Onderzoeksvaardigheden – Tentamen 24 januari ’22
Bijv. in tentamen: Beschrijving van een experiment → Dit wil hij onderzoeken, onderzoeksvraag, Docent zegt: ik wil
graag in een controlegroep: welke term hoort bij dit experiment? Selectie bias. Waarom? Afwezigheid van
randomisatie. Er is een grote kans dat dit jouw onderzoek kan beïnvloeden.
Kunnen uitleggen verschil tussen praktijkgericht onderzoek en experimenteel onderzoek.
Van praktijkprobleem tot onderzoeksvraag
• Van der Donk & van Lanen, 2012 (zie handleiding voor hoofdstukken)
• Armour & Macdonald, 2012 (zie handleiding voor hoofdstukken)
• Gratton et al., 2011: H6 (blz 79-93)
• Collegeslides (kennisclips + PowerPoint)
• Les 1.9 - Case Study hoef je niet te leren voor tentamen (hoofdstuk 16 Armour en Macdonald)
Interne + externe validiteit kennen
Praktijkgericht onderzoek = Onderzoek waarvan de vraagstelling wordt ingegeven door de beroepspraktijk en waarvan de
opgedane kennis direct bij kan dragen aan die beroepspraktijk. → Werd eerst toegepast onderzoek genoemd → Je kunt niet
alles controleren, je doet onderzoek in de praktijk. → Kennis die onderzoek oplevert, draagt bij aan praktijk.
Uitgangspunten vanuit Windesheim wanneer het praktijkgericht onderzoek is:
1. Vindt zijn aanleiding in de praktijk;
2. Dient bij te dragen aan (kennis voor) de praktijk;
3. Dient bij te dragen aan de professionele ontwikkeling van de professional;
4. Kan bijdragen aan de generaliserende kennis of fundamentele inzichten (doordat je onderzoek doet in de praktijk
levert het nieuwe kennis op);
5. Voldoet aan wetenschappelijke criteria voor goed onderzoek.
Eisen praktische relevantie (GNPIV)
Geëxpliciteerde bruikbaarheid: Komt het ten goede aan de praktijk?
Nuttig: Voor wie? Op welke manier?
Participatief: Sluit het onderzoek aan bij de vragen uit de praktijk?
Innovatief: Is het vernieuwend?
Valorisatie: Wordt het ook gebruikt?
Methodologische keuzes in praktijkgericht onderzoek
Praktische relevantie vs. methodische grondigheid
• Data niet beschikbaar of respondenten niet benaderbaar
• Omstandigheden niet controleerbaar
• Dataverzameling of analysemethoden duur
• Weinig tijd
Als je onderzoek doet op bachelor niveau, dan doe je vaak een onderzoek wat relevant is voor jouw situatie of die van de
opdrachtgever.
Als je onderzoek doet op masterniveau, dan doe je vaak een onderzoek wat relevant is voor jouw vakgebied.
Als je onderzoek doet op PhD, dan doe je vaak een onderzoek wat relevant is voor de maatschappij en wetenschap.
, Focusgroepen
Focusgroep = een kwalitatieve onderzoeksmethode waarbij een groep mensen bij elkaar wordt gebracht om te discussiëren
over een vooraf bepaald onderwerp. Een soort interview waaraan meerdere respondenten tegelijkertijd deelnemen → data
wordt verzameld → Meestal 8-10 deelnemers.
Focusgroep vragen: (denk aan homoseksualiteit op voetbalclubs)
1. Openingsvraag: Nog niet naar mening of houding van een deelnemer vragen → Oplevering karakteristieken van
deelnemers.
2. Inleidende vragen: Vragen om het onderwerp in te leiden. Reflecteren op ervaringen van het onderwerp.
3. Hoofdvragen: Centrale vragen → 2 tot 5, waaraan de discussie de meeste tijd wordt besteed. Deelnemers komen
erachter hoe iedereen denkt over het onderwerp.
4. Afrondende vragen: Discussie tot een einde brengen. Reflecteren op eerder gegeven commentaar.
a. Samenvatting: Een vraag die alle onderwerpen omvat die zijn besproken.
b. Samenvattende vraag: Is de samenvatting correct of moet er nog wat toegevoegd worden?
c. Laatste vraag: Hebben de deelnemers nog iets gemist in hun discussie.
