Evoluties in het veiligheidsdenken
A – vragen uit alle hoofdstukken
Zoë Wittevrongel-Liefhooghe
,Inhoudsopgave
Inleiding In de schemerzone tussen waarheid, leugen en herinnering...................................................2
Hoofdstuk 1 Historische modellen, besef en denkrichtingen.................................................................6
Hoofdstuk 3 Oudheid en de Romeinen................................................................................................12
Hoofdstuk 4 De Middeleeuwen............................................................................................................14
Hoofdstuk 5 Renaissance, Humanisme en Barok..................................................................................17
Verlichting............................................................................................................................................19
Hoofdstuk 6 Franse Revolutie, 1789-1815 + De Belgische Revolutie, 1815-1830 + De Industriële
Revolutie, 1770-1890...........................................................................................................................19
Hoofdstuk 7 Fin de siècle, 1890-1914 + Wereldbrand, 1914-1918.......................................................22
Hoofdstuk 8 Het interbellum, 1919-1939 + De Tweede Wereldoorlog, 1939-1945 + De koude oorlog,
1945-1989 + De risicomaatschappij, 1990-2022...................................................................................23
GEEN BEGRIPPEN..................................................................................................................................23
Besluit Een futurologisch besluit..........................................................................................................23
Evoluties in het veiligheidsdenken
2
, Inleiding
In de schemerzone tussen waarheid, leugen en herinnering
11 september 2001 = een viertal terrorististische aanslagen op de Amerikaanse twin towers van
het WTC / het Pentagon door Al Qaida (Osama Bin Laden) d.m.v. 4 gekaapte
passagiersvliegtuigen.
Abortuswet = was een wet die Koning Boudewijn op 3 april 1990 weigerde te bekrachtigen. Hij
verzocht vervolgens de regering om een rechtsgeldige oplossing aan te brengen voor dit
probleem. Eerste minister Wilfried Martens redeneerde vervolgens dat de koning zich in de
"feitelijke onmogelijkheid om te regeren" bevond, zodat in Raad verenigde Ministers, conform de
Belgische Grondwet, de wet zelf kon ondertekenen. Hiervoor werd Boudewijn voor 36 uur van zijn
functie 'ontheven'.
Albert I = was van 23 december 1909 tot 17 februari 1934 de derde koning der Belgen. Hij was
ook koning tijdens WOI.
Amerikaanse Burgeroorlog = was een 4 jaar durend conflict tussen de noordelijke staten (Unie) /
de zuidelijke staten (Confederatie). Eindigden in een overwinning voor de Unie waardoor de
afschaffing van de slavernij werd ingebracht.
Anuna De Wever = een Belgische klimaatactiviste uit Mortsel. Ze riep samen scholieren via
sociale media op om te gaan betogen in Brussel voor ons klimaat. (“spijbelen voor het klimaat”)
Bril (700 jaar geleden) = Kennis verzamelen, het lezen en observeren is niet langer het privilege
van jonge mensen. Eén van de eerst brillen is te zien op een schilderij van Jan van Eyck, de
Madonna met kanunnik Joris van der Paele. / Een bril is een optisch instrument dat voor de ogen
gedragen wordt en de ametropie(refractiefout) van het oog compenseert, waardoor de drager
scherper ziet.
Bottinekes = Het Bijzonder Bijstandsteam (BBT): is een interventiegroep van de Antwerpse politie
die ingrijpt bij crisissituaties. Het BBT wordt voornamelijk ingezet binnen de politiezone Antwerpen
en in bepaalde gevallen in de lokale politiezones in de regio Antwerpen en is een soort lokale
variant van de speciale eenheid (CGSU) van de Federale Politie. Zijn de oorzaak van Jonathan
Jacob, een agressieve drugsverslaafde, die ze te hard handig hadden willen koest houden.
Boudewijn = was de 6de koning van België die nogal in het licht kwam door de Abortuswet die hij
weigerde te ondertekenen wegens zijn katholiek karakter.
