VERSTANDELIJKE BEPERKING 1950: WORSTELLING
Instituutgericht denken Ontwikkeling, integratie als medeburgerschap
Beinvloed door: Instituutgerichte/biomedische visie onder druk
PIONIERS
• Groeiende belangstelling • Onderzoek Fernand: goed handhaven in
Woolfson Beschrijven ‘amentia’ en ‘dementia’ met diagnose en behandeling → steunt lichaam/hersenen maatschappij ex-cliënten
op medische kennis en extreme behandelingsmethodes • Positivisme (Comte) filosofie • Wetenschappers protesteerden tegen
Van Gennep Situeert opsluiting/bewaring tegen achtergrond van overlap feodale naar • Verstedelijking + overgeneralisaties en methodologisch geknoei in
burgerlijke tijdperk industrialisering (eugenetische) studies
Pinel • Beschrijving psychiatrische ziektebeelden (term idiotie) • Evolutiegedachte + • IOWA studies: normaal IQ na verblijf pedagogische
• Onderscheid verstandelijke beperking en krankzinnigheid erfgelijkheidswetten stimulerende omgeving
Esquirol • Idiotie in 3 deelgroepen: verwarden, dementen en iditoten → opvoeding en sociale groep = beïnvloedende
• Directeur van La Salpetère (17e eeuw – bedelaars/marginalen verblijf bezorgen) Biologische zoektocht + factoren
en L’Hospice de Bicêtrice (19e eeuw – echt ziekenhuis) minderwaardigheid
Itard • Medische-pedagogische benadering bij de wilde van Aveyron (stamboomstudies: verband • Studies Bowly & Spitz:
criminaliteit, armoede en leven aan gevaar ontwikkelingsstoornissen bij lang verblijf in
• Natuurwetenschappelijke methode
zijkant) inrichtingen
Séquin • Zette werk Itard verder + kritiek
→ uitstoting en ondergebracht • Goffman: total institutions
• Richtte school op voor idioten, werkte onderwijsmethode uit op basis van
in inrichtingen ter bescherming → persoonlijkheid aangetast, veiligheid en privacy
stimuleren van zintuigelijke functies
maatschappij verloren, extreme sociale controle, verliezen autonoom
K. Triest Oprichter broeders en zusters van liefde
handelen…
Dr. Gouslain Hoofdgeneesheer in krankzinnigheidsgesticht Gent • Normalisatieprincipe (Nirje): levensomstandigheden
→ humanitaire en menslievende aspecten = essentieel bij behandeling zo dicht mogelijk bij gewone omstandigheden
Guggenbühl Natuurfilosofische opvattingen ↔ Duitse psychiatrie: psychische stoornissen • Nadruk ontwikkelingsmogelijkheden in
is ziekte van hersenen theoretische stromingen
Howe Oorzaken (degeneratie) → voorkomen in volgende generaties verminderen Veranderings-en verbeteringspogingen binnen
Binet & Methode om kinderen op te sporen met lichtere vorm van VP, test meten van inrichtingen: kleinschaliger, ouderparticipatie,
Simon natuurlijke intelligentie bewonersinspraak, werkvormen buiten inrichting…
Goddard VP is trainbaar, maar in functie van aangeboren (verminderde) mogelijkheden
Terman IQ = erfelijk en onveranderlijk + raskwaliteiten
, 1992: PARADGIMA-OMSLAG EN GEVOLGEN THEORETISCH MODEL AAIDD
Disability studies (Van Hove) = multi-dimensioneel, functioneel en ondersteuningsmodel
Nieuw theoretisch kader – Uitganspunten:
Beeldvorming o.b.v. 5 dimensies van functioneren
handicap met volgende kenmerken: • Komaf overheersing biomedisch model
1) Intellectueel functioneren (= verstandelijke mogelijkheden)
• Niet inherent aan individu, maar in • Multidisciplinair model
2) Adaptief gedrag
termen van sociale structuren • Handicap = sociaal, politiek, economisch
