Sociale psychologie - Automatisch of autonoom?
Sociale psychologie > de wetenschap naar de wijze waarop de gedachte, gevoelens en
gedragingen van mensen worden beïnvloed door feitelijke en denkbeeldige aanwezigheid
van mensen
Autonoom > alle beslissingen zelf nemen.
Automatisch > beslissingen worden beïnvloedt
Impact: 3 niveaus van verwerking
Op welke manier kan je – door kennis over sociale psychologie – impact hebben op:
• Persoonlijk niveau: wat herken je in je persoonlijke leven? Verandert dat je perspectief op
verleden, heden en toekomst?
• Professioneel niveau: wat herken je voor je toekomstige beroep? Wat betekent dat voor
hoe je professional wilt zijn? en voor hoe je wilt bijdragen aan je vak
• Maatschappelijk niveau: wat herken je in de wereld op je heen? Wat betekent dat voor je
perspectief op jouw positie en bijdrage aan de maatschappij?
Basismotieven van gedachten en gedrag, als het gaat om sociale psychologie:
1.Behoefte om ons goed te voelen over onszelf.
2.De wereld om ons heen accuraat waar te nemen.
Persoonlijkheidspsychologie > kijkt naar het individu en wat er in het individu gebeurt.
Sociologie > hoe groepen onderling van elkaar zich gedragen
Common sense > gezond verstand
Hindsight bias > de wijsheid die achteraf heel logisch is voor hetgeen wat gebeurt is. die
wijsheid wordt vaak common sense genoemd.
Mensen hebben het idee zelf keuzes te maken, maar het meeste denken en waarnemen
gaat echter via een automatische piloot. Die wordt bepaald door het feit dat we mens zijn
tussen andere mensen.
Schema’s > voorgevormd denken, mentale structuren die onze kennis over de sociale
wereld organiseren
• Alle sociale informatie die op ons afkomt, verwerken we grotendeels via voorgevormd
denken (schema’s) en sluiproutes (heuristieken). Onbewust nemen we de kortste weg en
zien we de wereld zoals die niet is.
• Persevaratie-effect > laat zien dat menen bevindingen van zichzelf hebben ondanks dat
het tegendeel wordt bewezen
• Bestraffingseffect > als schema’s extreem omslaan bij nieuwe informatie
• Schema’s beïnvloeden verwachtingen en het uitkomen van verwachtingen
- Self-fulfilling prophecy > je laat de verwachting uitkomen. Je gaat je gedragen naar
de verwachting
- Pygmalion-effect > een ‘positieve’ selffilfulling prophecy, als je een positieve
verwachting hebt van iemand, gaan ze beter presteren
Beoordelingsheuristiek > mentale aanname die mensen gebruiken om snel en efficiënt te
oordelen
• Beschikbaarheidsheuristiek > mentale aaname waarbij mensen een oordeel baseren op
het gemak waarmee ze iets voor de geest kunnen halen
• Representativiteitsheuristiek > mentale aanname waarbij mensen iets classificeren op
grond van de mate waarin het lijkt op een karakteristiek geval
- Bijv denken wat iemand studeert op basis van uiterlijke kenmerken, stereotype
, • Anker- en correctieheuristiek > mentale aanname waarbij mensen een getal of waarde
als beginpunt gebruiken, en vervolgen onvoldoende op dit ankerpunt scoren
Sociale psychologie > de wetenschap naar de wijze waarop de gedachte, gevoelens en
gedragingen van mensen worden beïnvloed door feitelijke en denkbeeldige aanwezigheid
van mensen
Autonoom > alle beslissingen zelf nemen.
Automatisch > beslissingen worden beïnvloedt
Impact: 3 niveaus van verwerking
Op welke manier kan je – door kennis over sociale psychologie – impact hebben op:
• Persoonlijk niveau: wat herken je in je persoonlijke leven? Verandert dat je perspectief op
verleden, heden en toekomst?
• Professioneel niveau: wat herken je voor je toekomstige beroep? Wat betekent dat voor
hoe je professional wilt zijn? en voor hoe je wilt bijdragen aan je vak
• Maatschappelijk niveau: wat herken je in de wereld op je heen? Wat betekent dat voor je
perspectief op jouw positie en bijdrage aan de maatschappij?
Basismotieven van gedachten en gedrag, als het gaat om sociale psychologie:
1.Behoefte om ons goed te voelen over onszelf.
2.De wereld om ons heen accuraat waar te nemen.
Persoonlijkheidspsychologie > kijkt naar het individu en wat er in het individu gebeurt.
Sociologie > hoe groepen onderling van elkaar zich gedragen
Common sense > gezond verstand
Hindsight bias > de wijsheid die achteraf heel logisch is voor hetgeen wat gebeurt is. die
wijsheid wordt vaak common sense genoemd.
Mensen hebben het idee zelf keuzes te maken, maar het meeste denken en waarnemen
gaat echter via een automatische piloot. Die wordt bepaald door het feit dat we mens zijn
tussen andere mensen.
Schema’s > voorgevormd denken, mentale structuren die onze kennis over de sociale
wereld organiseren
• Alle sociale informatie die op ons afkomt, verwerken we grotendeels via voorgevormd
denken (schema’s) en sluiproutes (heuristieken). Onbewust nemen we de kortste weg en
zien we de wereld zoals die niet is.
• Persevaratie-effect > laat zien dat menen bevindingen van zichzelf hebben ondanks dat
het tegendeel wordt bewezen
• Bestraffingseffect > als schema’s extreem omslaan bij nieuwe informatie
• Schema’s beïnvloeden verwachtingen en het uitkomen van verwachtingen
- Self-fulfilling prophecy > je laat de verwachting uitkomen. Je gaat je gedragen naar
de verwachting
- Pygmalion-effect > een ‘positieve’ selffilfulling prophecy, als je een positieve
verwachting hebt van iemand, gaan ze beter presteren
Beoordelingsheuristiek > mentale aanname die mensen gebruiken om snel en efficiënt te
oordelen
• Beschikbaarheidsheuristiek > mentale aaname waarbij mensen een oordeel baseren op
het gemak waarmee ze iets voor de geest kunnen halen
• Representativiteitsheuristiek > mentale aanname waarbij mensen iets classificeren op
grond van de mate waarin het lijkt op een karakteristiek geval
- Bijv denken wat iemand studeert op basis van uiterlijke kenmerken, stereotype
, • Anker- en correctieheuristiek > mentale aanname waarbij mensen een getal of waarde
als beginpunt gebruiken, en vervolgen onvoldoende op dit ankerpunt scoren
