Samenvatting Uitgewerkte studiedoelstellingen van cursus reumatologie

Klachten thv gewrichten
STAP 1: Herken dat het om een articulaire pijnklacht gaat

STAP 2: Articulair pijnsyndroom karakteriseren

 Inflammatoir of mechanisch pijnpatroon
o Inflammatoire pijnklachten
 Pijn verergert bij beweging
 Startstijfheid
 Ochtendlijk dominant aspect
 Ochtendstijfheid (>30 min)
 Nachtelijke pijn
o Mechanische pijnklachten
 Pijn verbetert in rust
 Startstijfheid
 Belastingsgebonden pijn
 Ochtendstijfheid (<30 min)
 Nachtelijke pijn: vaak afwezig, tenzij houdingsgebonden pijn
 Tijdsverloop
o Acuut: uren tot dagen
o Subacuut: dagen tot weken
o Chronisch: >6w
o Recurrent: herhaaldelijke episodes
 Patroon van gewrichtsaantasting
o Mono-, oligo-, polyarticulair
 Monoarticulair: 1
 Oligoarticulair: 2-4
 Polyarticulair: >5
o Asymmetrisch of symmetrisch
o Grote of kleine gewrichten
 Grote gewrichten: heupen, schouders, knieën, ellebogen
 Middelgrote gewrichten: polsen, enkels
 Kleine gewrichten: hand-of voetgewrichten
 Artralgie of artritis
o Artralgie: pijnklacht thv gewricht
o Artritis: klinische ontsteking van het gewricht (opzetting, roodheid, warmte,
functieverlies)
 Profiel van patiënt
o Leeftijd, geslacht, comorbiditeiten, medicatiegebruik,…


1

,  Extra-articulaire of systemische klachten
o Extra-articulaire klachten (bv. bij RA, SpA): acuut rood oog, huidafwijkingen
(psoriasis), inflammatoir darmlijden
o Systemische klachten: raynaud, sicca, orale aftose, koorts, frontale hoofdpijn, rash,
vermagering,...




STAP 3: Samenvatting anamnese

 Tijdsverloop
 Aantal gewrichten
 Arteritis / artralgie
 Welk gewricht
 Geslacht
 Leeftijd
 Eventueel extra-articulaire of systemische klachten




2

, 1 Reumatoïde artritis (RA)


 Epidemiologie van RA kennen (typisch patiëntenprofiel)
o 0,5-1% van Europese bevolking  dus niet zeldzaam !
o 3x meer vrouwen
o Piekincidentie: 50-60j (maar in principe treft het alle leeftijdsgroepen)
o Risicofactoren: erfelijkheid, vrouwelijk geslacht, omgevingsfactoren (roken !!)
 Erfelijkheid:
 10-15%
 Enkel voor anti-CCP positieve RA pt, niet voor seronegatieve (anti-
CCP – en RF -)
 Belangrijkste genetische factor in Kaukasische ras: HLA klasse II gen


 Het patroon van gewrichtsaantasting bij RA kunnen beschrijven en herkenningen in
vroege en lang bestaande RA
o Symmetrische polyartritis van kleine en middelgrote gewrichten
 Kleine gewrichten: MCP, MTP, PIP
 Polsen, ellebogen, knieën, schouders en cervicale wervelzuil
 Zelden of nooit: DIP, axiale skelet
o Klinische manifestaties:
 Herkenning vroege RA: actieve artritis
 Duidelijk inflammatoir, >6w
 Dolor: nachtelijk, ochtendlijk dominant, stijfheid (>30min), squeeze
test (tangentiële drukpijn opsporen)
 Tumor: hydrops, synovitis, artritis  zacht, deegachtig, pasteus
 Calor: vooral bij grote gewrichten
 Rubor
 Functio laesa: beperkte ROM, onvolledig vuistslot
 Lang bestaande RA: deformaties en destructies
 Irreversibele gewrichtsdestructie met deformaties  functionaliteit ↓
=> belang van tijdige diagnose en correcte behandeling !!
 Handen:
o PIP: Z-deformatie, boutonnière- en swanneckdeformatie
o MCP: (sub)luxatie, ulnaire deviatie, flexiedeformatie
 Voeten: MTP (hamertenen, klauwtenen)
 Achter- en middenvoet: sub-talaire, mid-tarsale en talo-naviculaire
betrokkenheid, valgusdeformatie




3