Geschiedenis
Proloog
Belang van geschiedenis, ontwikkelen historisch bewustzijn.
Inleving en beleving aandacht besteed.
Reken kundig en taalkundig belang; Jaartallen, verhalen vertellen en beleven.
Ontluikend historisch tijdsbesef: Verleden, dingen anders waren dan nu.
Aanvankelijk historisch tijdbesef: Verdelen onderverdeeld in tijdvakken.
Voorgezet historisch tijdbesef: Feitelijke kennis en inzicht in kader van 10 tijdvakken.
,Hoofdstuk 1:
Jagers en boeren (tot 3000 v. Chr)
1.1
Vragen geschiedenisles:
- Hoe plaats je een onderwerp in de tijd?
- Welke beeldvormers zet je in?
- Welke bronnen zet je in?
- Welke verwerking kies je?
- Hoe ontwikkel je het historisch tijdsbesef van kinderen?
- Hoe laat je kinderen historische denken en redeneren?
- Hoe sluit ik in deze les aan bij de kerndoelen?
Succesvolle geschiedenisles:
- Pakkende, motiverende inleiding (zorg voor betrokkenheid).
- Doelstelling concreet geformuleerd.
- Nagedacht over beginsituatie van kinderen en rekening gehouden met
preconcepten en belevingswereld.
- Beeldvormers ingezet.
- Onderwerp in de tijd geplaatst.
- Verdiept in historische onderwerp en sta boven de stof.
- Geoefend, enthousiast en motiverend kan vertellen over historisch onderwerp.
- Afwisseling (werkvormen, interactie, materiaalgebruik, vragen, niveau).
- Inleiding, kern en verwerking/afsluiting.
- Passende verwerking, past bij lesdoel.
- Kinderen nadenken → historisch redeneren.
- Relatie gelegd met actualiteit/het heden.
- Bewuste keuzes gemaakt over gekozen invalshoek.
- Een “grap in les”
Lesbeschrijving:
- Algemene gegevens (school, groep, groepsgrootte, naam leerkracht ect)
- Beginsituatie, voorkennis en vaardigheden kinderen. Aangeven:
• Voortborduurt op zaken die ze al gehad hebben.
• Terugkomt op een moeilijkheid.
• Probeert een aanknopingspunt te vinden voor iets nieuws.
- Doelstellingen, SMART geformuleerd. Soorten doelen:
• Kennis (cognitief doel): Welke begrippen en structureren kinderen
moeten kennen?
• Vaardigheidsdoel: Wat moeten de leerlingen kunnen?
• Product- en procesdoelen: Proces = lange termijn.
• Persoonlijke doelstelling: Eigen leerdoel van student.
• Attitudedoelen: Positieve leerhouding.
- Praktische voorbereiding, acties om de les te kunnen geven.
• Informatiebronnen.
• Leermiddelen die je gaat gebruiken.
- Aanbieding/didactische aanpak, manier waarop je denkt dat de les gaat
verlopen:
• Basis les volgens stramien (inleiding-kern-afsluiting).
• Lesonderdelen kern en afsluiting/verwerking.
, • Organisatie, rolverdeling van de klas.
• Tijdsduur.
- Achtergrondinformatie, kennis die noodzakelijk voor de les is.
- Evaluatie en/of reflectie, aangeven hoeverre de gestelde doelen bereikt zijn.
- Conclusie, belangrijkste opbrengst voor leerlingen en jou is.
Voordelen lessencyclus:
- Overeen met onderwijspraktijk.
- Leert beter ordenen.
- Meer zicht op wat een onderwerp mogelijk is.
- Intensiever contact met een klas.
- Meer diepgang.
- Als student vaak succeservaring.
- Je wint tijd (4 lessen over 1 onderwerp, kost minder tijd).
- Gericht vooruitwerken.
- Meer plezier.
Invalshoeken:
1) Economische invalshoek: (productie georganiseerd, levensonderhouden,
opbrengst verdeeld?)
- Verschillende maatschappij types.
- Overgangen naar nieuwe maatschappijtypen.
2) Politieke invalshoek: (macht verdeeld, macht beleefd, macht zichtbaar)
- Marco- en microsituaties (gezin tot staatsbestel).
- Emancipatiebewegingen/revoluties.
3) Culturele invalshoek: (betekenissen heden en verleden, culturele omgeving
bewerkt, invloed bij wetenschap, techniek en onderwijs)
- Culturele verscheidenheid.
- Plaatst van het individu binnen de cultuur.
4) Ecologische invalshoek:
- Invloed natuurlijk milieu op cultuur.
- Houding van groep ten opzichte natuur.
Elke invalshoek wordt geplaatst in de tijd en de ruimte.
