2VZOM: Geneeskunde-Heelkunde: Verpleegkundige aandachtspunten:
Wondzorg:
Les 1:
Herhaling 1V: p15-38:
- Wondgenezingsproces:
• Structuur vd huid: bestaat uit verschillende lagen:
1) Epidermis = beschermlaag die het lichaam bedekt. Bevat geen
bloedvaten.Deze bestaat ook weer uit 5 lagen:
o Binnenste/basale laag = bevat levende cellen die continu nieuwe
huidcellen gaan aanmaken en deze naar boven gaan uwen.
o Stratum spinosum = bevat levende cellen, zeer stevig aan elkaar
verbonden. Ze gaan opschuiven richting boven. Wanneer ze steeds
meer opschuiven worden ze omgezet synthetiseren ze tot
keratohyaline.
o Ganulaire laag/stratum ganulosum = keratohyalinedruppels
conflueren tot granules.
o Hoornlaag/buitenste laag/stratum cornelum = afgeplatte dode
cellen, zonder kern, laten gemakkelijk los worden constant door
nieuwgevormde cellen afgestoten.
o Bij de voetenzolen en handpalmen laag: stratum lucidum = lijkt op
hoornlaag maar bevat nog kernen
2) Dermis/cutis = het bevat bloedvaten, lymfevaten, zenuwuitlopers,
zintuigcellen voor warmte, koude en tast-zinorganen. Bestaat uit
papillaire en reticulaire laag:
o Papillaire laag = losmazig bindweefsel, netwerk van collageen en
elastinevezels. Vormt de overgang met de epidermis.
o Reticulaire laag = veel grotere densiteit met stevig netwerk vn
collageenvezels
3) Hypodermis/subcutis = talrijke fibreuze banden die de cutis met de
onderliggende fascia verbinden. Tussen deze lagen bevinden zich
vetkussens, bieden enerzijds een structurele funcite, en anderzijds als
vetdepot.
,• Fasen van wondgenezing: heel belangrijk bij chronische wondzorg voor de
keuze van je actieve verband:
o Ontstekingsfase:
▪ Acute ontsteking en opruiming van dood weefsel en
bacteriën.
▪ Er ontstaat ook een bloeding die doormiddel van
vasoconstrictie en het aggregeren van de bloedplaatjes
gaat stoppen.
▪ Kenmerken zijn: zwelling, roodheid en pijn. Bij open wonde
kan het ook vocht, een structuur van een stolssell en pijn
zijn.
o Granulatiefase:
▪ Vorming van nieuwe bloedvaten en bindweefsel.
▪ Kenmerk: rood, korrelig aspect aan wondoppervlak =
granulatieweefsel.
o Maturatiefase:
▪ Bindweefselreorganisatie, wondcontractie en
epithelialisatie vind plaats.
o Littekenvorming:
▪ Door maturatie van het collageen neemt het litteken
langzaam zijn uitiendelijke vorm aan.
▪ Eerste weken heel zacht en fragiel
▪ Daarna sterker, roder en dikker
▪ Proces neemt heel veel tijd in beslag.
• Types van wondgenezing:
1) Regeneratieve wondgenezing: enkel opperhuid is beschadigd met de
oppervlakkige wonde.
2) Genezing per secundam: een wonde met necrose, die ook
gecontamineerd en/of geïnfecteerd kan zijn en eventueel ook vreemde
lichamen bevat. Gescheurde wondranden.
, 3) Genezing per primam: zuivere wonde zonder necorse, contaminatie of
vreemde lichamen. Gladde wondranden.
• Wondclassificatie: factoren die de wondheling kunnen beïnvloeden. Wonden
indelen volgens:
o Uitzicht
o Oorzaak
o Graad van infectie
o Kleur
o Wel/niet aanwezigheid van excudaten/wondvocht (kunde meten
aan aantal verbandwissels)
o Diepte (diep is alles dieper dan epidermis)
Er is ook nog een verschil tussen factoren die eigen zijn aan de wond en aan
de patiënt.
Factoren die eigen zijn aan de wond: locatie; eigenschappen weefsel wond en
wondomgeving; type, diepte en uitgebreidheid vd wonde; lokale
bloedvoorziening; graad van micriobioligsche beschadiging
Factoren eigen aan de patieënt: voedingstoestand (eiwitten, suikers, vetten, mineralen),
psychologische toestand en lichaamsbeeld; medicatie; etc.
, Reinigen (bij tekenen van infectie) Ontsmetten
• Wonddiagnostiek:
• Wondbeschrijving: heel belangrijk om te weten hoe de wonde evolueert:
o WCS = rood, geel, zwart
o TIME: Tissue = aan de hand van percentage beschrijven hoeveel
percentage rood, geel of zwart aanwezig is. Kan helpen bij de keuze
van actieve verband.
o Biofilm is ook belangrijk: biedt stevigheid en vertraagd ook de
wondheling en dit moet verwijderd worden.
o Wat kunnen we preventief doen naar bijvoorbeeld voeding zodat de
wonde niet terugkomt of de situatie veregert.
- Wat hebben we geleerd:
• Wondfysiologie – de verschillende fasen
• wondclassificatie
• Er is meer aan een patiënt dan een wonde
• Wanneer we ontsmetten
• Wat een biofilm is
• Een wonde moet je observeren
• Wondzorg is een B1 – en C handeling
Wondfotografie: p297-320:
- Wat kan er misgaan?
