H8 Wonddressing/bandage/immobilisatie
Leerdoelen
Je moet de verschillende lagen van de wonddressing kennen en beschrijven (en in SL2 ook kunnen
aanbrengen). Je moet de toepassing van een drukverband, stentverband en bijzondere slings kennen
(en toepassen in SL2). Als laatste moet je ook de gebruikte immobilisatietechnieken kunnen
beschrijven in eigen woorden, aanbrengen, opvolgen en correct verwijderen.
Verbanden
De volgorde van lagen: wonddressing, secundaire verbandlaag, tertiaire verbandlaag, speciale
bandages en dan nog mogelijks immobilisatietechnieken.
Wonddressing = laag in direct contact met wond: absorberen exsudaat, adherent of niet adherent.
Verbanden zijn essentieel voor het succes van een wondbehandeling. Ze vervullen verschillende
functies:
- Bescherming tegen micro-omgeving en bijkomende beschadigingen of letsels
- Absorptie wondvocht
- Aangepaste druk (dode ruimte verkleinen, let op met te veel = druknecrose)
- Ondersteunen en immobiliseren
o Immobiliseren is in feit het vermijden van beweging tussen de twee wondranden
- Verhogen van de lokale temperatuur: ter bevordering van de wondheling
Verversen van het verband is afhankelijk van hoever de wondheling is al is (zie vorig hoofdstuk).
Zeker als je derde laag van het verband vol is met exsudaat moet je gaan wisselen!
Het is belangrijk dat je een verband goed positioneert, zodat hij niet kan gaan afzakken of kan gaan
opstropen en zo druknecrose kan gaan veroorzaken. Controleer altijd hoeveel druk er op het weefsel
gezet wordt en of je zwelling ziet ontstaan.
Waar je ook altijd naar moet kijken is of het dier het verband normaal verdraagt. Gaan ze eraan
zitten, op kauwen etc? Je kan altijd een kraag geven of ervoor zorgen dat de bovenste laag van het
verband een vieze smaak heeft. Vergeet niet dat het ook een indicatie van pijn kan zijn dat ze eraan
willen gaan zitten.
Secundaire laag
Dit is de laag boven op de wonddressing. Doel: absorptie. Daarnaast zal het ook helpen de
wonddressing op zijn plaats houden, eventueel immobiliseren van het gewricht. Je kunt deze laag
ook gebruiken om een dikke beschermlaag te vormen op bepaalde beenpunten (denk aan het
olecranon).
Er bestaan verschillende soorten: katoenen gaasverbanden, opvulmateriaal, watten etc.
Bij het aanbrengen moet er 50% overlap zijn tussen de 1 e en 2e omwenteling. Maak meerdere lagen
en verdeel de druk. Bij het skills lab letten ze heel streng erop dat je van distaal naar proximaal zo’n
secundair verband aanlegt.
Tertiaire laag
Dit is de laag die de hele zaak gaat verzekeren en echt op zijn plaats gaat
houden. Deze zal mogelijks ook voor nodig druk gaan zorgen (gelijkmatig
en niet te veel natuurlijk). Een voorbeeld van een tertiaire laag is de
, veelgebruikte Vetrap. Je kan het verband circulair aanleggen, maar bij een gewricht in de vorm van
een 8 (zie hierboven).
Het is van belang bij het aanleggen van je Vetrap bijvoorbeeld, erboven en onder nog wel secundaire
laag uitpuilt (zie hierboven bij de 8-ring).
Om het afzakken van het verband te verhinderen kan je kleefstrips (bv Tensoplast) gebruiken. Je kan
sowieso altijd de bovenkant afplakken om vuil niet erin te kunnen laten vallen.
Drukverband
Dit type van verband gebruik je ook oedeem te voorkomen, dode ruimte te
beperken, bloedverlies te controleren en fracturen tijdelijk te stabiliseren. Je gaat
expres veel druk uitoefenen en je weet nooit goed of het te veel is. Daarom mag je
dit verband nooit te lang laten zitten. Vaak controleren en vervangen. Laat de
tenen altijd vrij, bij koud worden of blauw worden het verband meteen weghalen.
