Inleiding strafrecht
tentamen donderdag 13 januari 2022 om 09:00 uur – hertentamen vrijdag 8 april 2022 om 09:00 uur
Het tentamen:
Thuis
Donderdag 13 januari
09:00-11:45 uur
Online via ANS
Openboek
One-way test navigation !!
30 meerkeuze (= 80%)
1 casusvraag (= 20%) -> maximumaantal woorden
Oefententamen op BrightSpace
10 januari 15:00-17:00 vragenuurtje
Bekendmaking cijfers uiterlijk 26 januari
Inzage op 27 januari 09:00-12:00 !!
Tips openvragen:
• Verwijs secuur naar de relevante regelgeving en/of jurisprudentie.
• Noem de naam van het arrest én de relevante paragrafen/rechtsoverwegingen uit het arrest.
• Antwoord moet een goedlopend, samenhangend verhaal zijn
• Volledige zinnen die op elkaar aansluiten, géén steekwoorden!
• Correct Nederlands.
• Lees en check je antwoord kritisch voordat je naar de volgende vraag gaat
,Hoorcollege week 1: introductie van het strafrecht
Leerdoelen: u kunt…
• benoemen en beschrijven op welke dragende beginselen en uitgangspunten het materiële en
formele strafrecht zijn gebaseerd en uit die beginselen en uitgangspunten implicaties afleiden voor
concrete aspecten van het positieve recht.
• de verschillende fasen van het strafproces alsmede de bij die verschillende fasen behorende en
werkzame actoren benoemen en onderscheiden.
• de betekenis van de algemene voorwaarden voor strafbaarheid uitleggen en toelichten hoe deze
zich tot elkaar verhouden.
• uitleggen op welke wijze de vervolgingsbeslissing wordt genomen, wat deze kan inhouden en op
welke wijze strafrechtelijk beleid in de Nederlandse strafrechtspleging wordt vormgegeven.
• aan de hand van de in een eenvoudige casus gegeven feiten en omstandigheden, beoordelen of
aan de voorwaarden van een materieelrechtelijk leerstuk is voldaan.
• aan de hand van de in een eenvoudige casus gegeven feiten en omstandigheden, beoordelen of
aan de voorwaarden voor de toepassing van strafvorderlijke bevoegdheden is voldaan.
• in een eenvoudige casus, aan de hand van het beslissingsmodel van artikel 348/350 Sv, bepalen tot
welke einduitspraak de rechter moet komen.
• in een eenvoudige casus beoordelen of, en onder welke voorwaarden, strafrechtelijke sancties
mogen worden toegepast.
Afgelopen zomer, op 6 juli 2021, Peter R. de Vries neergeschoten in Amsterdam. Net nadat hij bij RTL
Boulevard was geweest op weg naar de volgende afspraak. 10/11 dagen later overleed hij. Publiek
figuur met veel vertrouwen, omdat hij eerlijk overkwam doordat hij tegen het onrecht streed (zoals
de zaak Nicky Verstappen, maar ook tegen onterechte veroordelingen en waarschuwde voor de
georganiseerde misdaad). Een menselijk drama.
Het recht en het strafrecht in het bijzonder gaat over mensen (zowel slachtoffers als daders). Hier
kunnen we op heel veel verschillende manieren naar kijken, zoals sociaal wetenschappelijk en
psychologisch.
Het strafrecht
• Strafrecht = een rechtsgebied naast burgerlijk recht, bestuursrecht, staatsrecht, Europees recht,
etc.
• Het is een zelfstandig rechtsgebied, dat nauw met andere rechtsgebieden is verbonden.
• Het strafrecht ‘houdt zich bezig met het bestraffen van personen die een strafbaar feit hebben’
begaan (naar: Kronenberg en De Wilde).
- Bestraffen: welke sancties kent het strafrecht en wanneer en waarom mag worden gestraft?
- Hoe kan het tot bestraffing komen en hoe vindt bestraffing plaats?
- Personen: wie kunnen worden bestraft?
- Strafbaar feit: wanneer is daarvan sprake?
Het strafrecht benadert
• Strafrecht kan op verschillende manieren worden bekeken.
• Vanuit criminologie:
, - Perspectief van het slachtoffer en nabestaanden;
- Perspectief van de verdachte en dader;
- Perspectief van de overheid.
• Juristen herkennen deze perspectieven, maar stellen daarbij andere vragen.
