Psychofarmaca
Neurotransmitters Neurotransmitters zijn chemische boodschappers.
Serotonine Serotonine:
Serotonine worden opgeslagen in de blaasjes aan de zenuwuiteinden en
binden zich op de serotonine-receptoren (zenuwweefsel, bloedvaten).
Effect op geheugen, stemming, slaappatroon, emotie, seksuele activiteit,
eetlust, bloedstolling, motiliteit maag-darmkanaal, verwerking pijnprikkels
Dopamine Dopamine
Dopamine wordt opgeslagen in de blaasjes aan de zenuwuiteinden en bindt
zich op de dopamine-receptoren. (d1-d5)
Effect op geluk, genot, blijdschap en welzijn. Deze worden versterkt door
sommige drugs bv XTC.
Heeft ook een effect op de motoriek (ziekte van Parkinson heeft een tekort
aan dopamine).
Noradrenaline Noradrenaline
Wordt opgeslagen in de blaasjes aan de zenuwuiteinden. Na het vrijkomen
in de synaptische spleet terug opgenomen in neuron d.m.v. transporter.
Deze bindt op adrenerge recepteren (a en b receptoren)
Heeft een effect op de stemming, waakzaamheid, alertheid,
bloeddrukregulatie.
Acetylcholine Acetylcholine
Bindt zich op de 2 types receptoren. De muscarine receptoren en de
nicotine receptoren.
Hierbij is er geen heropname in de synaptische spleet, maar afbraak door
enzyme.
Effect op het geheugen en wakker zijn.
GABA GABA
Dit is de belangrijkste inhiberende neurotransmitter in de hersenen. Deze
bindt zich op de GABA-receptoren.
Effect op de verminderde prikkelbaarheid van het neuron.
1
, Antidepressiva Antidepressiva
Depressie wordt veroorzaakt door onevenwicht van neurotransmitters thv
de hersenen: serotonine, dopamine, noradrenaline. Antidepressiva heeft
vaak ook andere indicaties dan depressie.
Op te delen in 3 groepen:
1. Klassieke tricyclische antidepressiva (TCA)
Indicatie:
Vaak ook andere indicaties dan depressie:
- Paniekstoornis
- Dwangneurosen
- Zenuwpijn
- Preventie migraine
- Urine-verlies
Werking:
Ze remmen de heropname van serotonine en/of noradrenaline thv de
synaptische spleet.
MAAR:
à Blokkeren histamine receptoren
à blokkeren muscarine receptoren
à blokkeren a-receptoren
= bijwerkingen
Bijwerkingen:
- Hartritme stoornissen, verlaging convulsieve drempel
- Seksuele stoornissen
- Droge mond, wazig zicht, constipatie, lage bloeddruk
- Sufheid, verhoogde eetlust met gewichtstoename
- Ontrekkingsverschijnselen
Contra-indicaties
- Hartritmestoornissen, hartinfarct
- Epilepsiepatiënten
- Prostaathyperplasie
- Ouderen (cfr. hartproblemen, risico vallen, verwardheid,…)
- Bipolaire stoornis zonder stemmingsstabilisator (kan manische
episodes uitlokken)
- Zelfmoord-risico: overdosering van TCA’s kan fataal zijn!
Voorbeelden:
- Amitriptyline
- Nortriptyline
- Clomipramine
2
Neurotransmitters Neurotransmitters zijn chemische boodschappers.
Serotonine Serotonine:
Serotonine worden opgeslagen in de blaasjes aan de zenuwuiteinden en
binden zich op de serotonine-receptoren (zenuwweefsel, bloedvaten).
Effect op geheugen, stemming, slaappatroon, emotie, seksuele activiteit,
eetlust, bloedstolling, motiliteit maag-darmkanaal, verwerking pijnprikkels
Dopamine Dopamine
Dopamine wordt opgeslagen in de blaasjes aan de zenuwuiteinden en bindt
zich op de dopamine-receptoren. (d1-d5)
Effect op geluk, genot, blijdschap en welzijn. Deze worden versterkt door
sommige drugs bv XTC.
Heeft ook een effect op de motoriek (ziekte van Parkinson heeft een tekort
aan dopamine).
Noradrenaline Noradrenaline
Wordt opgeslagen in de blaasjes aan de zenuwuiteinden. Na het vrijkomen
in de synaptische spleet terug opgenomen in neuron d.m.v. transporter.
Deze bindt op adrenerge recepteren (a en b receptoren)
Heeft een effect op de stemming, waakzaamheid, alertheid,
bloeddrukregulatie.
Acetylcholine Acetylcholine
Bindt zich op de 2 types receptoren. De muscarine receptoren en de
nicotine receptoren.
Hierbij is er geen heropname in de synaptische spleet, maar afbraak door
enzyme.
Effect op het geheugen en wakker zijn.
GABA GABA
Dit is de belangrijkste inhiberende neurotransmitter in de hersenen. Deze
bindt zich op de GABA-receptoren.
Effect op de verminderde prikkelbaarheid van het neuron.
1
, Antidepressiva Antidepressiva
Depressie wordt veroorzaakt door onevenwicht van neurotransmitters thv
de hersenen: serotonine, dopamine, noradrenaline. Antidepressiva heeft
vaak ook andere indicaties dan depressie.
Op te delen in 3 groepen:
1. Klassieke tricyclische antidepressiva (TCA)
Indicatie:
Vaak ook andere indicaties dan depressie:
- Paniekstoornis
- Dwangneurosen
- Zenuwpijn
- Preventie migraine
- Urine-verlies
Werking:
Ze remmen de heropname van serotonine en/of noradrenaline thv de
synaptische spleet.
MAAR:
à Blokkeren histamine receptoren
à blokkeren muscarine receptoren
à blokkeren a-receptoren
= bijwerkingen
Bijwerkingen:
- Hartritme stoornissen, verlaging convulsieve drempel
- Seksuele stoornissen
- Droge mond, wazig zicht, constipatie, lage bloeddruk
- Sufheid, verhoogde eetlust met gewichtstoename
- Ontrekkingsverschijnselen
Contra-indicaties
- Hartritmestoornissen, hartinfarct
- Epilepsiepatiënten
- Prostaathyperplasie
- Ouderen (cfr. hartproblemen, risico vallen, verwardheid,…)
- Bipolaire stoornis zonder stemmingsstabilisator (kan manische
episodes uitlokken)
- Zelfmoord-risico: overdosering van TCA’s kan fataal zijn!
Voorbeelden:
- Amitriptyline
- Nortriptyline
- Clomipramine
2
