‘De beraadtermijn:
zelfbeschikkingsrecht of bescherming
van de ongeborenen?’
Artikel over een eventuele wijziging van de Wet afbreking zwangerschap
(Wafz)
Hogeschool Leiden Opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening
Klas Collegejaar 2020/2021 blok 2 Datum 1 februari 2021
,Inhoudsopgave
Inleiding......................................................................................................................................................2
1 De zwangerschapsafbreking....................................................................................................................4
1.1 Voorwaarden zwangerschapsafbreking............................................................................................4
2 Wetgeving Nederland..............................................................................................................................5
2.1 De geschiedenis van de wetgeving...................................................................................................5
2.2 Wet afbreking zwangerschap...........................................................................................................6
2.3 Wetboek van Strafrecht....................................................................................................................6
3 Huidige situatie........................................................................................................................................7
3.1 Abortus in Nederland........................................................................................................................7
3.2 Het dilemma.....................................................................................................................................7
3.3 Betrokkenen.....................................................................................................................................7
3.3.1 De arts.......................................................................................................................................7
3.3.2 De verwekker.............................................................................................................................7
4 Wetsvoorstel D66....................................................................................................................................8
5 Het dilemma: de beraadtermijn..............................................................................................................8
5.1 Doel beraadtermijn...........................................................................................................................8
5.2 Onderzoek onder artsen...................................................................................................................9
5.3 Aantal dagen bedenktijd...................................................................................................................9
5.4 Spijt...................................................................................................................................................9
6 Het dilemma: de beslissing......................................................................................................................9
6.1 Zelfbeschikkingsrecht en autonomie..............................................................................................10
6.2 Informed consent...........................................................................................................................11
6.3 Uitvoering.......................................................................................................................................11
7 Gewenste situatie..................................................................................................................................12
7.1 Subjectief........................................................................................................................................12
7.2 Afschaffen.......................................................................................................................................12
8 Aanbevelingen.......................................................................................................................................13
9 Conclusie...............................................................................................................................................13
Literatuurlijst............................................................................................................................................15
Jurisprudentielijst.....................................................................................................................................16
Inleiding
In 2018 was 2% van de vrouwen in Nederland in verwachting van een kindje. 1’2
Echter, voor niet iedereen is een zwangerschap altijd gewenst. In 2018 kozen
bovendien 31.002 vrouwen voor een zwangerschapsafbreking. 3 De meest
1
CBS 2020, bekeken op 8 januari 2021.
2
Fiom > kenniscollectie > abortus > cijfers en feiten, bekeken op 8 januari 2021.
3
Fiom > kenniscollectie > abortus > cijfers en feiten, bekeken op 8 januari 2021.
, genoemde redenen voor een zwangerschapsafbreking zijn de financiën, het gezin is
compleet of voelde zij zich te jong voelen om een kindje op te voeden. 4
Voor een zwangerschapsafbreking gelden een aantal voorwaarden. Een van deze
voorwaarden is dat indien je langer dan 16 dagen over tijd bent, er een verplichte
bedenktijd van 5 dagen geldt.5 Deze bedenktijd gaat in vanaf de dag dat een arts
de zwangerschap heeft vastgesteld.
Op 13 november 2020 heeft de politieke partij ‘D66’ een wetsvoorstel inclusief een
memorie van toelichting gepubliceerd, waarin zij pleiten voor het afschaffen van de
bedenktijd.6’7 Tweede kamerlid mevrouw Dijkstra geeft aan de wettelijke bedenktijd
‘onnodig en betuttelend’ te vinden. Meerdere politieke partijen zijn hierin te vinden.
Het is een onderwerp wat veel opspeelt en waar mensen hele verschillende
meningen over hebben. Er verschijnen dan ook regelmatig berichten in het nieuws
over de beraadtermijn (zie artikelen hieronder).
In dit artikel zal er dieper worden ingegaan over de zwangerschapsafbreking en de
voorwaarden hiervan. Daarnaast zal er gekeken worden naar de geschiedenis en
de huidige wetgeving in Nederland omtrent een abortus. Vervolgens wordt er
gekeken naar de huidige situatie en het dilemma wat zich afspeelt over de
bedenktijd. Naar aanleiding van deze situatie heeft D66 een wetsvoorstel
opgesteld. Daarop zal er dieper ingegaan worden over het dilemma en zullen
beiden kanten van het dilemma toegelicht worden. Als laatste zal er gekeken
worden wat dan wel de gewenste situatie is met betrekking tot het dilemma en
zullen er aanbevelingen gedaan worden om de huidige situatie te verbeteren.
Voorbeelden van nieuwsberichten:
4
Bijlage bij Kamerstukken II, 2019/20, 30371, nr. 42, p. 93.
5
Art. 3 Wet afbreking zwangerschap
6
D66 2020, bekeken op 13 januari 2021.
