Samenvatting spraaktaal

HC Taal 1


Schakelklas: kind krijgt extra taalanbod zodat het daarna goed genoeg het nederlands ontwikkeld om
het goed te kunnen volgen.

TOS: taal ontwikkeling stoornis

Taalachterstand: wanneer er wel een ontwikkeling verloopt maar het verlangzaamt gaat.

VVE: programma van voor- en vroegschoolse educatie. Zodat zoveel mogelijk problemen voorkomen
kunnen worden of vroeg gesignaleerd kunnen worden.

Taalverwerving: een vanzelfsprekend proces. Het zich eigen maken van een taal. Een aangeboren
taalvermogen.

Taalontwikkeling: de manier waarop kinderen woorden en zinnen leren begrijpen en leren gebruiken
(het verwerven van inzicht in het hanteren van grammaticale en communicatieve regels)

Taal is een systeem dat je verwerft. Als doel om juist te kunnen communiceren. Lezen en schrijven is
gekoppeld aan taal maar het is niet hetzelfde.

Bij zowel kinderen als ouderen begrijp je vaak meer dan dat je zelf kan produceren.

Bij het tweede/derde levensjaar heeft het kind de moedertaal deels ontwikkeld. --> tweede taal?

Vanaf 11de levenslaar een nieuwe taal --> vreemde taal.

Dyfasie of specifieke TOS: in de basis aanleg een stoornis in het leersysteem.

ESM: ernstige spraakmoeilijkheden

Taal definitie:
‘Het op basis van een universeel, aangeboren vermogen gevormde geheel van tekens en regels om
deze betekenisgedragende lementen te combineren, waarvan de mens gebruik maakt om zijn
gedachten te articuleren, zijn wereld te ordenen en te communiceren.’

Taalmodaliteiten:
- Auditief – gesproken
- Visueel – manueel
- Schriftelijke taal = code

, HC Taal 2

TOS: (taalontwikkelingsstoornis)
- Gestoorde ontwikkeling van de taal. Erfelijk bepaalde aanleg om niet goed taal te kunnen
ontwikkelen. Taal wordt niet goed verwerkt in de hersenen.
- Geen achterstand maar stoornis.
- Kinderen met tos hebben veel moeite met het verwerven, gebruiken en vaak ook het
begrijpen van taal.
- Ongeveer 5% van alle kinderen heeft TOS.
- Hebben moeite met: taalbegrip, taalproductie en communicatie
- Het is belangrijk om een kind met TOS zelfvertrouwen op te laten bouwen. Bevestigen aan
het kind wat hij goed doet zodat het kind beseft dat hij het ook dingen goed kan, want een
kind wordt vaak erg onzeker. Ook is het belangrijk goede vriendschappen op te bouwen. Ook
is een Com-pas kaartje erg handig, hier staat op dat het kind TOS heeft en er staan eventuele
tips op, zo kunnen mensen beter met het kind communiceren. Het kind kan niet zelf
aangeven dat het TOS heeft dus is het kaartje handiger.
- Kinderen met TOS hebben ook sneller driftbuien aangezien ze zich niet goed kunnen uiten.
Bij de TOS-behandeling wordt dan ook gebruik gemaakt van handgebaar. Twee vuisten op
elkaar is bijvoorbeeld: ik wil hulp/ik zit ergens mee.

Linguïstische niveaus: (taalniveaus in volgorde)
- Fonologie: klankleer, eerste ontwikkeling bij een baby. Bijvoorbeeld huilen of brabbelen
- Semantiek: betreft de inhoud van taal. Eerste woordje tussen de 12 en 15 maanden. Eerst
passief en daarna pas actief. Papa en mama zijn vaak de eerste woordjes omdat het
makkelijke klanken zijn voor een kind om over te nemen. Vaak eerst papa omdat dit
makkelijker is dan mama. Papa en mama zijn eigenlijk brabbelwoordjes omdat het dezelfde
klanken zijn achter elkaar.
- Syntaxis: zinsleer, het combineren van woorden en daar zinnen van maken.
- Morfologie: Veranderen van woorden (ww. tijd) in een zin.
- Pragmatiek, staat voor taalgebruik. Groeit mee met de andere ontwikkelingen. Nette regels
formuleren en weten wat je wel en niet kunt zeggen heeft hier ook mee te maken. Hier is
sprake van vanaf de geboorte. Oogcontact is ook een eigenschap van pragmatiek. Een
autistisch kindje kijkt net langs je of om je heen.

Morfologie en syntaxis horen bij elkaar en vormen samen grammatica.

Logopedische indeling:
BASIS VAN TAAL
- Taalvorm (syntaxis, morfologie, fonologie)
- Taalinhoud (semantiek)
- Taalgebruik (pragmatiek)

Deze drie factoren overlappen elkaar omdat ze invloed op elkaar hebben.

Je kijkt eerst naar taalbegrip. Taalbegrip kan je onderverdelen in receptief/productief.
Is er een probleem met het benoemen van woorden om je heen of het door elkaar heen halen van
woorden. Kortom, kiezen/ vinden of benoemen van klanken van woorden lukt niet. --> semantiek
(taalinhoud) Het niet kunnen benoemen van de klanken heeft weer te maken met fonologie
(taalvorm).