Burgerwacht = was een Belgische militie die bestond van 1830 tot 1914 om de orde te
handhaven, plunderingen te verhinderen of om op te trekken tegen Nederland. Ze was
georganiseerd op gemeentelijk niveau en samengesteld uit burgers tussen 21 en 50 jaar, vooral
jonge vrijgezellen. De standaarddienst bestond in het wacht optrekken en patrouilles uitvoeren
voor de beveiliging van personen, het behoud van eigendommen en het handhaven van de
openbare orde.
Charles Darwin = was een Engelse autodidact op het gebied van natuurlijke historie, biologie en
geologie. Darwin ontleent zijn roem aan zijn theorie dat evolutie van soorten wordt gedreven door
natuurlijke selectie. Die Theorie stelde hij op door zijn onderzoek reizen naar Zuid-Amerika /
Australië / Zuid-Afrika waar hij de dieren, planten, fossielen en geologie bestudeerde.
Charlotte Corday = vermoordde op 13 juli 1793 revolutionair, links-extreme politicus en journalist
Jean-Paul Marat in zijn bad. Marat op zijn beurt wordt medeverantwoordelijk geacht voor de
vervolging van en moord op duizenden vermeende tegenstanders van de Franse revolutie. Zij
werd erna geëxecuteerd onder de guillotine.
Collaboratie = samenwerken met de vijand, is een concept dat plaatsvond in WOII onder het
bewind van Koning Leopold III. Tijdens de oorlog had je mensen die meededen met de nazi en ook
joden opspoorden, dit waren de collaborateurs.
Delphine Boël = is een Belgische kunstenares. In haar werken, meestal uitgevoerd in papier-
maché, verwerkt ze persoonlijke thema's. Boël claimt een buitenechtelijke dochter te zijn van de
voormalige koning Albert II van België. Nu herkent als prinses
Evoluties in het veiligheidsdenken
2
A – vragen uit alle hoofdstukken
Zoë Wittevrongel-Liefhooghe
,Inhoudsopgave
Inleiding In de schemerzone tussen waarheid, leugen en herinnering...................................................2
Hoofdstuk 1 Historische modellen, besef en denkrichtingen.................................................................6
Hoofdstuk 3 Oudheid en de Romeinen................................................................................................12
Hoofdstuk 4 De Middeleeuwen............................................................................................................14
Hoofdstuk 5 Renaissance, Humanisme en Barok..................................................................................17
Verlichting............................................................................................................................................19
Hoofdstuk 6 Franse Revolutie, 1789-1815 + De Belgische Revolutie, 1815-1830 + De Industriële
Revolutie, 1770-1890...........................................................................................................................19
Hoofdstuk 7 Fin de siècle, 1890-1914 + Wereldbrand, 1914-1918.......................................................22
Hoofdstuk 8 Het interbellum, 1919-1939 + De Tweede Wereldoorlog, 1939-1945 + De koude oorlog,
1945-1989 + De risicomaatschappij, 1990-2022...................................................................................23
GEEN BEGRIPPEN..................................................................................................................................23
Besluit Een futurologisch besluit..........................................................................................................23
Evoluties in het veiligheidsdenken
2
, Inleiding
In de schemerzone tussen waarheid, leugen en herinnering
11 september 2001 = een viertal terrorististische aanslagen op de Amerikaanse twin towers van
het WTC / het Pentagon door Al Qaida (Osama Bin Laden) d.m.v. 4 gekaapte
passagiersvliegtuigen.
Abortuswet = was een wet die Koning Boudewijn op 3 april 1990 weigerde te bekrachtigen. Hij
verzocht vervolgens de regering om een rechtsgeldige oplossing aan te brengen voor dit
probleem. Eerste minister Wilfried Martens redeneerde vervolgens dat de koning zich in de
"feitelijke onmogelijkheid om te regeren" bevond, zodat in Raad verenigde Ministers, conform de
Belgische Grondwet, de wet zelf kon ondertekenen. Hiervoor werd Boudewijn voor 36 uur van zijn
functie 'ontheven'.