7
Memorie van toelichting wijziging wet afbreking zwangerschap 2020, p. 13.
zelfbeschikkingsrecht of bescherming
van de ongeborenen?’
Artikel over een eventuele wijziging van de Wet afbreking zwangerschap
(Wafz)
Hogeschool Leiden Opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening
Klas Collegejaar 2020/2021 blok 2 Datum 1 februari 2021
,Inhoudsopgave
Inleiding......................................................................................................................................................2
1 De zwangerschapsafbreking....................................................................................................................4
1.1 Voorwaarden zwangerschapsafbreking............................................................................................4
2 Wetgeving Nederland..............................................................................................................................5
2.1 De geschiedenis van de wetgeving...................................................................................................5
2.2 Wet afbreking zwangerschap...........................................................................................................6
2.3 Wetboek van Strafrecht....................................................................................................................6
3 Huidige situatie........................................................................................................................................7
3.1 Abortus in Nederland........................................................................................................................7
3.2 Het dilemma.....................................................................................................................................7
3.3 Betrokkenen.....................................................................................................................................7
3.3.1 De arts.......................................................................................................................................7
3.3.2 De verwekker.............................................................................................................................7
4 Wetsvoorstel D66....................................................................................................................................8
5 Het dilemma: de beraadtermijn..............................................................................................................8
5.1 Doel beraadtermijn...........................................................................................................................8
5.2 Onderzoek onder artsen...................................................................................................................9
5.3 Aantal dagen bedenktijd...................................................................................................................9
5.4 Spijt...................................................................................................................................................9
6 Het dilemma: de beslissing......................................................................................................................9
6.1 Zelfbeschikkingsrecht en autonomie..............................................................................................10
6.2 Informed consent...........................................................................................................................11
6.3 Uitvoering.......................................................................................................................................11
7 Gewenste situatie..................................................................................................................................12
7.1 Subjectief........................................................................................................................................12
7.2 Afschaffen.......................................................................................................................................12
8 Aanbevelingen.......................................................................................................................................13
9 Conclusie...............................................................................................................................................13
Literatuurlijst............................................................................................................................................15
Jurisprudentielijst.....................................................................................................................................16
Inleiding
In 2018 was 2% van de vrouwen in Nederland in verwachting van een kindje. 1’2
Echter, voor niet iedereen is een zwangerschap altijd gewenst. In 2018 kozen
bovendien 31.002 vrouwen voor een zwangerschapsafbreking. 3 De meest
1
CBS 2020, bekeken op 8 januari 2021.
2
Fiom > kenniscollectie > abortus > cijfers en feiten, bekeken op 8 januari 2021.
3
Fiom > kenniscollectie > abortus > cijfers en feiten, bekeken op 8 januari 2021.
, genoemde redenen voor een zwangerschapsafbreking zijn de financiën, het gezin is
compleet of voelde zij zich te jong voelen om een kindje op te voeden. 4
Voor een zwangerschapsafbreking gelden een aantal voorwaarden. Een van deze
voorwaarden is dat indien je langer dan 16 dagen over tijd bent, er een verplichte
bedenktijd van 5 dagen geldt.5 Deze bedenktijd gaat in vanaf de dag dat een arts
de zwangerschap heeft vastgesteld.
Op 13 november 2020 heeft de politieke partij ‘D66’ een wetsvoorstel inclusief een
memorie van toelichting gepubliceerd, waarin zij pleiten voor het afschaffen van de
bedenktijd.6’7 Tweede kamerlid mevrouw Dijkstra geeft aan de wettelijke bedenktijd
‘onnodig en betuttelend’ te vinden. Meerdere politieke partijen zijn hierin te vinden.
Het is een onderwerp wat veel opspeelt en waar mensen hele verschillende
meningen over hebben. Er verschijnen dan ook regelmatig berichten in het nieuws
over de beraadtermijn (zie artikelen hieronder).
In dit artikel zal er dieper worden ingegaan over de zwangerschapsafbreking en de
voorwaarden hiervan. Daarnaast zal er gekeken worden naar de geschiedenis en
de huidige wetgeving in Nederland omtrent een abortus. Vervolgens wordt er
gekeken naar de huidige situatie en het dilemma wat zich afspeelt over de
bedenktijd. Naar aanleiding van deze situatie heeft D66 een wetsvoorstel
opgesteld. Daarop zal er dieper ingegaan worden over het dilemma en zullen
beiden kanten van het dilemma toegelicht worden. Als laatste zal er gekeken
worden wat dan wel de gewenste situatie is met betrekking tot het dilemma en
zullen er aanbevelingen gedaan worden om de huidige situatie te verbeteren.
Voorbeelden van nieuwsberichten:
4
Bijlage bij Kamerstukken II, 2019/20, 30371, nr. 42, p. 93.
5
Art. 3 Wet afbreking zwangerschap
6
D66 2020, bekeken op 13 januari 2021.
7
Memorie van toelichting wijziging wet afbreking zwangerschap 2020, p. 13.