o Conceptueel
• Secundaire preventie en cultureel fenomeen
o Sociaal
• Verschil en geen afwijking • Behandelen én structurele problemen
o Praktisch
• Interactie individu en samenleving blootleggen
3) Gezondheid
• Inclusie = publieke • Zo veel mogelijk perspectieven
o Lichamelijk
verantwoordelijkheid
o Geestelijk → uiten op andere manier, vaak over het hoofd gezien
Quality of Life 4) Participatie, interactie en sociale rollen
5) Context
o Micro
o Meso
o Macro
Stellen van diagnose
Drie voorwaarden:
1) Significante uitval in intellectueel functioneren
2) Significante uitval in adaptief gedrag
3) Problemen doen zich voor in ontwikkelingsgeschiedenis voor 18 jaar
Naamsverandering AAMR > AAIDD 4)
Disability studies: kritiek op omschrijving AAMR (American Association on Mental Retardation) Opstellen en uitwerken persoonlijk ondersteuningsplan
• focus IQ • Subsidariteitsprincipe bij inschakelen ondersteuninsbronnen
• Schijnbare structuur in praktijk: mensen kunnen meer dan we denken & elke • Ondersteuningsvelden
persoon is anders • Personal Centred Planning
• Supports Intinsity Scale (SIS) = beoordelingsschaal ondersteuningsbehoefte
→ 2007: AAIDD (American Association on Intellectual Developmental Dissabilities) • Thompson
• Focus verstandelijke mogelijkheden • Persoonlijk Ondersteuningsuitkomsten Schaal (POS) instrument om QOL aan hand
• Belang functioneel gedrag en contextuele factoren van zes indicatoren per domein in kaart te brengen
Paradigmaverschuiving want:
1) Geen persoonskenmerk, maar gevolg complex samenspel tussen
mogelijkheden en beperkingen met eisen van omgeving/context
2) Aandacht voor kwaliteit van de context
3) Ondersteuning = centraal concept
Instituutgericht denken Ontwikkeling, integratie als medeburgerschap
Beinvloed door: Instituutgerichte/biomedische visie onder druk
PIONIERS
• Groeiende belangstelling • Onderzoek Fernand: goed handhaven in
Woolfson Beschrijven ‘amentia’ en ‘dementia’ met diagnose en behandeling → steunt lichaam/hersenen maatschappij ex-cliënten
op medische kennis en extreme behandelingsmethodes • Positivisme (Comte) filosofie • Wetenschappers protesteerden tegen
Van Gennep Situeert opsluiting/bewaring tegen achtergrond van overlap feodale naar • Verstedelijking + overgeneralisaties en methodologisch geknoei in
burgerlijke tijdperk industrialisering (eugenetische) studies
Pinel • Beschrijving psychiatrische ziektebeelden (term idiotie) • Evolutiegedachte + • IOWA studies: normaal IQ na verblijf pedagogische
• Onderscheid verstandelijke beperking en krankzinnigheid erfgelijkheidswetten stimulerende omgeving
Esquirol • Idiotie in 3 deelgroepen: verwarden, dementen en iditoten → opvoeding en sociale groep = beïnvloedende
• Directeur van La Salpetère (17e eeuw – bedelaars/marginalen verblijf bezorgen) Biologische zoektocht + factoren
en L’Hospice de Bicêtrice (19e eeuw – echt ziekenhuis) minderwaardigheid
Itard • Medische-pedagogische benadering bij de wilde van Aveyron (stamboomstudies: verband • Studies Bowly & Spitz:
criminaliteit, armoede en leven aan gevaar ontwikkelingsstoornissen bij lang verblijf in
• Natuurwetenschappelijke methode
zijkant) inrichtingen
Séquin • Zette werk Itard verder + kritiek
→ uitstoting en ondergebracht • Goffman: total institutions
• Richtte school op voor idioten, werkte onderwijsmethode uit op basis van