Wondzorg:
Les 1:
Herhaling 1V: p15-38:
- Wondgenezingsproces:
• Structuur vd huid: bestaat uit verschillende lagen:
1) Epidermis = beschermlaag die het lichaam bedekt. Bevat geen
bloedvaten.Deze bestaat ook weer uit 5 lagen:
o Binnenste/basale laag = bevat levende cellen die continu nieuwe
huidcellen gaan aanmaken en deze naar boven gaan uwen.
o Stratum spinosum = bevat levende cellen, zeer stevig aan elkaar
verbonden. Ze gaan opschuiven richting boven. Wanneer ze steeds
meer opschuiven worden ze omgezet synthetiseren ze tot
keratohyaline.
o Ganulaire laag/stratum ganulosum = keratohyalinedruppels
conflueren tot granules.
o Hoornlaag/buitenste laag/stratum cornelum = afgeplatte dode
cellen, zonder kern, laten gemakkelijk los worden constant door
nieuwgevormde cellen afgestoten.
o Bij de voetenzolen en handpalmen laag: stratum lucidum = lijkt op
hoornlaag maar bevat nog kernen
2) Dermis/cutis = het bevat bloedvaten, lymfevaten, zenuwuitlopers,
zintuigcellen voor warmte, koude en tast-zinorganen. Bestaat uit
papillaire en reticulaire laag:
o Papillaire laag = losmazig bindweefsel, netwerk van collageen en
elastinevezels. Vormt de overgang met de epidermis.
o Reticulaire laag = veel grotere densiteit met stevig netwerk vn
collageenvezels
3) Hypodermis/subcutis = talrijke fibreuze banden die de cutis met de
onderliggende fascia verbinden. Tussen deze lagen bevinden zich
vetkussens, bieden enerzijds een structurele funcite, en anderzijds als
vetdepot.
,• Fasen van wondgenezing: heel belangrijk bij chronische wondzorg voor de
keuze van je actieve verband:
o Ontstekingsfase:
▪ Acute ontsteking en opruiming van dood weefsel en
bacteriën.
▪ Er ontstaat ook een bloeding die doormiddel van
vasoconstrictie en het aggregeren van de bloedplaatjes
gaat stoppen.
▪ Kenmerken zijn: zwelling, roodheid en pijn. Bij open wonde
kan het ook vocht, een structuur van een stolssell en pijn
zijn.
o Granulatiefase:
▪ Vorming van nieuwe bloedvaten en bindweefsel.
▪ Kenmerk: rood, korrelig aspect aan wondoppervlak =
granulatieweefsel.
o Maturatiefase:
▪ Bindweefselreorganisatie, wondcontractie en
epithelialisatie vind plaats.
o Littekenvorming:
▪ Door maturatie van het collageen neemt het litteken
langzaam zijn uitiendelijke vorm aan.
▪ Eerste weken heel zacht en fragiel
▪ Daarna sterker, roder en dikker
▪ Proces neemt heel veel tijd in beslag.
• Types van wondgenezing:
1) Regeneratieve wondgenezing: enkel opperhuid is beschadigd met de
oppervlakkige wonde.
2) Genezing per secundam: een wonde met necrose, die ook
gecontamineerd en/of geïnfecteerd kan zijn en eventueel ook vreemde
lichamen bevat. Gescheurde wondranden.
, 3) Genezing per primam: zuivere wonde zonder necorse, contaminatie of
vreemde lichamen. Gladde wondranden.
• Wondclassificatie: factoren die de wondheling kunnen beïnvloeden. Wonden
indelen volgens:
o Uitzicht
o Oorzaak
o Graad van infectie
o Kleur
o Wel/niet aanwezigheid van excudaten/wondvocht (kunde meten
aan aantal verbandwissels)
o Diepte (diep is alles dieper dan epidermis)
Er is ook nog een verschil tussen factoren die eigen zijn aan de wond en aan
de patiënt.
Factoren die eigen zijn aan de wond: locatie; eigenschappen weefsel wond en
wondomgeving; type, diepte en uitgebreidheid vd wonde; lokale
bloedvoorziening; graad van micriobioligsche beschadiging
Factoren eigen aan de patieënt: voedingstoestand (eiwitten, suikers, vetten, mineralen),
psychologische toestand en lichaamsbeeld; medicatie; etc.
, Reinigen (bij tekenen van infectie) Ontsmetten
• Wonddiagnostiek:
• Wondbeschrijving: heel belangrijk om te weten hoe de wonde evolueert:
o WCS = rood, geel, zwart
o TIME: Tissue = aan de hand van percentage beschrijven hoeveel
percentage rood, geel of zwart aanwezig is. Kan helpen bij de keuze
van actieve verband.
o Biofilm is ook belangrijk: biedt stevigheid en vertraagd ook de
wondheling en dit moet verwijderd worden.
o Wat kunnen we preventief doen naar bijvoorbeeld voeding zodat de
wonde niet terugkomt of de situatie veregert.
- Wat hebben we geleerd:
• Wondfysiologie – de verschillende fasen
• wondclassificatie
• Er is meer aan een patiënt dan een wonde
• Wanneer we ontsmetten
• Wat een biofilm is
• Een wonde moet je observeren
• Wondzorg is een B1 – en C handeling
Wondfotografie: p297-320:
- Wat kan er misgaan?