➔ Alleen open vragen
Inleiding
Inleiding = Beknopte samenvatting van relevante literatuur.
Theoretisch kader heeft 3 functies:
1. Mogelijke verklaring waarom dingen gebeuren
2. Definiëren van constructen/concepten
a. Mogelijkheid om bevindingen te vergelijken
b. Betrouwbaarheid en validiteit waarborgen → Op chronologische volgorde
3. Helpt een instrument te ontwikkelen → Welke vragen stel je?
Hoe ziet een inleiding eruit?
➢ Probleemstelling (aanleiding)
− Wat is het probleem, waarom is het een probleem, voor wie, waar?
➢ Relevantie onderzoek (doelstelling)
− Maatschappelijk (iets waar de samenleving wat aan heeft)
− Wetenschappelijk (resultaten om een theorie te versterken)
➢ Literatuuroverzicht
− Beknopte beschrijving van relevante theorie: welke studies hebben al onderzoek gedaan naar het onderwerp wat jij
onderzoekt en welke theorie is daaruit gekomen.
➢ Theoretisch kader
➢ Doelstelling (en/of onderzoeksvraag), hypothese
− Omschrijving van wat je verwacht wat eruit gaat komen. → Probeer een theoretisch kader over de onderzoeksvraag
heen te leggen.
Theoretisch kader
Inleiding
➢ Beknopte samenvatting van relevante literatuur (literatuuroverzicht)
➢ Om ‘gat’ in literatuur aan te tonen
1. Mogelijke verklaring waarom dingen gebeuren
2. Definiëren van constructen/ concepten
− Mogelijkheid om bevindingen te vergelijken
− Betrouwbaarheid en validiteit waarborgen
3. Helpt instrument ontwikkelen
Met het ASE-model zorg je voor een kapstok van je onderzoek:
− Afbakenen onderzoek
− Concrete deelvragen
− Interviewvragen
− Verslag structureren
Intentie om bepaald gedrag te vertonen, leidt tot het uitvoeren van dat gedrag.
Bijv. in tentamen: Beschrijving van een experiment → Dit wil hij onderzoeken, onderzoeksvraag, Docent zegt: ik wil
graag in een controlegroep: welke term hoort bij dit experiment? Selectie bias. Waarom? Afwezigheid van
randomisatie. Er is een grote kans dat dit jouw onderzoek kan beïnvloeden.
Kunnen uitleggen verschil tussen praktijkgericht onderzoek en experimenteel onderzoek.
Van praktijkprobleem tot onderzoeksvraag
• Van der Donk & van Lanen, 2012 (zie handleiding voor hoofdstukken)
• Armour & Macdonald, 2012 (zie handleiding voor hoofdstukken)
• Gratton et al., 2011: H6 (blz 79-93)
• Collegeslides (kennisclips + PowerPoint)
• Les 1.9 - Case Study hoef je niet te leren voor tentamen (hoofdstuk 16 Armour en Macdonald)
Interne + externe validiteit kennen
Praktijkgericht onderzoek = Onderzoek waarvan de vraagstelling wordt ingegeven door de beroepspraktijk en waarvan de
opgedane kennis direct bij kan dragen aan die beroepspraktijk. → Werd eerst toegepast onderzoek genoemd → Je kunt niet
alles controleren, je doet onderzoek in de praktijk. → Kennis die onderzoek oplevert, draagt bij aan praktijk.
Uitgangspunten vanuit Windesheim wanneer het praktijkgericht onderzoek is:
1. Vindt zijn aanleiding in de praktijk;
2. Dient bij te dragen aan (kennis voor) de praktijk;
3. Dient bij te dragen aan de professionele ontwikkeling van de professional;
4. Kan bijdragen aan de generaliserende kennis of fundamentele inzichten (doordat je onderzoek doet in de praktijk
levert het nieuwe kennis op);
5. Voldoet aan wetenschappelijke criteria voor goed onderzoek.
Eisen praktische relevantie (GNPIV)
Geëxpliciteerde bruikbaarheid: Komt het ten goede aan de praktijk?