Anders ga je van situatie links (dikke tenen) naar situatie rechts (necrose!).
Kleefverband of adhesief verband
Deze zullen we gebruiken wanneer een verband snel zal af gaan zakken en er eigenlijk geen
absorptiefunctie nodig is. Je brengt dit aan na de primaire laag. Nadeel van dit verband is dat het zal
gaan plakken aan haren en de huid en daarom pijnlijk is om te verwijderen. Gebruikt daarom ether
om de lijm te verweken.
Stentverband
Dit gebruik je wanneer je niet ‘circulair’ kan fixeren of inwikkelen. Denk aan
de thorax of de hals bijvoorbeeld.
Je zal eerst je primaire wonddressing aanbrengen en deze via hechtingen
vastmaken. Hierna zal de secundaire laag (steriel gaas of compressen
bijvoorbeeld) ter plaatse gehouden worden door:
- Adhesieve film (scheren!)
- Hechtingen
Het is belangrijk je dressing vaak genoeg te verversen.
De hechting zou je kunnen zetten zoals hiernaast. Je kan de
hechtingen thv de wondranden gebruiken zodat je niet telkens
opnieuw hoeft te gaan hechten na het verversen. Je gebruikt deze
hechtingen nu als een soort lusjes om telkens je nieuwe draden
doorheen te doen.
Sling
Slings kan je alleen bij kleine herkauwers gebruiken normaal gesproken (wellicht ook kleine
herkauwers of kalven). Hierbij ga je de voor- of achterpoot fixeren tegen de romp aan. Bij het
voorbeen is dit een Velpeau sling, bij het achterbeen een Ehmer sling. Je kan dit ook gebruiken om te
fixeren na een luxatie.
Velpeau
We starten hierbij met het wikkelen van een verband om het lidmaat en hierna pas om de thorax.
Leerdoelen
Je moet de verschillende lagen van de wonddressing kennen en beschrijven (en in SL2 ook kunnen
aanbrengen). Je moet de toepassing van een drukverband, stentverband en bijzondere slings kennen
(en toepassen in SL2). Als laatste moet je ook de gebruikte immobilisatietechnieken kunnen
beschrijven in eigen woorden, aanbrengen, opvolgen en correct verwijderen.
Verbanden
De volgorde van lagen: wonddressing, secundaire verbandlaag, tertiaire verbandlaag, speciale
bandages en dan nog mogelijks immobilisatietechnieken.
Wonddressing = laag in direct contact met wond: absorberen exsudaat, adherent of niet adherent.
Verbanden zijn essentieel voor het succes van een wondbehandeling. Ze vervullen verschillende
functies:
- Bescherming tegen micro-omgeving en bijkomende beschadigingen of letsels
- Absorptie wondvocht
- Aangepaste druk (dode ruimte verkleinen, let op met te veel = druknecrose)
- Ondersteunen en immobiliseren
o Immobiliseren is in feit het vermijden van beweging tussen de twee wondranden
- Verhogen van de lokale temperatuur: ter bevordering van de wondheling
Verversen van het verband is afhankelijk van hoever de wondheling is al is (zie vorig hoofdstuk).
Zeker als je derde laag van het verband vol is met exsudaat moet je gaan wisselen!
Het is belangrijk dat je een verband goed positioneert, zodat hij niet kan gaan afzakken of kan gaan
opstropen en zo druknecrose kan gaan veroorzaken. Controleer altijd hoeveel druk er op het weefsel
gezet wordt en of je zwelling ziet ontstaan.
Waar je ook altijd naar moet kijken is of het dier het verband normaal verdraagt. Gaan ze eraan
zitten, op kauwen etc? Je kan altijd een kraag geven of ervoor zorgen dat de bovenste laag van het
verband een vieze smaak heeft. Vergeet niet dat het ook een indicatie van pijn kan zijn dat ze eraan
willen gaan zitten.