Kijken vooral op een normatieve manier, dus niet alleen hoe iets is maar ook naar hoe iets zou
moeten zijn/hoe iets behoort.
Kader: democratische rechtsstaat
• Strafrecht bestaat in het verband van een democratische rechtsstaat.
- strafrecht democratisch gefundeerd;
- inzet van het strafrecht moet aan rechtsstatelijke eisen voldoen.
• Rechtsstatelijke eisen zijn o.a.:
- eerbiedigen van grond- en mensenrechten;
- legaliteitsbeginsel.
Dus we gaan uit van een verdachte i.p.v. een dader. Totdat het tegendeel bewezen is.
Waar gaat het over?
a) Materieel strafrecht: deel van het strafrecht dat gaat over strafbare feiten en strafrechtelijke
aansprakelijkheid voor die feiten.
b) Formeel strafrecht: deel van het strafrecht dat gaat over opsporing, vervolging en berechting van
strafbare feiten.
c) Sanctierecht: recht betreffende strafrechtelijke sancties.
a) Materieel strafrecht
• Kronenberg en De Wilde: ‘het materiële strafrecht bepaalt welk gedrag niet toegestaan is en welke
personen daarvoor kunnen worden bestraft.’
• Materieel strafrecht gaat dus over:
- Personen. Wie kan strafrechtelijk aansprake- lijk worden gesteld? → natuurlijke personen (wij
mensen) en rechtspersonen (bijv. verenigingen)
- Gedrag: welk gedrag is wel/niet strafbaar?
• Materieel strafrecht gaat ook over:
- Uitsluiting van strafrechtelijke aansprakelijkheid. → ontoerekeningsvatbaar
- Verruiming van strafrechtelijke aansprake- lijkheid. → meerdere daders (medeplichtigheid)
• Waar vinden we materieel strafrecht?
→ Wetboek van Strafrecht is de belangrijkste, maar ook heel veel materieel strafrecht vinden we
juist hierbuiten;
- Wet wapens en munitie
- Opiumwet (=drugs)
- Wegenverkeerswet
- ….
*Let op: kan ook op niveau van gemeentes en provincies! Zoals een APV.
tentamen donderdag 13 januari 2022 om 09:00 uur – hertentamen vrijdag 8 april 2022 om 09:00 uur
Het tentamen:
Thuis
Donderdag 13 januari
09:00-11:45 uur
Online via ANS
Openboek
One-way test navigation !!
30 meerkeuze (= 80%)
1 casusvraag (= 20%) -> maximumaantal woorden
Oefententamen op BrightSpace
10 januari 15:00-17:00 vragenuurtje
Bekendmaking cijfers uiterlijk 26 januari
Inzage op 27 januari 09:00-12:00 !!
Tips openvragen:
• Verwijs secuur naar de relevante regelgeving en/of jurisprudentie.
• Noem de naam van het arrest én de relevante paragrafen/rechtsoverwegingen uit het arrest.
• Antwoord moet een goedlopend, samenhangend verhaal zijn
• Volledige zinnen die op elkaar aansluiten, géén steekwoorden!
• Correct Nederlands.
• Lees en check je antwoord kritisch voordat je naar de volgende vraag gaat
,Hoorcollege week 1: introductie van het strafrecht
Leerdoelen: u kunt…
• benoemen en beschrijven op welke dragende beginselen en uitgangspunten het materiële en
formele strafrecht zijn gebaseerd en uit die beginselen en uitgangspunten implicaties afleiden voor
concrete aspecten van het positieve recht.
• de verschillende fasen van het strafproces alsmede de bij die verschillende fasen behorende en
werkzame actoren benoemen en onderscheiden.
• de betekenis van de algemene voorwaarden voor strafbaarheid uitleggen en toelichten hoe deze
zich tot elkaar verhouden.
• uitleggen op welke wijze de vervolgingsbeslissing wordt genomen, wat deze kan inhouden en op
welke wijze strafrechtelijk beleid in de Nederlandse strafrechtspleging wordt vormgegeven.
• aan de hand van de in een eenvoudige casus gegeven feiten en omstandigheden, beoordelen of
aan de voorwaarden van een materieelrechtelijk leerstuk is voldaan.
• aan de hand van de in een eenvoudige casus gegeven feiten en omstandigheden, beoordelen of
aan de voorwaarden voor de toepassing van strafvorderlijke bevoegdheden is voldaan.