Nuttig: Voor wie? Op welke manier?
Participatief: Sluit het onderzoek aan bij de vragen uit de praktijk?
Innovatief: Is het vernieuwend?
Valorisatie: Wordt het ook gebruikt?
Methodologische keuzes in praktijkgericht onderzoek
Praktische relevantie vs. methodische grondigheid
• Data niet beschikbaar of respondenten niet benaderbaar
• Omstandigheden niet controleerbaar
• Dataverzameling of analysemethoden duur
• Weinig tijd
Als je onderzoek doet op bachelor niveau, dan doe je vaak een onderzoek wat relevant is voor jouw situatie of die van de
opdrachtgever.
Als je onderzoek doet op masterniveau, dan doe je vaak een onderzoek wat relevant is voor jouw vakgebied.
Als je onderzoek doet op PhD, dan doe je vaak een onderzoek wat relevant is voor de maatschappij en wetenschap.
, Focusgroepen
Focusgroep = een kwalitatieve onderzoeksmethode waarbij een groep mensen bij elkaar wordt gebracht om te discussiëren
over een vooraf bepaald onderwerp. Een soort interview waaraan meerdere respondenten tegelijkertijd deelnemen → data
wordt verzameld → Meestal 8-10 deelnemers.
Focusgroep vragen: (denk aan homoseksualiteit op voetbalclubs)
1. Openingsvraag: Nog niet naar mening of houding van een deelnemer vragen → Oplevering karakteristieken van
deelnemers.
2. Inleidende vragen: Vragen om het onderwerp in te leiden. Reflecteren op ervaringen van het onderwerp.
3. Hoofdvragen: Centrale vragen → 2 tot 5, waaraan de discussie de meeste tijd wordt besteed. Deelnemers komen
erachter hoe iedereen denkt over het onderwerp.
4. Afrondende vragen: Discussie tot een einde brengen. Reflecteren op eerder gegeven commentaar.
a. Samenvatting: Een vraag die alle onderwerpen omvat die zijn besproken.
b. Samenvattende vraag: Is de samenvatting correct of moet er nog wat toegevoegd worden?
c. Laatste vraag: Hebben de deelnemers nog iets gemist in hun discussie.
➔ Alleen open vragen
Inleiding
Inleiding = Beknopte samenvatting van relevante literatuur.
Theoretisch kader heeft 3 functies:
1. Mogelijke verklaring waarom dingen gebeuren
2. Definiëren van constructen/concepten
a. Mogelijkheid om bevindingen te vergelijken
b. Betrouwbaarheid en validiteit waarborgen → Op chronologische volgorde
3. Helpt een instrument te ontwikkelen → Welke vragen stel je?
Hoe ziet een inleiding eruit?
➢ Probleemstelling (aanleiding)
− Wat is het probleem, waarom is het een probleem, voor wie, waar?
➢ Relevantie onderzoek (doelstelling)
− Maatschappelijk (iets waar de samenleving wat aan heeft)
− Wetenschappelijk (resultaten om een theorie te versterken)
➢ Literatuuroverzicht
− Beknopte beschrijving van relevante theorie: welke studies hebben al onderzoek gedaan naar het onderwerp wat jij
onderzoekt en welke theorie is daaruit gekomen.
➢ Theoretisch kader
➢ Doelstelling (en/of onderzoeksvraag), hypothese
− Omschrijving van wat je verwacht wat eruit gaat komen. → Probeer een theoretisch kader over de onderzoeksvraag
heen te leggen.
Theoretisch kader
Inleiding
➢ Beknopte samenvatting van relevante literatuur (literatuuroverzicht)
➢ Om ‘gat’ in literatuur aan te tonen
1. Mogelijke verklaring waarom dingen gebeuren
2. Definiëren van constructen/ concepten
− Mogelijkheid om bevindingen te vergelijken
− Betrouwbaarheid en validiteit waarborgen
3. Helpt instrument ontwikkelen
Met het ASE-model zorg je voor een kapstok van je onderzoek:
− Afbakenen onderzoek
− Concrete deelvragen
− Interviewvragen
− Verslag structureren
Intentie om bepaald gedrag te vertonen, leidt tot het uitvoeren van dat gedrag.
