Geschiedenis examenkatern
1.Amerikaanse koloniën
Eind 16de eeuw verkenden de Engelsen Noord-Amerika als mogelijke locatie om zich te
vestigen. Ze waren op zoek naar een goede uitvalsbasis(vestiging plaats) voor hun strijd
tegen het katholieke Spanje. Ook economische motieven speelde een rol. Ze hoopte goud en
zilver aan te treffen. Na een paar mislukte aanvallen wisten de Engelse pas midden in de 17 e
eeuw aan de oostkust van Amerika de eerste permanente nederzettingen te stichten. De
Engelsen probeerde mensen te lokken door stukken landbouwgrond aan te bieden.
In 1620 trok een grote groep protestanten uit religieuze redenen naar Noord-Amerika. Ze
waren Engeland 10 jaar eerder ontvlucht omdat ze daar om religieuze uitspraken vervolgd
konden worden. Ze hadden namelijk kritiek op de Engelse staatskerk die volgens hen te
katholiek was. In Amerika wilde deze protestanten een geheel nieuwe samenleving
opbouwen. Vanwege hun motieven worden de stichters van deze kolonie Pilgrim Fathers
genoemd.
In de loop van de 17de eeuw trokken steeds meer Engelsen naar Noord-Amerika. En hierdoor
groeide de groep kolonisten. Eerst waren er goede handelscontacten met de oorspronkelijke
bevolking. Uiteindelijk zou de kolonisatie leiden tot grote sterfte onder de oorspronkelijke
bewoners.
Engelsen namen veel ziektes mee waartegen deze bevolking geen weerstand had.
Er ontstonden oorlogen over wie de eigenaar van een bepaald gebied was met veel
dodelijke slachtoffers.
Dankzij betere wapens wonnen de kolonisten de oorlog bijna altijd.
Ontwikkeling plantagekoloniën
Engelsen stichten uiteindelijk 13 koloniën aan de oostkust van Noord-Amerika.
Vestigingskoloniën Plantage-economieën
Noorden Zuiden
Gericht op landbouw, handel en nijverheid Gericht op grootschalig verbouwen van
gewassen als tabak en katoen voor de
export
Reden om hierheen te trekken: een nieuw Zuiden was meer winstgever
leven opbouwen
Plantagekoloniën in het zuiden waren veel winstgevender dan in het noorden. Voor het werk
waren veel arbeiders nodig daarom werden met uit Afrika als slaaf gebruikt. In de zuidelijke
plantagekoloniën was het aandeel van de slaven heel groot.
De handel in slaven vormde een deel van de driehoekshandel tussen Europa, Afrika en
Amerika. Handelsschepen vertrokken vanuit Engeland met textiel, wapens en andere
kostbaarheden in West-Afrika werden deze producten geruild voor slaven die ze
vervolgens in Noord-Amerika en het Caribisch gebied weer verkochten volgeladen met
producten van de plantages voeren de schepen terug naar Europa. De Engelsen verdienen
veel geld met de driehoekshandel.
, Strijd voor onafhankelijkheid
De Britse koloniën vielen onder het bestuur van de Britse overheid. In de loop van de 18 de
eeuw kwam daartegen steeds meer verzet. Veel kolonisten voelden geen band meer met
het vaderland maar vonden het oneerlijk dat ze wel belasting moesten blijven betalen, maar
niet vertegenwoordigd waren in het parlement van Groot-Brittannië. De Europese
kolonisten kwamen bovendien in aanraking met denkbeelden uit de verlichting. Drie daarvan
hadden een grote invloed.
Trias Politica Scheiding tussen wetgevende macht,
uitvoerende macht en rechtelijke macht
Volkssoevereiniteit Macht van overheid met invloed van het
volk
Natuurlijke rechten Bijv. recht op leven en vrijheid
Geïnspireerd door verlichtingsideeën kwamen de kolonisten in 1776 in opstand. Zij
verklaarden zich onafhankelijk van Groot-Brittannië en vormden een federale staat: een
samenwerkingsverband van deelstaten met een eigen bestuur, onder een
gemeenschappelijke nationale overheid. Deze staten van Amerika werden pas enkele jaren
na de oorlog door Groot-Brittannië erkend.