• in een eenvoudige casus, aan de hand van het beslissingsmodel van artikel 348/350 Sv, bepalen tot
welke einduitspraak de rechter moet komen.
• in een eenvoudige casus beoordelen of, en onder welke voorwaarden, strafrechtelijke sancties
mogen worden toegepast.
Afgelopen zomer, op 6 juli 2021, Peter R. de Vries neergeschoten in Amsterdam. Net nadat hij bij RTL
Boulevard was geweest op weg naar de volgende afspraak. 10/11 dagen later overleed hij. Publiek
figuur met veel vertrouwen, omdat hij eerlijk overkwam doordat hij tegen het onrecht streed (zoals
de zaak Nicky Verstappen, maar ook tegen onterechte veroordelingen en waarschuwde voor de
georganiseerde misdaad). Een menselijk drama.
Het recht en het strafrecht in het bijzonder gaat over mensen (zowel slachtoffers als daders). Hier
kunnen we op heel veel verschillende manieren naar kijken, zoals sociaal wetenschappelijk en
psychologisch.
Het strafrecht
• Strafrecht = een rechtsgebied naast burgerlijk recht, bestuursrecht, staatsrecht, Europees recht,
etc.
• Het is een zelfstandig rechtsgebied, dat nauw met andere rechtsgebieden is verbonden.
• Het strafrecht ‘houdt zich bezig met het bestraffen van personen die een strafbaar feit hebben’
begaan (naar: Kronenberg en De Wilde).
- Bestraffen: welke sancties kent het strafrecht en wanneer en waarom mag worden gestraft?
- Hoe kan het tot bestraffing komen en hoe vindt bestraffing plaats?
- Personen: wie kunnen worden bestraft?
- Strafbaar feit: wanneer is daarvan sprake?
Het strafrecht benadert
• Strafrecht kan op verschillende manieren worden bekeken.
• Vanuit criminologie:
, - Perspectief van het slachtoffer en nabestaanden;
- Perspectief van de verdachte en dader;
- Perspectief van de overheid.
• Juristen herkennen deze perspectieven, maar stellen daarbij andere vragen.
Kijken vooral op een normatieve manier, dus niet alleen hoe iets is maar ook naar hoe iets zou
moeten zijn/hoe iets behoort.
Kader: democratische rechtsstaat
• Strafrecht bestaat in het verband van een democratische rechtsstaat.
- strafrecht democratisch gefundeerd;
- inzet van het strafrecht moet aan rechtsstatelijke eisen voldoen.
• Rechtsstatelijke eisen zijn o.a.:
- eerbiedigen van grond- en mensenrechten;
- legaliteitsbeginsel.
Dus we gaan uit van een verdachte i.p.v. een dader. Totdat het tegendeel bewezen is.
Waar gaat het over?
a) Materieel strafrecht: deel van het strafrecht dat gaat over strafbare feiten en strafrechtelijke
aansprakelijkheid voor die feiten.
b) Formeel strafrecht: deel van het strafrecht dat gaat over opsporing, vervolging en berechting van
strafbare feiten.
c) Sanctierecht: recht betreffende strafrechtelijke sancties.
a) Materieel strafrecht
• Kronenberg en De Wilde: ‘het materiële strafrecht bepaalt welk gedrag niet toegestaan is en welke
personen daarvoor kunnen worden bestraft.’
• Materieel strafrecht gaat dus over:
- Personen. Wie kan strafrechtelijk aansprake- lijk worden gesteld? → natuurlijke personen (wij
mensen) en rechtspersonen (bijv. verenigingen)
- Gedrag: welk gedrag is wel/niet strafbaar?
• Materieel strafrecht gaat ook over:
- Uitsluiting van strafrechtelijke aansprakelijkheid. → ontoerekeningsvatbaar
- Verruiming van strafrechtelijke aansprake- lijkheid. → meerdere daders (medeplichtigheid)
• Waar vinden we materieel strafrecht?
→ Wetboek van Strafrecht is de belangrijkste, maar ook heel veel materieel strafrecht vinden we
juist hierbuiten;
- Wet wapens en munitie
- Opiumwet (=drugs)
- Wegenverkeerswet
- ….
*Let op: kan ook op niveau van gemeentes en provincies! Zoals een APV.
