Grondmotorische eigenschappen
● Kracht
● Coördinatie
● ROM, waaronder lenigheid
● Snelheid
Coping: hoe er omgegaan wordt met een klacht
● Coping:
> Cognities
> Self Efficiacy
> Angst / Perceptie
Omgeving
● Druk
● Sociale omgeving
● Werk/school (verplichtingen)
Taakeisen in kaart brengen om de discrepantie tussen wat men wil en kan te overbruggen.
Anamnese:
- Liesklachten sinds begin mei (2 maanden ong)
- Gekomen door verkeerde beweging (erin geschoten)
- Ontstaan: het was een andere les dan normaal gesproken, maar kan geen moment
geven wanneer het is gebeurd, dag erna past last van gekregen/
- Tijdslijn: andere les dan normaal → dag later pas last van → dagen erna verkrampt en
pijnlijk gevoel → deed wat rustiger aan en ging beter → later tot nu
bewegingsbeperkingen bij met name buigen van de heup.
- In tussentijd wat gestretcht, zodat wat opener werd, verder provocerende
bewegingen vermeden
- Provocerende bewegingen: met knieën op de grond zitten en dan voorover buigen
(niet pijnlijk maar wel irritant en beperkend).
- Voorgeschiedenis: heup wel vaker wat vermoeid, maar geen eerdere blessures
verder heeft onderrug een tijd vastgezeten, omdat daar een zenuw bekneld zat aan
de rechterkant. Dit was snel over na een paar ontspannende oefeningen, 3 kwart jaar
geleden.
, - Bij lessen van klassiek dus benen heffen was eerst pijnlijk, maar is nu veel minder.
Nu alleen nog bij dingen op de grond bij al dat buigen dat het gevoelig is zonder
echte pijn.
Vragen:
- Leeftijd, intensiteit dansen (hoe vaak? niveau? hoe lang?)
- Erfelijkheid, aangeboren “afwijkingen” (hypermobiliteit etc.)
- Specifieke locatie van klachten
- Specifieke details over soort pijn, gevoel (scherp/dof)
- Hoe zag het specifieke moment eruit tijdens het optreden van de klacht?
- Intensiteit/snelheid tijdens het optreden van de klacht?
Hypothese:
1. Er is sprake van een tendinopathie in de adductoren (m. adductor magnus; m.
adductor brevis; m. adductor longus; m. gracilis; m. pectineus) met als gevolg
liesklachten.
2. Er is sprake van iliopsoas gerelateerde liespijn, dan wel een ruptuur,
hypertonie of overbelasting met als gevolg liesklachten.
3. Door het liestrauma is er sprake van adductoren gerelateerde liesklachten.
4. Er is sprake van buikwand gerelateerde problematiek (sportman’s hernia) met
als gevolg liesklachten.
5. Als gevolg van een verminderde ROM in de rug, compenseert hij vanuit de
heup. (voornamelijk in de extensie van de rug)
RPS:
Volgens Functiestoornissen Participatie
patiënt Jonge Danser Dansen (klassiek en floorwork)
Ong 2 maanden geleden liesklachten
ontstaan Activiteit
Tijdens “andere” dans les ‘erin geschoten’ Vooroverbuigen met knieën op de
Dagen erna verkrampt en pijnlijk gevoel, grond
vervolgens ging beter tot het Buigen heup (benen heffen)
bewegingsbeperkingen gaf Inverende bewegingen
Volgens Anatomische en functie Participatie
therapeut eigenschappen Dansen
2 maanden Liesklachten, spontaan
ontstaansmoment (dag later pas pijn) Activiteit
Tijdsverloop: dagen erna verkrampt pijnlijk Vooroverbuigen met knieën op de
gevoel, ging beter door rust, maar later grond
bewegingsbeperkingen Buigen heup (benen heffen)
driekwart jaar geleden onderrug Inverende bewegingen
vastgezeten door beknelde zenuw
Beperkte ROM van art. coxae Deze bewegingen zijn niet perse pijnlijk
maar gevoelig en vaak beperkt in de
Homich spiertesten ROM
Mogelijke aandoeningen/ biomedische
doelstellingen:
, Denken aan provocatie en palpatie in
uiterste standen.
1) Iliopsoas gerelateerd:
provocatietest (90 graden en flink
er aan trekken)
In extensie de Thomas test
(hiermee meer op het elastische,
doordat je in de eindstand zit)
2) Adductor gerelateerd:
provocatietest
Hölmich testen
> Squeeze test (kijk naar de
houding waarin de danser adductie
uitoefent)
3) Rectus abdominus/buikwand
gerelateerd
Vragen naar de herkenbare pijn bij
provocatie. Buikspier activeren →
bijvoorbeeld crunch met benen in
extensie.
4) Heupgewricht: Impingement
(Pincer of CAM)
FABER - exorotatie
FADIR - flexie adductie en
endorotatie
Het is hier van belang om te
spelen met de adductie en
endorotatie hoek, doordat je dan
een bepaald stukje pakt.
Herkenbare pijn is hierbij heel
belangrijk
Heupgewricht
> artrose
> labrum → impingement
5) Zenuw bijv. Nerves obturatorius:
innerveert de adductoren.
6) Os pubis (os tenditis pubis)
Zorgen voor forced closure door
middel van druk leveren op bekken
naar elkaar toe. Dan kan de pijn
bijvoorbeeld minder worden (je
stabiliseert het os pubis, dus dan
test je of het de adductoren zijn).
7) Referred pain
> Bijvoorbeeld LWK
● ROM
● Nerve
Volgens Persoonlijke factoren Omgevingsfactoren
patiënt Prestatiedruk Prestatiedruk (voorstelling o.i.d)
werk/school
Druk vanuit de coach
Volgens Persoonlijke factoren Omgevingsfactoren
, therapeut
Onderzoeksplan:
Hypothe Onderzoeksdoelstelling Onderzoeksmiddelen Evidentie
senum (opinion,
mer experience,
evidence)
1 Onderzoeken of er sprake is Weerstandstesten (m. adductor magnus;
van een tendinopathie in de m. adductor brevis; m. adductor longus;
adductoren m. gracilis; m. pectineus)
2 Onderzoeken of er sprake is ● Weerstand - heupflexie
van iliopsoas gerelateerde ● (Lokale) palpatie
liesklachten > buikwand
> trochanter minor
● Op rek brengen
> heupflexoren
3 Onderzoeken of er sprake is ● Palpatie
van adductoren ● Lengte
gerelateerde liesklachten ● Weerstand
● AROM en PROM
● Vooral palperen op de regio van
het bovenbeen (hypertonie)
4 Onderzoeken of er sprake is ● Palpatie
van buikwand gerelateerde ● Niezen/hoesten
problematiek
Leervragen:
● Hoe differentieer je de adductoren?
● Hoe bekijk je goed of er sprake is van bijvoorbeeld een scheurtje of een
tendinopathie?
● Hoe weet je wanneer er sprake is van een scheurtje in de spier of pees?
Testen FAI