Afschaffing slavernij
Gelijkheid was belangrijk in de Amerikaanse grondwet. Maar dit gold lang niet voor iedereen
bijv. niet voor vrouwen, mensen met weinig geld en afro-Amerikanen. Verlichtte en
religieuze denkers uiten eind 18de eeuw kritiek op het systeem. Ontstaan van het
abolitionisme: beweging van mensen die vond dat de slavernij moest worden afgeschaft. In
1807 werd in het Britse rijk slavernij verboden. Dat betekende een grote economische
neergang voor Barbados en Jamaica. In 1833 verbood Groot-Brittannië in grote delen van
het rijk ook de slavernij zelf. In de Verenigde Staten was er veel verzet tegen de afschaffing
van de slavernij. Daardoor gebeurde dat hier pas dertig jaar later.
2.handel in Azië
Na de onafhankelijkheid van de Verenigde Staten verschoof het zwaartepunt van het Britse
Rijk naar India. Begin 17e eeuw hadden de Engelsen de East India Company opgericht. Deze
handelscompagnie richtte zich op de handel in producten als katoen en specerijen, met
name in India. Dit gebied maakte indertijd onderdeel uit van het islamitische Mogolrijk, dat
een groot deel van Zuid-Azië omvatte. Om met de vorsten van dit rijk handel te drijven,
vestigde de East India Company factorijen. Dat waren versterkte handelsposten waar
Engelse en inlandse handelaren zakendeden met elkaar en waar de compagnie haar
handelswaar opsloeg. Ze streefde naar economisch gewin en waren niet geïnteresseerd in
de politieke macht, maar dit veranderde. Oorzaken hiervan:
politieke strubbelingen in het Mogolrijk, waardoor de positie van de Mogolvorsten
begon te verzwakken.
Tegelijkertijd voelden de Engelsen zich bedreigd door de aanwezigheid van andere
Europese handelscompagnieën.
1.Amerikaanse koloniën
Eind 16de eeuw verkenden de Engelsen Noord-Amerika als mogelijke locatie om zich te
vestigen. Ze waren op zoek naar een goede uitvalsbasis(vestiging plaats) voor hun strijd
tegen het katholieke Spanje. Ook economische motieven speelde een rol. Ze hoopte goud en
zilver aan te treffen. Na een paar mislukte aanvallen wisten de Engelse pas midden in de 17 e
eeuw aan de oostkust van Amerika de eerste permanente nederzettingen te stichten. De
Engelsen probeerde mensen te lokken door stukken landbouwgrond aan te bieden.
In 1620 trok een grote groep protestanten uit religieuze redenen naar Noord-Amerika. Ze
waren Engeland 10 jaar eerder ontvlucht omdat ze daar om religieuze uitspraken vervolgd
konden worden. Ze hadden namelijk kritiek op de Engelse staatskerk die volgens hen te
katholiek was. In Amerika wilde deze protestanten een geheel nieuwe samenleving
opbouwen. Vanwege hun motieven worden de stichters van deze kolonie Pilgrim Fathers
genoemd.
In de loop van de 17de eeuw trokken steeds meer Engelsen naar Noord-Amerika. En hierdoor
groeide de groep kolonisten. Eerst waren er goede handelscontacten met de oorspronkelijke
bevolking. Uiteindelijk zou de kolonisatie leiden tot grote sterfte onder de oorspronkelijke
bewoners.
Engelsen namen veel ziektes mee waartegen deze bevolking geen weerstand had.
Er ontstonden oorlogen over wie de eigenaar van een bepaald gebied was met veel
dodelijke slachtoffers.
Dankzij betere wapens wonnen de kolonisten de oorlog bijna altijd.
Ontwikkeling plantagekoloniën
Engelsen stichten uiteindelijk 13 koloniën aan de oostkust van Noord-Amerika.