Albert I = was van 23 december 1909 tot 17 februari 1934 de derde koning der Belgen. Hij was
ook koning tijdens WOI.
Amerikaanse Burgeroorlog = was een 4 jaar durend conflict tussen de noordelijke staten (Unie) /
de zuidelijke staten (Confederatie). Eindigden in een overwinning voor de Unie waardoor de
afschaffing van de slavernij werd ingebracht.
Anuna De Wever = een Belgische klimaatactiviste uit Mortsel. Ze riep samen scholieren via
sociale media op om te gaan betogen in Brussel voor ons klimaat. (“spijbelen voor het klimaat”)
Bril (700 jaar geleden) = Kennis verzamelen, het lezen en observeren is niet langer het privilege
van jonge mensen. Eén van de eerst brillen is te zien op een schilderij van Jan van Eyck, de
Madonna met kanunnik Joris van der Paele. / Een bril is een optisch instrument dat voor de ogen
gedragen wordt en de ametropie(refractiefout) van het oog compenseert, waardoor de drager
scherper ziet.
Bottinekes = Het Bijzonder Bijstandsteam (BBT): is een interventiegroep van de Antwerpse politie
die ingrijpt bij crisissituaties. Het BBT wordt voornamelijk ingezet binnen de politiezone Antwerpen
en in bepaalde gevallen in de lokale politiezones in de regio Antwerpen en is een soort lokale
variant van de speciale eenheid (CGSU) van de Federale Politie. Zijn de oorzaak van Jonathan
Jacob, een agressieve drugsverslaafde, die ze te hard handig hadden willen koest houden.
Boudewijn = was de 6de koning van België die nogal in het licht kwam door de Abortuswet die hij
weigerde te ondertekenen wegens zijn katholiek karakter.
Burgerwacht = was een Belgische militie die bestond van 1830 tot 1914 om de orde te
handhaven, plunderingen te verhinderen of om op te trekken tegen Nederland. Ze was
georganiseerd op gemeentelijk niveau en samengesteld uit burgers tussen 21 en 50 jaar, vooral
jonge vrijgezellen. De standaarddienst bestond in het wacht optrekken en patrouilles uitvoeren
voor de beveiliging van personen, het behoud van eigendommen en het handhaven van de
openbare orde.
Charles Darwin = was een Engelse autodidact op het gebied van natuurlijke historie, biologie en
geologie. Darwin ontleent zijn roem aan zijn theorie dat evolutie van soorten wordt gedreven door
natuurlijke selectie. Die Theorie stelde hij op door zijn onderzoek reizen naar Zuid-Amerika /
Australië / Zuid-Afrika waar hij de dieren, planten, fossielen en geologie bestudeerde.
Charlotte Corday = vermoordde op 13 juli 1793 revolutionair, links-extreme politicus en journalist
Jean-Paul Marat in zijn bad. Marat op zijn beurt wordt medeverantwoordelijk geacht voor de
vervolging van en moord op duizenden vermeende tegenstanders van de Franse revolutie. Zij
werd erna geëxecuteerd onder de guillotine.
Collaboratie = samenwerken met de vijand, is een concept dat plaatsvond in WOII onder het
bewind van Koning Leopold III. Tijdens de oorlog had je mensen die meededen met de nazi en ook
joden opspoorden, dit waren de collaborateurs.
Delphine Boël = is een Belgische kunstenares. In haar werken, meestal uitgevoerd in papier-
maché, verwerkt ze persoonlijke thema's. Boël claimt een buitenechtelijke dochter te zijn van de
voormalige koning Albert II van België. Nu herkent als prinses
Evoluties in het veiligheidsdenken
2