, 1.2
Geschiedenis gaat over het verleden van de menselijke cultuur.
Drie lange periodes in de prehistorie:
- Tijd van jager-verzamelaars.
- Revolutionaire overgang naar landbouwsamenleving.
- Ontstaan van de eerste steden, buiten Europa.
Ongeveer 14 miljard jaar geleden “een oerknal/big bang”, toen ontstond heelal. Niet
zeker of dit echt zo is. Aarde is wel 4,6 miljard jaar oud. Nadat er zeeën ontstonden,
gingen cellen zicht ontwikkelen tot waterdieren. Deze evolueerde tot amfibieën, zo
ontstonden er landdieren.
Tussen de 225 miljard jaar en 65 miljard jaar geleden, leefde dinosaurussen, naast
andere zoogdieren.
In Nederland ook potten van dino’s gevonden, leefden in de buurt van Maastricht.
Mens langzaam ontwikkeld tot moderne mens/homo sapiens.
Homo erectus, fossielen van 2 tot 1,5 jaar oud, erkend als voorouder van moderne
mens.
Wordt aangenomen dat eerste mens uit Afrika. Oudste mensachtige vondst
4.400.000 jaar geleden.
Homo erectus onderscheid zich van andere fossielen, door grote herseninhoud. Was
instaat omwerktuigen en vuistbijlen te maken.
40.000 jaar geleden, ging homo erectus van Afrika naar Europa.
In Afrika ontstond tussen 200.000 en 100.000 jaar geleden, de moderne mens.,
Oudste vonden homo sapiens, in Marokko. Homo sapiens verliet ook continent,
vestigde zich in West-Europa.
Neanderthalers leefde tussen 250.000 en 40.000 jaar geleden.
Wetenschappers gaan vanuit dat Neanderthalers en moderne mens contact gehad
hebben, rond 180.000 jaar geleden in Nabije Oosten. Kregen ook kinderen samen,
alleen dochters vruchtbaar, niet-Afrikanen 2% neanderthalers-DNA bij zich dragen.
Mensen denken dat Neanderthalers “dom” zijn. Maar maakte al: Sieraden,
werktuigen, bijlen en begroeven mensen met rituelen.
Oudste sporen van bewoning in Nederland, 400.000 jaar oud. Stamt uit paleolithicum
(oude steentijd).
Proloog
Belang van geschiedenis, ontwikkelen historisch bewustzijn.
Inleving en beleving aandacht besteed.
Reken kundig en taalkundig belang; Jaartallen, verhalen vertellen en beleven.
Ontluikend historisch tijdsbesef: Verleden, dingen anders waren dan nu.
Aanvankelijk historisch tijdbesef: Verdelen onderverdeeld in tijdvakken.
Voorgezet historisch tijdbesef: Feitelijke kennis en inzicht in kader van 10 tijdvakken.
,Hoofdstuk 1:
Jagers en boeren (tot 3000 v. Chr)
1.1
Vragen geschiedenisles:
- Hoe plaats je een onderwerp in de tijd?
- Welke beeldvormers zet je in?
- Welke bronnen zet je in?
- Welke verwerking kies je?
- Hoe ontwikkel je het historisch tijdsbesef van kinderen?
- Hoe laat je kinderen historische denken en redeneren?
- Hoe sluit ik in deze les aan bij de kerndoelen?
Succesvolle geschiedenisles:
- Pakkende, motiverende inleiding (zorg voor betrokkenheid).
- Doelstelling concreet geformuleerd.
- Nagedacht over beginsituatie van kinderen en rekening gehouden met
preconcepten en belevingswereld.
- Beeldvormers ingezet.
- Onderwerp in de tijd geplaatst.
- Verdiept in historische onderwerp en sta boven de stof.
- Geoefend, enthousiast en motiverend kan vertellen over historisch onderwerp.
- Afwisseling (werkvormen, interactie, materiaalgebruik, vragen, niveau).
- Inleiding, kern en verwerking/afsluiting.
- Passende verwerking, past bij lesdoel.
- Kinderen nadenken → historisch redeneren.
- Relatie gelegd met actualiteit/het heden.
- Bewuste keuzes gemaakt over gekozen invalshoek.
- Een “grap in les”
Lesbeschrijving:
- Algemene gegevens (school, groep, groepsgrootte, naam leerkracht ect)
- Beginsituatie, voorkennis en vaardigheden kinderen. Aangeven:
• Voortborduurt op zaken die ze al gehad hebben.
• Terugkomt op een moeilijkheid.
• Probeert een aanknopingspunt te vinden voor iets nieuws.