Vestigingskoloniën Plantage-economieën
Noorden Zuiden
Gericht op landbouw, handel en nijverheid Gericht op grootschalig verbouwen van
gewassen als tabak en katoen voor de
export
Reden om hierheen te trekken: een nieuw Zuiden was meer winstgever
leven opbouwen
Plantagekoloniën in het zuiden waren veel winstgevender dan in het noorden. Voor het werk
waren veel arbeiders nodig daarom werden met uit Afrika als slaaf gebruikt. In de zuidelijke
plantagekoloniën was het aandeel van de slaven heel groot.
De handel in slaven vormde een deel van de driehoekshandel tussen Europa, Afrika en
Amerika. Handelsschepen vertrokken vanuit Engeland met textiel, wapens en andere
kostbaarheden in West-Afrika werden deze producten geruild voor slaven die ze
vervolgens in Noord-Amerika en het Caribisch gebied weer verkochten volgeladen met
producten van de plantages voeren de schepen terug naar Europa. De Engelsen verdienen
veel geld met de driehoekshandel.
, Strijd voor onafhankelijkheid
De Britse koloniën vielen onder het bestuur van de Britse overheid. In de loop van de 18 de
eeuw kwam daartegen steeds meer verzet. Veel kolonisten voelden geen band meer met
het vaderland maar vonden het oneerlijk dat ze wel belasting moesten blijven betalen, maar
niet vertegenwoordigd waren in het parlement van Groot-Brittannië. De Europese
kolonisten kwamen bovendien in aanraking met denkbeelden uit de verlichting. Drie daarvan
hadden een grote invloed.
Trias Politica Scheiding tussen wetgevende macht,
uitvoerende macht en rechtelijke macht
Volkssoevereiniteit Macht van overheid met invloed van het
volk
Natuurlijke rechten Bijv. recht op leven en vrijheid
Geïnspireerd door verlichtingsideeën kwamen de kolonisten in 1776 in opstand. Zij
verklaarden zich onafhankelijk van Groot-Brittannië en vormden een federale staat: een
samenwerkingsverband van deelstaten met een eigen bestuur, onder een
gemeenschappelijke nationale overheid. Deze staten van Amerika werden pas enkele jaren
na de oorlog door Groot-Brittannië erkend.
Afschaffing slavernij
Gelijkheid was belangrijk in de Amerikaanse grondwet. Maar dit gold lang niet voor iedereen
bijv. niet voor vrouwen, mensen met weinig geld en afro-Amerikanen. Verlichtte en
religieuze denkers uiten eind 18de eeuw kritiek op het systeem. Ontstaan van het
abolitionisme: beweging van mensen die vond dat de slavernij moest worden afgeschaft. In
1807 werd in het Britse rijk slavernij verboden. Dat betekende een grote economische
neergang voor Barbados en Jamaica. In 1833 verbood Groot-Brittannië in grote delen van
het rijk ook de slavernij zelf. In de Verenigde Staten was er veel verzet tegen de afschaffing
van de slavernij. Daardoor gebeurde dat hier pas dertig jaar later.
2.handel in Azië
Na de onafhankelijkheid van de Verenigde Staten verschoof het zwaartepunt van het Britse
Rijk naar India. Begin 17e eeuw hadden de Engelsen de East India Company opgericht. Deze
handelscompagnie richtte zich op de handel in producten als katoen en specerijen, met
name in India. Dit gebied maakte indertijd onderdeel uit van het islamitische Mogolrijk, dat
een groot deel van Zuid-Azië omvatte. Om met de vorsten van dit rijk handel te drijven,
vestigde de East India Company factorijen. Dat waren versterkte handelsposten waar
Engelse en inlandse handelaren zakendeden met elkaar en waar de compagnie haar
handelswaar opsloeg. Ze streefde naar economisch gewin en waren niet geïnteresseerd in
de politieke macht, maar dit veranderde. Oorzaken hiervan:
politieke strubbelingen in het Mogolrijk, waardoor de positie van de Mogolvorsten
begon te verzwakken.
Tegelijkertijd voelden de Engelsen zich bedreigd door de aanwezigheid van andere
Europese handelscompagnieën.