in inrichtingen ter bescherming → persoonlijkheid aangetast, veiligheid en privacy
stimuleren van zintuigelijke functies
maatschappij verloren, extreme sociale controle, verliezen autonoom
K. Triest Oprichter broeders en zusters van liefde
handelen…
Dr. Gouslain Hoofdgeneesheer in krankzinnigheidsgesticht Gent • Normalisatieprincipe (Nirje): levensomstandigheden
→ humanitaire en menslievende aspecten = essentieel bij behandeling zo dicht mogelijk bij gewone omstandigheden
Guggenbühl Natuurfilosofische opvattingen ↔ Duitse psychiatrie: psychische stoornissen • Nadruk ontwikkelingsmogelijkheden in
is ziekte van hersenen theoretische stromingen
Howe Oorzaken (degeneratie) → voorkomen in volgende generaties verminderen Veranderings-en verbeteringspogingen binnen
Binet & Methode om kinderen op te sporen met lichtere vorm van VP, test meten van inrichtingen: kleinschaliger, ouderparticipatie,
Simon natuurlijke intelligentie bewonersinspraak, werkvormen buiten inrichting…
Goddard VP is trainbaar, maar in functie van aangeboren (verminderde) mogelijkheden
Terman IQ = erfelijk en onveranderlijk + raskwaliteiten
, 1992: PARADGIMA-OMSLAG EN GEVOLGEN THEORETISCH MODEL AAIDD
Disability studies (Van Hove) = multi-dimensioneel, functioneel en ondersteuningsmodel
Nieuw theoretisch kader – Uitganspunten:
Beeldvorming o.b.v. 5 dimensies van functioneren
handicap met volgende kenmerken: • Komaf overheersing biomedisch model
1) Intellectueel functioneren (= verstandelijke mogelijkheden)
• Niet inherent aan individu, maar in • Multidisciplinair model
2) Adaptief gedrag
termen van sociale structuren • Handicap = sociaal, politiek, economisch
o Conceptueel
• Secundaire preventie en cultureel fenomeen
o Sociaal
• Verschil en geen afwijking • Behandelen én structurele problemen
o Praktisch
• Interactie individu en samenleving blootleggen
3) Gezondheid
• Inclusie = publieke • Zo veel mogelijk perspectieven
o Lichamelijk
verantwoordelijkheid
o Geestelijk → uiten op andere manier, vaak over het hoofd gezien
Quality of Life 4) Participatie, interactie en sociale rollen
5) Context
o Micro
o Meso
o Macro
Stellen van diagnose
Drie voorwaarden:
1) Significante uitval in intellectueel functioneren
2) Significante uitval in adaptief gedrag
3) Problemen doen zich voor in ontwikkelingsgeschiedenis voor 18 jaar
Naamsverandering AAMR > AAIDD 4)
Disability studies: kritiek op omschrijving AAMR (American Association on Mental Retardation) Opstellen en uitwerken persoonlijk ondersteuningsplan
• focus IQ • Subsidariteitsprincipe bij inschakelen ondersteuninsbronnen
• Schijnbare structuur in praktijk: mensen kunnen meer dan we denken & elke • Ondersteuningsvelden
persoon is anders • Personal Centred Planning
• Supports Intinsity Scale (SIS) = beoordelingsschaal ondersteuningsbehoefte
→ 2007: AAIDD (American Association on Intellectual Developmental Dissabilities) • Thompson
• Focus verstandelijke mogelijkheden • Persoonlijk Ondersteuningsuitkomsten Schaal (POS) instrument om QOL aan hand
• Belang functioneel gedrag en contextuele factoren van zes indicatoren per domein in kaart te brengen
Paradigmaverschuiving want:
1) Geen persoonskenmerk, maar gevolg complex samenspel tussen
mogelijkheden en beperkingen met eisen van omgeving/context
2) Aandacht voor kwaliteit van de context
3) Ondersteuning = centraal concept
