korte samenvatting psychopathologie

PSYCHOPATHOLOGIE

Psychopathologie VS-psychiatrie
 Psychiatrie is de kennis en de kunde

2 verschillende benaderingen
- De traditioneel Europese benadering; vertrekt van algemene psychiatrische processen om de
pathologische varianten te analyseren. Helpt om te observeren
- De Amerikaanse benadering: vertrekt vanuit een groep psychologische verschijnselen. Helpt om
conclusies te trekken over wat een team communiceert

GESCHIEDENIS

- Oudheid: is er opsplitsing in 2 modellen
o Hippocrates: melancholie of depressie is een te veel aan levenssappen
o Cicerio: melancholie is veroorzaakt door woede, vrees en verdriet
- Tot de 17e eeuw
o gestoord gedrag werd godsdienstig /demonisch betekent. (bezetenheid, straf God).
- Na de 17e eeuw:
o natuurwetenschappelijke benadering (geestesziekte/krankzinnigheid)
o Start van de medicalisering: gestoord gedrag als ziekte
- e
19 eeuw:
o Geestesziekten nemen een aparte plaats in de ziekteleer (nosologie)
- Eeuwwisseling (19e-20e):
o Met Freud psychopathologie in een geesteswetenschappelijk kader (psychodynamiek ligt aan
de basis van normale en afwijkende gedragingen)
o Ontstaan verklaringsmodellen
- Beweging: anti-psychiatrie Jaren 60
o Verzetten zich tegen de grote instituten om psychiatrische patiënten te behandelen. Ze
hadden iets tegen het etiketteren,

ABNORMAAL/ZIEK

We spreken van abnormaal als het afwijkend is van de norm EN als het ongemak/ lijden/ bezorgdheid
teweegbrengt bij iemand en of omgeving

MEDISCH MODEL

 Descriptieve diagnose
 Etiologische en pathologische diagnose
 Prognose
 Preventie

DIAGNOSE

Onderzoeksmethoden
 Somatisch onderzoek
 Psychometrische instrumenten
 Diagnostisch interview




1

,CLASSIFICATIE

Doel: orde maken in de chaos van waarnemingen
- Categoriale classificatie
- Dimensionele classificatie
- Prototypische classificatie

DSM IV-TR / DSM 5

Verschil DSM4: DSM4 was meer assig
1. klinische syndromen. omschreven symptomen die in een bepaalde ernst/ duur aanwezig moeten zijn.
2. Persoonlijkheidsstoornissen: stoornissen in de persoonlijkheid. =een as 2 problematiek
3. lichamelijke toestand. Hier worden lichamelijke ziekten, aandoeningen of handicaps beschreven die
van belang kunnen zijn voor de psychische stoornis en de behandeling.
4. psychosociale problemen. Hier gaat het om negatieve levensgebeurtenissen, huisvestingsproblemen,
economische problemen, studie- of werkproblemen, problemen in gezin of familie.
5. Globale beoordeling van het functioneren. Het functioneren op verschillende levensgebieden wordt
globaal beoordeeld met 1 cijfer. Hoe “gezonder” hoe meer punten ( 1-90) geeft aan wnr de persoon
dringend acute zorg nodig hebben
Kritiek DSM5
 Weinig empirische ondersteuning, categorialisatie, je ziet hoe het veroorzaakt wordt maar niet hoe je
het moet oplossen

STOORNISSEN IN HET PSYCHISCH FUNCTIONEREN


EXPRESSIE EN PSYCHOMOTORIEK
 De zaken die je eerst ziet als je naar iemand kijkt

Non-verbaal (lichaamshouding, beweging en mimiek)
 Kwantitatief: overactiviteit: rusteloosheid en geagiteerd zijn, hyperkinesie, acathisie
 Kwantitatief: onderactiviteit: bradykinesie, hypokinesie of akinesie, verminderde spierspanning en
algemeen vermindering in bewegingspatroon, stupor en kataplexie
 Kwalitatief: dysactiviteit: katatone schizofrenie, motorische conversiestoornis en maniërisme

Verbaal (spraak)
 Logorroe, bradyfasie, stotteren, mutisme, neologisme, wordsalat, persevereren, echolalie, echofrasie


BEWUSTZIJN
Stoornissen in helderheid of aanspreekbaarheid’
 Verhoogd bewustzijn: hebben alles gezien, alle details, geluiden worden intenser
 Verlaagd bewustzijn: krijgt minder prikkels binnen, je bent minder alert en gaat minder op prikkels
kunnen reageren
 Bewustzijnsverruiming: prikkels ervaren die je nog nooit hebt vastgesteld
 Bewustzijnsvernauwing: helderheid en aanspreekbaarheid vernauwt naar 1 punt

Stoornissen in opmerkzaamheid of aandacht
 Verhoogde aandacht of waakzaamheid bv in het donker
 Verminderd aandachtsvermogen


2

, Stoornissen in oriëntatie vermogen
 zich situeren in tijd, ruimte en ten aanzien van eigen persoon en andere mensen


ZELFBELEVING
Stoornissen in het zelfbeeld
 Ik-validiteit
 Ik-activiteit
 Ik-consistentie
 Ik-afgrenzing
 Ik-identiteit
 Depersonalisatie
 Derealisatie

Stoornissen in de lichaamservaring
 Ervaring verbrokkeling bij psychose, lichaam in stukjes los van mekaar zien
 Preoccupaties met vermeend ziek lichaamsdeel: hard bezig met wat er fout loopt in je lichaam zonder
dat er iets is
 Psychosomatische stoornissen: stoornissen in lichaam die getriggerd worden door de geest


WAARNEMING
Sensorische vervorming
 Hypersensibiliteit
 Hypesthesie
 Anesthesie
 Variatie in intensiteit gepaard met algemene gevoeligheid
 Variatie in kwaliteit

Illusies
 Zijn reële waarnemingsobjecten waarvan de meeste relevante eigenschappen kloppen maar waar
andere eigenschappen aan worden toegevoegd

Hallucinaties
Verschil illusie en hallucinatie: hallucinaties gaat over een perceptie zonder object, die ziet vanalles die er niet
zijn, het brein creëert eigen zaken


DENKEN EN GEHEUGEN
Formele denkstoornissen: stoornis in organisatie, vorm en verloop van het denken
 Concretisch denken
 Primair denken
 Ideeënvlucht: komen niet to the point
 Wijdlopig denken
 Van de hak op de tak denken

Inhoudelijke denkstoornissen
 Obsessies of dwanggedachten: denken wordt volledig beheerst bv je moet eerst alle stoelen tellen
voor je gaat zitten, om de 10 min je handen wassen
 Overwaardige ideeën


3