- Doelstellingen, SMART geformuleerd. Soorten doelen:
• Kennis (cognitief doel): Welke begrippen en structureren kinderen
moeten kennen?
• Vaardigheidsdoel: Wat moeten de leerlingen kunnen?
• Product- en procesdoelen: Proces = lange termijn.
• Persoonlijke doelstelling: Eigen leerdoel van student.
• Attitudedoelen: Positieve leerhouding.
- Praktische voorbereiding, acties om de les te kunnen geven.
• Informatiebronnen.
• Leermiddelen die je gaat gebruiken.
- Aanbieding/didactische aanpak, manier waarop je denkt dat de les gaat
verlopen:
• Basis les volgens stramien (inleiding-kern-afsluiting).
• Lesonderdelen kern en afsluiting/verwerking.
, • Organisatie, rolverdeling van de klas.
• Tijdsduur.
- Achtergrondinformatie, kennis die noodzakelijk voor de les is.
- Evaluatie en/of reflectie, aangeven hoeverre de gestelde doelen bereikt zijn.
- Conclusie, belangrijkste opbrengst voor leerlingen en jou is.
Voordelen lessencyclus:
- Overeen met onderwijspraktijk.
- Leert beter ordenen.
- Meer zicht op wat een onderwerp mogelijk is.
- Intensiever contact met een klas.
- Meer diepgang.
- Als student vaak succeservaring.
- Je wint tijd (4 lessen over 1 onderwerp, kost minder tijd).
- Gericht vooruitwerken.
- Meer plezier.
Invalshoeken:
1) Economische invalshoek: (productie georganiseerd, levensonderhouden,
opbrengst verdeeld?)
- Verschillende maatschappij types.
- Overgangen naar nieuwe maatschappijtypen.
2) Politieke invalshoek: (macht verdeeld, macht beleefd, macht zichtbaar)
- Marco- en microsituaties (gezin tot staatsbestel).
- Emancipatiebewegingen/revoluties.
3) Culturele invalshoek: (betekenissen heden en verleden, culturele omgeving
bewerkt, invloed bij wetenschap, techniek en onderwijs)
- Culturele verscheidenheid.
- Plaatst van het individu binnen de cultuur.
4) Ecologische invalshoek:
- Invloed natuurlijk milieu op cultuur.
- Houding van groep ten opzichte natuur.
Elke invalshoek wordt geplaatst in de tijd en de ruimte.
, 1.2
Geschiedenis gaat over het verleden van de menselijke cultuur.
Drie lange periodes in de prehistorie:
- Tijd van jager-verzamelaars.
- Revolutionaire overgang naar landbouwsamenleving.
- Ontstaan van de eerste steden, buiten Europa.
Ongeveer 14 miljard jaar geleden “een oerknal/big bang”, toen ontstond heelal. Niet
zeker of dit echt zo is. Aarde is wel 4,6 miljard jaar oud. Nadat er zeeën ontstonden,
gingen cellen zicht ontwikkelen tot waterdieren. Deze evolueerde tot amfibieën, zo
ontstonden er landdieren.
Tussen de 225 miljard jaar en 65 miljard jaar geleden, leefde dinosaurussen, naast
andere zoogdieren.
In Nederland ook potten van dino’s gevonden, leefden in de buurt van Maastricht.
Mens langzaam ontwikkeld tot moderne mens/homo sapiens.
Homo erectus, fossielen van 2 tot 1,5 jaar oud, erkend als voorouder van moderne
mens.
Wordt aangenomen dat eerste mens uit Afrika. Oudste mensachtige vondst
4.400.000 jaar geleden.
Homo erectus onderscheid zich van andere fossielen, door grote herseninhoud. Was
instaat omwerktuigen en vuistbijlen te maken.
40.000 jaar geleden, ging homo erectus van Afrika naar Europa.
In Afrika ontstond tussen 200.000 en 100.000 jaar geleden, de moderne mens.,
Oudste vonden homo sapiens, in Marokko. Homo sapiens verliet ook continent,
vestigde zich in West-Europa.
Neanderthalers leefde tussen 250.000 en 40.000 jaar geleden.
Wetenschappers gaan vanuit dat Neanderthalers en moderne mens contact gehad
hebben, rond 180.000 jaar geleden in Nabije Oosten. Kregen ook kinderen samen,
alleen dochters vruchtbaar, niet-Afrikanen 2% neanderthalers-DNA bij zich dragen.
Mensen denken dat Neanderthalers “dom” zijn. Maar maakte al: Sieraden,
werktuigen, bijlen en begroeven mensen met rituelen.
Oudste sporen van bewoning in Nederland, 400.000 jaar oud. Stamt uit paleolithicum
(oude steentijd).