Secundaire laag
Dit is de laag boven op de wonddressing. Doel: absorptie. Daarnaast zal het ook helpen de
wonddressing op zijn plaats houden, eventueel immobiliseren van het gewricht. Je kunt deze laag
ook gebruiken om een dikke beschermlaag te vormen op bepaalde beenpunten (denk aan het
olecranon).
Er bestaan verschillende soorten: katoenen gaasverbanden, opvulmateriaal, watten etc.
Bij het aanbrengen moet er 50% overlap zijn tussen de 1 e en 2e omwenteling. Maak meerdere lagen
en verdeel de druk. Bij het skills lab letten ze heel streng erop dat je van distaal naar proximaal zo’n
secundair verband aanlegt.
Tertiaire laag
Dit is de laag die de hele zaak gaat verzekeren en echt op zijn plaats gaat
houden. Deze zal mogelijks ook voor nodig druk gaan zorgen (gelijkmatig
en niet te veel natuurlijk). Een voorbeeld van een tertiaire laag is de
, veelgebruikte Vetrap. Je kan het verband circulair aanleggen, maar bij een gewricht in de vorm van
een 8 (zie hierboven).
Het is van belang bij het aanleggen van je Vetrap bijvoorbeeld, erboven en onder nog wel secundaire
laag uitpuilt (zie hierboven bij de 8-ring).
Om het afzakken van het verband te verhinderen kan je kleefstrips (bv Tensoplast) gebruiken. Je kan
sowieso altijd de bovenkant afplakken om vuil niet erin te kunnen laten vallen.
Drukverband
Dit type van verband gebruik je ook oedeem te voorkomen, dode ruimte te
beperken, bloedverlies te controleren en fracturen tijdelijk te stabiliseren. Je gaat
expres veel druk uitoefenen en je weet nooit goed of het te veel is. Daarom mag je
dit verband nooit te lang laten zitten. Vaak controleren en vervangen. Laat de
tenen altijd vrij, bij koud worden of blauw worden het verband meteen weghalen.
Anders ga je van situatie links (dikke tenen) naar situatie rechts (necrose!).
Kleefverband of adhesief verband
Deze zullen we gebruiken wanneer een verband snel zal af gaan zakken en er eigenlijk geen
absorptiefunctie nodig is. Je brengt dit aan na de primaire laag. Nadeel van dit verband is dat het zal
gaan plakken aan haren en de huid en daarom pijnlijk is om te verwijderen. Gebruikt daarom ether
om de lijm te verweken.
Stentverband
Dit gebruik je wanneer je niet ‘circulair’ kan fixeren of inwikkelen. Denk aan
de thorax of de hals bijvoorbeeld.
Je zal eerst je primaire wonddressing aanbrengen en deze via hechtingen
vastmaken. Hierna zal de secundaire laag (steriel gaas of compressen
bijvoorbeeld) ter plaatse gehouden worden door:
- Adhesieve film (scheren!)
- Hechtingen
Het is belangrijk je dressing vaak genoeg te verversen.
De hechting zou je kunnen zetten zoals hiernaast. Je kan de
hechtingen thv de wondranden gebruiken zodat je niet telkens
opnieuw hoeft te gaan hechten na het verversen. Je gebruikt deze
hechtingen nu als een soort lusjes om telkens je nieuwe draden
doorheen te doen.
Sling
Slings kan je alleen bij kleine herkauwers gebruiken normaal gesproken (wellicht ook kleine
herkauwers of kalven). Hierbij ga je de voor- of achterpoot fixeren tegen de romp aan. Bij het
voorbeen is dit een Velpeau sling, bij het achterbeen een Ehmer sling. Je kan dit ook gebruiken om te
fixeren na een luxatie.
Velpeau
We starten hierbij met het wikkelen van een verband om het lidmaat en hierna pas om de thorax.
